Tìm kiếm
Chương XVII Bộ luật hình sự 2015: Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;
b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
Người nào giao cấu với người mà biết rõ người đó cùng dòng máu về trực hệ, là anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
1. Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;
b) Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.
Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quyết định của Tòa án mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
1. Người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Lợi dụng danh nghĩa của cơ quan, tổ chức;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Chapter XVII
CRIMINAL OFFENCES AGAINST FAMILY LAW
Article 181. Forced marriage or divorce, obstruction of voluntary and civilized marriage, obstruction of voluntary divorce
Any person who forces another person to marry against his/her will, obstructs another person from marrying or maintaining their voluntary and civilized marriage, forces or obstructs a divorce by means of abuse, mental intimidation, demand for property or other methods despite the fact that he/she has incurred a administrative penalty for the same offence shall receive a warning or face a penalty of up to 03 years' community sentence or 03 - 36 months' imprisonment.
Article 182. Adultery
1. Any married person who marries or cohabits with another person, any unmarried person who marries or cohabits with another person in the knowledge that he/she is already married and in any of the following circumstances shall receive a warning or face a penalty of up to 01 year's community sentence or 03 - 12 months' imprisonment:
a) The offence results in the divorce of one or both parties;
b) The offender has incurred an administrative penalty for the same offence.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 06 - 36 months'' imprisonment:
a) The offence results in the suicide of the spouse or child of either party;
b) The court has issued a decision on dissolution of the marriage or compulsory termination of the cohabitation but the offender still defies such decision.
Article 183. Organization of child marriage
Any person who organizes a marriage entered into by a person under the marriageable age despite the fact that he/she has incurred a administrative penalty for the same offence shall be liable to a fine of from VND 10,000,000 to VND 30,000,000 or face a penalty of up to 02 years' community sentence.
Article 184. Incest
Any person who engages in sexual intercourse with another person in the knowledge that he/she is in a consanguineous relationship, a sibling or half-sibling shall face a penalty of 01 - 05 years' imprisonment.
Article 185. Maltreatment or abuse of one's grandparent, parent, spouse, child, grandchild or caregiver
1. Any person who maltreats or commits violent acts against his/her grandparent, parent, spouse, child, grandchild or caregiver in any of the following circumstances shall receive a warning, face a penalty of up to 03 years' community sentence or 06 - 36 months' imprisonment:
a) The victim suffers from regular physical and mental pain;
b) The offender has incurred an administrative penalty for the same offence.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 02 - 05 years' imprisonment:
a) The offence is committed against a person under 16, a woman with the full knowledge of her pregnancy or an old and weak person;
b) The offence is committed against a person with severe or extremely severe disabilities or a person having a fatal disease.
Article 186. Denial or avoidance of obligation to provide support
If a person who has an obligation to provide support and is capable of providing support for another person for whom the former is responsible for providing support under a court decision denies or avoids such obligation and such denial or avoidance results in serious bodily harm of the recipient or the offender has incurred an administrative penalty for the same offence, the offender shall receive a warning, face a penalty of up to 02 year's community sentence or 03 - 24 months' imprisonment.
Article 187. Surrogacy for commercial purposes
1. A person who organizes surrogacy for commercial purposes shall be liable for a fine of from VND 50,000,000 to VND 200,000,000, face a penalty of up to 02 years' community sentence or 03 - 24 months' imprisonment.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 01 - 05 years' imprisonment:
a) The offence is committed against 02 or more people;
b) The offence has been committed more than once;
c) The offence is committed in the name of an agency or organization;
d) Dangerous recidivism.
3. The offender might also be liable to a fine of from VND 10,000,000 to VND 50,000,000, be prohibited from holding certain positions or doing certain works for 01 - 05 years.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Tội tham nhũng bị phạt tiền, phạt tù ra sao mới nhất 2025?
Tội tham nhũng bị phạt tiền, phạt tù ra sao mới nhất 2025?
Tội tham nhũng là một trong những tội phạm nghiêm trọng ảnh hưởng lớn đến bộ máy nhà nước và xã hội, do đó pháp luật Việt Nam quy định các hình phạt rất nghiêm khắc nhằm ngăn chặn và răn đe. Theo quy định mới nhất đến năm 2025, người phạm tội tham nhũng có thể bị xử lý hình sự bằng các hình phạt chính như phạt tiền, phạt tù với mức án tù dao động từ vài năm đến tù chung thân, thậm chí trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể bị áp dụng hình phạt tử hình. Ngoài ra, các biện pháp bổ sung như tịch thu tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ cũng được áp dụng nhằm đảm bảo hiệu quả phòng, chống tham nhũng. 31/05/2025Cầm hộ ma túy mà không biết là ma túy có bị xử lý hình sự không?
Cầm hộ ma túy mà không biết là ma túy có bị xử lý hình sự không?
Trong các vụ án về ma túy, trường hợp người bị bắt giữ khai rằng họ chỉ “cầm hộ” mà không biết đó là ma túy đặt ra câu hỏi về trách nhiệm hình sự của họ. Theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành, yếu tố nhận thức và lỗi cố ý là cơ sở quan trọng để xác định có hay không việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi này. Vì vậy, việc đánh giá chi tiết từng trường hợp cụ thể là rất cần thiết. 31/05/2025Hút cần sa có bị xử lý hình sự theo quy định mới nhất 2025?
Hút cần sa có bị xử lý hình sự theo quy định mới nhất 2025?
Hiện nay, các vấn đề liên quan đến ma túy luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội, và cần sa là một trong số đó. Mặc dù ở một số quốc gia, việc sử dụng cần sa đã được hợp pháp hóa hoặc phi hình sự hóa dưới một số hình thức nhất định, nhưng tại Việt Nam, cần sa vẫn nằm trong danh mục các chất ma túy bị cấm. Vậy, theo quy định pháp luật mới nhất, hành vi hút cần sa có bị xử lý hình sự hay không? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành. 29/05/2025Bị bắt do buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không? Thời gian giữ xe là bao lâu?
Bị bắt do buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không? Thời gian giữ xe là bao lâu?
Khi bị bắt do nghi ngờ buôn bán, vận chuyển ma túy, việc thu giữ phương tiện như xe máy, ô tô là một trong những biện pháp xử lý quan trọng của cơ quan chức năng nhằm phục vụ công tác điều tra và ngăn chặn tội phạm. Vấn đề thời gian giữ xe cũng được pháp luật quy định rõ nhằm đảm bảo quyền lợi của người liên quan đồng thời không làm ảnh hưởng quá lâu đến tài sản cá nhân. 31/05/2025Người giao hàng vô tình vận chuyển ma túy có bị phạt tù hay không?
Người giao hàng vô tình vận chuyển ma túy có bị phạt tù hay không?
Trong các vụ án ma túy, không ít trường hợp người giao hàng khai rằng họ không biết mình đang vận chuyển chất ma túy. Vấn đề pháp lý đặt ra là liệu người giao hàng vô tình này có phải chịu trách nhiệm hình sự và bị phạt tù hay không? Theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành, yếu tố nhận thức và lỗi cố ý của người phạm tội là cơ sở quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự, do đó việc xem xét kỹ càng từng trường hợp cụ thể là cần thiết. 31/05/2025Người bị bắt vì nghi buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không quy định mới nhất 2025?
Người bị bắt vì nghi buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không quy định mới nhất 2025?
Theo quy định mới nhất của pháp luật Việt Nam năm 2025, người bị bắt giữ vì nghi ngờ buôn bán, vận chuyển ma túy có thể bị thu giữ phương tiện (xe máy, ô tô, tàu thuyền…) nếu có căn cứ cho thấy phương tiện đó được sử dụng để phạm tội. Việc thu giữ này nhằm phục vụ công tác điều tra, xử lý và phòng ngừa tội phạm ma túy theo đúng trình tự pháp luật. 31/05/2025Vận chuyển 10kg ma túy bị xử lý hình sự như thế nào?
Vận chuyển 10kg ma túy bị xử lý hình sự như thế nào?
Vận chuyển ma túy là hành vi bị pháp luật hình sự Việt Nam xử lý đặc biệt nghiêm khắc, nhất là khi khối lượng ma túy ở mức lớn. Trong thực tiễn xét xử, việc vận chuyển 10kg ma túy – dù là heroin, methamphetamine, hay cần sa – đều thuộc nhóm tội phạm đặc biệt nghiêm trọng và có thể bị áp dụng khung hình phạt cao nhất theo Bộ luật Hình sự hiện hành. Với số lượng ma túy như vậy, người thực hiện hành vi có nguy cơ đối mặt với mức án tù chung thân hoặc tử hình, tùy theo loại ma túy cụ thể và các tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ đi kèm. Việc hiểu rõ khung hình phạt trong trường hợp này là cần thiết để thấy được mức độ nghiêm trọng của hành vi và cảnh báo cho cộng đồng. 31/05/2025Vận chuyển ma túy mà không biết có bị xử lý hình sự không?
Vận chuyển ma túy mà không biết có bị xử lý hình sự không?
Trong nhiều vụ án ma túy, không ít người bị phát hiện vận chuyển chất ma túy nhưng lại khai rằng họ hoàn toàn không biết bên trong hàng hóa, hành lý hoặc kiện gửi có chứa chất cấm. Điều này đặt ra câu hỏi pháp lý quan trọng. nếu người vận chuyển không biết đó là ma túy thì họ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không? Việc làm rõ yếu tố "nhận thức" và "lỗi cố ý" trong hành vi phạm tội là yếu tố then chốt để xác định trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành. 31/05/2025Khung hình phạt cao nhất tàng trữ, mua bán, vận chuyển ma túy là chung thân có đúng không?
Khung hình phạt cao nhất tàng trữ, mua bán, vận chuyển ma túy là chung thân có đúng không?
Các tội phạm liên quan đến ma túy như tàng trữ, mua bán và vận chuyển trái phép chất ma túy luôn nằm trong nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng, được pháp luật Việt Nam xử lý với mức án nghiêm khắc. Tuy nhiên, không ít người còn nhầm lẫn khi cho rằng khung hình phạt cao nhất đối với các hành vi này chỉ dừng lại ở mức tù chung thân. Thực tế, tùy vào tính chất, mức độ và số lượng ma túy, một số hành vi có thể bị xử lý ở mức án cao nhất là tử hình. Do đó, cần phân biệt rõ từng loại hành vi cụ thể và các quy định pháp luật hiện hành để có cái nhìn chính xác về khung hình phạt áp dụng. 31/05/2025Vận chuyển ma túy số lượng bao nhiêu thì bị tử hình?
