Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi

Đáp án đúng là: D

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi các tổ chức độc quyền tăng lên và từng bước chi phối toàn bộ nền kinh tế.

→ D đúng 

- A sai vì đây chỉ là giai đoạn khởi đầu, chưa đủ để thay đổi bản chất của nền kinh tế; sự chuyển đổi hoàn toàn đòi hỏi các tổ chức độc quyền chi phối toàn bộ nền kinh tế.

- B sai vì đây chỉ là một dấu mốc chính trị, không phản ánh sự thay đổi về bản chất kinh tế từ cạnh tranh tự do sang độc quyền chi phối thị trường.

- C sai vì việc xâm lược thuộc địa chủ yếu liên quan đến mở rộng thị trường và nguồn tài nguyên, không trực tiếp phản ánh sự chuyển đổi trong cơ cấu kinh tế từ cạnh tranh tự do sang độc quyền.

Chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh sang độc quyền khi các tổ chức độc quyền hình thành, tăng lên và từng bước chi phối toàn bộ nền kinh tế. Đây là một sự phát triển tất yếu trong quá trình tích tụ và tập trung tư bản.

1. Bối cảnh hình thành chủ nghĩa tư bản độc quyền:

• Tích tụ và tập trung tư bản là kết quả của cạnh tranh tự do trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa tư bản. Các doanh nghiệp lớn dần loại bỏ hoặc thâu tóm các đối thủ nhỏ hơn.
• Đến cuối thế kỷ XIX, ở các nước tư bản phát triển như Anh, Pháp, Đức, và Mỹ, quá trình này dẫn đến sự hình thành các tổ chức độc quyền (như các công ty, tập đoàn lớn).

2. Các hình thức tổ chức độc quyền:

• Cácten: Các công ty lớn liên kết với nhau để kiểm soát giá cả và thị trường nhưng vẫn giữ quyền độc lập về sản xuất.
• Xanhđica: Các doanh nghiệp thống nhất về giá bán và phân phối sản phẩm, cùng kiểm soát thị trường.
• Tơrớt: Các công ty sáp nhập thành một tập đoàn lớn dưới sự điều hành của một ban quản lý chung.

3. Chi phối nền kinh tế:

• Các tổ chức độc quyền kiểm soát nguồn cung, giá cả và thị trường, tạo ra sự bất bình đẳng trong cạnh tranh.
• Chúng còn ảnh hưởng đến chính sách của nhà nước, sử dụng quyền lực kinh tế để tác động đến các quyết định chính trị và pháp lý.

4. Hệ quả:

• Chủ nghĩa tư bản độc quyền làm gia tăng bất bình đẳng xã hội, tập trung tài sản vào tay một nhóm nhỏ doanh nghiệp lớn, trong khi các doanh nghiệp nhỏ và người lao động bị thiệt thòi.
• Cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn, và mâu thuẫn giữa lao động và tư bản trở nên sâu sắc.

5. Tóm lại:

Sự chuyển đổi từ chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh sang độc quyền là kết quả của quá trình phát triển kinh tế tư bản. Các tổ chức độc quyền hình thành, chi phối toàn bộ nền kinh tế và chính trị, dẫn đến những mâu thuẫn nội tại và sự xuất hiện của chủ nghĩa đế quốc.