Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền vào thời gian nào?

Đáp án đúng là: C

Thời kì xác lập chủ nghĩa tư bản là thời kì tự do cạnh tranh của chủ nghĩa tư bản. Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn độc quyền.

→ C đúng 

- A sai vì cuối thế kỷ XVII - đầu thế kỷ XVIII, chủ nghĩa tư bản vẫn trong giai đoạn tích lũy nguyên thủy và phát triển tự do cạnh tranh, chưa xuất hiện các tổ chức tư bản độc quyền lớn. Chủ nghĩa tư bản chỉ chuyển sang giai đoạn độc quyền vào cuối thế kỷ XIX, khi các công ty, tập đoàn lớn hình thành và thao túng thị trường.

- B sai vì cuối thế kỷ XVIII - đầu thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản vẫn trong giai đoạn phát triển tự do cạnh tranh, với sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp nhưng chưa hình thành các tổ chức độc quyền lớn. Chủ nghĩa tư bản chỉ chuyển sang giai đoạn độc quyền vào cuối thế kỷ XIX, khi xuất hiện các tập đoàn và công ty độc quyền thao túng thị trường.

- D sai vì cuối thế kỷ XX - đầu thế kỷ XXI, chủ nghĩa tư bản đã vượt qua giai đoạn độc quyền và phát triển lên giai đoạn chủ nghĩa tư bản tài chính, với sự chi phối của các tập đoàn xuyên quốc gia. Quá trình chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền đã diễn ra vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, khi các công ty lớn hình thành và thao túng thị trường.

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang độc quyền vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX do sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất và những biến đổi trong quan hệ kinh tế. Đây là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự hình thành của chủ nghĩa tư bản độc quyền.

1. Giai đoạn tư bản tự do cạnh tranh (thế kỷ XVIII - giữa thế kỷ XIX):

• Các nhà tư bản sản xuất và kinh doanh trong điều kiện cạnh tranh tự do.
• Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa tồn tại, chưa có sự thống trị rõ ràng của một nhóm tư bản nào.
• Nhà nước ít can thiệp vào nền kinh tế, thị trường quyết định giá cả và sản lượng.

2. Quá trình chuyển sang chủ nghĩa tư bản độc quyền:

• Sự phát triển của công nghiệp và khoa học - kỹ thuật: Cách mạng công nghiệp lần thứ hai (cuối thế kỷ XIX) giúp năng suất lao động tăng cao, nhiều ngành công nghiệp mới ra đời.
• Tích tụ và tập trung tư bản: Các doanh nghiệp nhỏ không thể cạnh tranh, bị thâu tóm hoặc phá sản, trong khi một số ít doanh nghiệp lớn ngày càng mạnh hơn, chiếm lĩnh thị trường.
• Sự ra đời của các tổ chức độc quyền: Xuất hiện các Công ty độc quyền, Tổ hợp tư bản tài chính, như Cartel, Syndicate, Trust, Holding – nơi các doanh nghiệp lớn liên kết để kiểm soát sản xuất, giá cả, thị trường.
• Sự can thiệp của nhà nước: Nhà nước bắt đầu bảo vệ các tập đoàn lớn, hỗ trợ bằng chính sách thuế quan, tài chính, quân sự để bảo vệ lợi ích của tư bản độc quyền.

3. Hệ quả của chủ nghĩa tư bản độc quyền:

• Kinh tế bị chi phối bởi các tập đoàn lớn thay vì cạnh tranh tự do.
• Bất công xã hội gia tăng, khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn.
• Hình thành chủ nghĩa đế quốc, khi các cường quốc tư bản tìm cách bành trướng, xâm lược thuộc địa để giành giật thị trường và nguyên liệu.

4. Kết luận:

Chủ nghĩa tư bản độc quyền ra đời vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX là hệ quả tất yếu của sự phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa. Điều này không chỉ tác động đến nền kinh tế mà còn dẫn đến các xung đột quốc tế, trong đó có Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918).