Bản chất của “Chính sách kinh tế mới” (NEP) của nước Nga Xô viết là gì?

Đáp án đúng là: D

Bản chất của Chính sách Kinh tế Mới (NEP) là cho phép tồn tại nhiều thành phần kinh tế, bao gồm kinh tế tư nhân, nhằm khôi phục sản xuất sau nội chiến, nhưng vẫn đặt dưới sự kiểm soát của nhà nước để đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa. Nhà nước nắm giữ các ngành kinh tế chủ chốt như ngân hàng, ngoại thương và công nghiệp nặng.

→ D đúng 

- A sai vì chính sách này chỉ cho phép kinh tế tư nhân hoạt động trong giới hạn nhất định, trong khi nhà nước vẫn kiểm soát các ngành kinh tế chủ chốt. NEP nhằm khôi phục kinh tế nhưng vẫn duy trì vai trò lãnh đạo của nhà nước trong định hướng phát triển.

- B sai vì chính sách này cho phép kinh tế tư nhân hoạt động trong nông nghiệp, thương mại và công nghiệp nhẹ. Tuy nhiên, nhà nước vẫn giữ quyền kiểm soát các ngành kinh tế chủ chốt như công nghiệp nặng, ngân hàng và ngoại thương.

- C sai vì chính sách này chỉ nới lỏng kiểm soát đối với kinh tế tư nhân, nhưng nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo. Nhà nước kiểm soát các ngành kinh tế quan trọng như công nghiệp nặng, ngân hàng và ngoại thương để đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Sau Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917, nước Nga Xô viết thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến, tập trung vào kiểm soát nền kinh tế để phục vụ cuộc nội chiến. Tuy nhiên, chính sách này gây nhiều khó khăn, khiến kinh tế suy kiệt, đời sống nhân dân khổ cực. Để khắc phục tình trạng đó, năm 1921, Vladimir Lenin đã đề ra Chính sách kinh tế mới (NEP) với mục tiêu khôi phục và phát triển kinh tế.

1. Nội dung của Chính sách kinh tế mới (NEP)

• Chuyển từ nền kinh tế tập trung quan liêu sang nền kinh tế nhiều thành phần (gồm kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân, kinh tế hợp tác...).
• Cho phép phát triển kinh tế tư nhân trong một số lĩnh vực, đặc biệt là thương mại, nông nghiệp và tiểu thủ công nghiệp.
• Nhà nước vẫn giữ vai trò kiểm soát đối với các ngành kinh tế chủ chốt như ngân hàng, công nghiệp nặng, giao thông vận tải.
• Thay thế chế độ trưng thu lương thực bằng chế độ thu thuế lương thực, giúp nông dân có động lực sản xuất nhiều hơn.
• Cho phép mở chợ tự do để trao đổi hàng hóa, khôi phục quan hệ thương mại.

2. Bản chất của NEP: Kinh tế nhiều thành phần nhưng vẫn dưới sự kiểm soát của Nhà nước

• NEP không phải là từ bỏ chủ nghĩa xã hội, mà chỉ là bước điều chỉnh linh hoạt để khôi phục kinh tế.
• Nhà nước giữ quyền kiểm soát các ngành kinh tế chủ đạo, đảm bảo định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển, nhưng không để tư bản thao túng nền kinh tế.

3. Kết quả của Chính sách kinh tế mới

• Nền kinh tế Nga nhanh chóng được phục hồi: sản lượng công nghiệp, nông nghiệp và thương mại tăng trưởng mạnh.
• Đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể.
• Nga Xô viết ổn định về kinh tế - xã hội, tạo tiền đề để tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.

4. Kết luận

Bản chất của Chính sách kinh tế mới (NEP) là sự kết hợp giữa cơ chế thị trường với sự kiểm soát của Nhà nước, nhằm khôi phục nền kinh tế trong giai đoạn khó khăn, đồng thời vẫn giữ định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là một chính sách linh hoạt, giúp nước Nga Xô viết vượt qua khủng hoảng và phát triển vững chắc hơn.