Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền vào thời gian nào?

Đáp án đúng là: C

Thời kì xác lập chủ nghĩa tư bản là thời kì tự do cạnh tranh của chủ nghĩa tư bản. Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn độc quyền.

→ C đúng 

- A, B, D sai vì là giai đoạn chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh, chưa xuất hiện các tổ chức độc quyền quy mô lớn. Chủ nghĩa tư bản chỉ chuyển sang giai đoạn độc quyền vào cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX do sự phát triển mạnh của công nghiệp và tư bản tài chính. 

Vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của các nước tư bản. Sự chuyển biến này xuất phát từ sự tích tụ và tập trung tư bản ngày càng lớn, dẫn đến sự ra đời của các tổ chức độc quyền, chi phối nền kinh tế.

1. Nguyên nhân của sự chuyển đổi

• Sự phát triển của khoa học - kỹ thuật: Cách mạng công nghiệp lần thứ hai giúp tăng năng suất, thúc đẩy mở rộng sản xuất.
• Tích tụ và tập trung tư bản: Doanh nghiệp lớn dần thâu tóm các doanh nghiệp nhỏ, hình thành các công ty khổng lồ.
• Khủng hoảng kinh tế: Cạnh tranh gay gắt dẫn đến khủng hoảng sản xuất, buộc các công ty lớn liên kết để kiểm soát thị trường.
• Nhu cầu kiểm soát giá cả và thị trường: Các doanh nghiệp lớn tìm cách loại bỏ cạnh tranh để tối đa hóa lợi nhuận.

2. Biểu hiện của chủ nghĩa tư bản độc quyền

• Hình thành các công ty độc quyền lớn: Các tập đoàn, cartel, trust kiểm soát thị trường và giá cả.
• Sự thống trị của ngân hàng: Ngân hàng lớn kiểm soát các ngành công nghiệp, hình thành “tư bản tài chính”.
• Mở rộng xâm lược thuộc địa: Các nước tư bản tìm kiếm thị trường mới, dẫn đến cạnh tranh đế quốc.

3. Hệ quả của chủ nghĩa tư bản độc quyền

• Kinh tế tư bản phát triển mạnh nhưng mất đi tính cạnh tranh công bằng.
• Làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giai cấp, dẫn đến phong trào đấu tranh của công nhân.
• Gia tăng xung đột giữa các nước đế quốc, là nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918).

4. Kết luận

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang giai đoạn độc quyền vào cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX, tạo ra sự phân hóa mạnh mẽ trong nền kinh tế và xã hội, đồng thời dẫn đến những mâu thuẫn gay gắt giữa các cường quốc tư bản.