Các quy luật nào sau đây chủ yếu do nội lực tạo nên?

Đáp án đúng là: C

Nguyên nhân tạo ra quy luật phi địa đới (địa ô và đai cao) là doc các quá trình nội lực đã tạo ra lục địa, đại dương và địa hình núi cao. Các thành phần tự nhiên ở bờ đông, bờ tây lục địa, ở độ cao núi khác nhau sẽ có những đặc điểm không giống nhau.

→ C đúng 

- A sai vì chúng liên quan đến sự phân hóa tự nhiên theo độ cao và các chu trình vật chất trong môi trường, chủ yếu do ngoại lực chi phối. Trong khi đó, các quy luật chủ yếu do nội lực tạo nên thường liên quan đến vận động kiến tạo, macma, và đứt gãy lớp vỏ Trái Đất.

- B sai vì chúng phản ánh mối quan hệ tổng thể giữa các thành phần tự nhiên và sự phân bố theo vĩ độ, chủ yếu do tác động của bức xạ Mặt Trời và hoàn lưu khí quyển. Trong khi đó, các quy luật do nội lực tạo nên liên quan đến vận động kiến tạo, macma và các quá trình biến dạng vỏ Trái Đất.

- D sai vì chúng phản ánh sự phân bố các thành phần tự nhiên theo vĩ độ và kinh độ, chủ yếu do tác động của bức xạ Mặt Trời và hoàn lưu khí quyển. Trong khi đó, các quy luật do nội lực tạo nên liên quan đến vận động kiến tạo, macma và biến dạng vỏ Trái Đất.

Quy luật địa ô và quy luật đai cao chủ yếu do tác động của ngoại lực (khí hậu, thời tiết, sinh vật,...) hơn là nội lực. Trong khi đó, nội lực thường tạo ra các quy luật địa chất, địa hình như vận động kiến tạo, núi lửa, động đất.

1. Giải thích quy luật địa ô và quy luật đai cao

• Quy luật địa ô (phân hóa theo kinh tuyến)

  • Biểu hiện: Sự thay đổi cảnh quan tự nhiên từ Đông sang Tây theo kinh tuyến.
  • Nguyên nhân chính: Chủ yếu do sự thay đổi khí hậu từ vùng ven biển vào sâu trong lục địa (ngoại lực).
  • Ví dụ: Ở Việt Nam, từ ven biển miền Trung vào Tây Nguyên, cảnh quan thay đổi từ rừng rậm nhiệt đới sang rừng khô và đồng cỏ.

• Quy luật đai cao (phân hóa theo độ cao)

  • Biểu hiện: Sự thay đổi của khí hậu, đất đai, sinh vật theo độ cao địa hình.
  • Nguyên nhân chính: Sự thay đổi nhiệt độ và khí áp theo độ cao (ngoại lực).
  • Ví dụ: Ở dãy Hoàng Liên Sơn, từ chân núi lên đến đỉnh, thảm thực vật thay đổi từ rừng nhiệt đới → rừng cận nhiệt → rừng ôn đới → băng tuyết.

2. Vai trò của nội lực trong địa ô và đai cao

• Nội lực gián tiếp ảnh hưởng đến địa ô và đai cao qua việc nâng hạ địa hình, tạo núi, cao nguyên.
• Tuy nhiên, yếu tố quyết định sự phân hóa theo địa ô và đai cao vẫn là ngoại lực như khí hậu, bức xạ mặt trời, gió, độ ẩm.

3. Kết luận

Quy luật địa ô và quy luật đai cao chủ yếu do ngoại lực tạo ra, trong khi nội lực có ảnh hưởng gián tiếp thông qua quá trình tạo núi và nâng hạ địa hình. Vì vậy, nhận định trên chưa chính xác nếu cho rằng đây là các quy luật chủ yếu do nội lực tạo nên.