Tìm kiếm
Chương VII Bộ luật hình sự 2015: Các biện pháp tư pháp
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
1. Biện pháp tư pháp đối với người phạm tội bao gồm:
a) Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm;
b) Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi;
c) Bắt buộc chữa bệnh.
2. Biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại phạm tội bao gồm:
a) Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm;
b) Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi;
c) Khôi phục lại tình trạng ban đầu;
d) Thực hiện một số biện pháp nhằm khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra.
1. Việc tịch thu sung vào ngân sách nhà nước hoặc tịch thu tiêu hủy được áp dụng đối với:
a) Công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội;
b) Vật hoặc tiền do phạm tội hoặc do mua bán, đổi chác những thứ ấy mà có; khoản thu lợi bất chính từ việc phạm tội;
c) Vật thuộc loại Nhà nước cấm lưu hành.
2. Đối với vật, tiền bị người phạm tội chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép, thì không tịch thu mà trả lại cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp.
3. Vật, tiền là tài sản của người khác, nếu người này có lỗi trong việc để cho người phạm tội sử dụng vào việc thực hiện tội phạm, thì có thể bị tịch thu.
1. Người phạm tội phải trả lại tài sản đã chiếm đoạt cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp, phải sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại vật chất đã được xác định do hành vi phạm tội gây ra.
2. Trong trường hợp phạm tội gây thiệt hại về tinh thần, Tòa án buộc người phạm tội phải bồi thường về vật chất, công khai xin lỗi người bị hại.
1. Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 của Bộ luật này, Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh.
2. Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
3. Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt.
Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù.
Chapter VII
JUDICIAL MEASURES
Article 46. Judicial measures
1. Judicial measures taken against a person committing a crime include:
a) Confiscation of money and items directly related to the crime;
b) Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology;
c) Mandatory disease treatment.
2. Judicial measures taken against a corporate legal entity committing a crime include:
a) Confiscation of money and items directly related to the crime;
b) Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology;
c) Restoration of original state;
d) Implementation of other measures for mitigation and prevention of consequences.
Article 47. Confiscation of money and items directly related to the crime
1. Expropriation or destruction shall be applied to:
a) Instruments, vehicles used for the commission of the crime;
b) Items or money earned from the commission of the crime or from selling, exchanging them; illegal profits earned from the commission of the crime;
c) Items banned from trading by the State.
2. Items and money illegally appropriated or used by the offender shall be returned to their lawful owners or managers instead of being confiscated.
3. Items, money under the ownership of a person might be confiscated if such person allows the offender to use them for the commission of the crime.
Article 48. Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology
1. The offender must return appropriated property to its lawful owner or manager, make repair or provide compensation for the damage caused by the crime.
2. If the offence results in psychological trauma of the victim, the court shall require the offender to provide compensation in kind and offer a public apology.
Article 49. Mandatory disease treatment
1. A person who commits an act dangerous to society while suffering from a disease specified in Article 21 hereof, the Procuracy or Court, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, shall decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment.
2. If a person has criminal capacity when committing the crime but loses his/her awareness or control of his/her acts before conviction, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, the Court may decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment. After the disease is treated, that person might bear criminal responsibility.
3. If a person serving an imprisonment sentence suffers from a diseases that causes him/her to loses his/her awareness or control of his/her acts, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, the Court may decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment. After the disease is treated, that person shall keep serving the sentence if there are no reasons to do otherwise.
The duration of mandatory treatment shall be deducted from the imprisonment duration.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Tội tham nhũng bị phạt tiền, phạt tù ra sao mới nhất 2025?
Tội tham nhũng bị phạt tiền, phạt tù ra sao mới nhất 2025?
Tội tham nhũng là một trong những tội phạm nghiêm trọng ảnh hưởng lớn đến bộ máy nhà nước và xã hội, do đó pháp luật Việt Nam quy định các hình phạt rất nghiêm khắc nhằm ngăn chặn và răn đe. Theo quy định mới nhất đến năm 2025, người phạm tội tham nhũng có thể bị xử lý hình sự bằng các hình phạt chính như phạt tiền, phạt tù với mức án tù dao động từ vài năm đến tù chung thân, thậm chí trong những trường hợp đặc biệt nghiêm trọng có thể bị áp dụng hình phạt tử hình. Ngoài ra, các biện pháp bổ sung như tịch thu tài sản, cấm đảm nhiệm chức vụ cũng được áp dụng nhằm đảm bảo hiệu quả phòng, chống tham nhũng. 31/05/2025Cầm hộ ma túy mà không biết là ma túy có bị xử lý hình sự không?
Cầm hộ ma túy mà không biết là ma túy có bị xử lý hình sự không?
Trong các vụ án về ma túy, trường hợp người bị bắt giữ khai rằng họ chỉ “cầm hộ” mà không biết đó là ma túy đặt ra câu hỏi về trách nhiệm hình sự của họ. Theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành, yếu tố nhận thức và lỗi cố ý là cơ sở quan trọng để xác định có hay không việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi này. Vì vậy, việc đánh giá chi tiết từng trường hợp cụ thể là rất cần thiết. 31/05/2025Hút cần sa có bị xử lý hình sự theo quy định mới nhất 2025?
Hút cần sa có bị xử lý hình sự theo quy định mới nhất 2025?
Hiện nay, các vấn đề liên quan đến ma túy luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của toàn xã hội, và cần sa là một trong số đó. Mặc dù ở một số quốc gia, việc sử dụng cần sa đã được hợp pháp hóa hoặc phi hình sự hóa dưới một số hình thức nhất định, nhưng tại Việt Nam, cần sa vẫn nằm trong danh mục các chất ma túy bị cấm. Vậy, theo quy định pháp luật mới nhất, hành vi hút cần sa có bị xử lý hình sự hay không? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành. 29/05/2025Bị bắt do buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không? Thời gian giữ xe là bao lâu?
Bị bắt do buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không? Thời gian giữ xe là bao lâu?
Khi bị bắt do nghi ngờ buôn bán, vận chuyển ma túy, việc thu giữ phương tiện như xe máy, ô tô là một trong những biện pháp xử lý quan trọng của cơ quan chức năng nhằm phục vụ công tác điều tra và ngăn chặn tội phạm. Vấn đề thời gian giữ xe cũng được pháp luật quy định rõ nhằm đảm bảo quyền lợi của người liên quan đồng thời không làm ảnh hưởng quá lâu đến tài sản cá nhân. 31/05/2025Người giao hàng vô tình vận chuyển ma túy có bị phạt tù hay không?
Người giao hàng vô tình vận chuyển ma túy có bị phạt tù hay không?
Trong các vụ án ma túy, không ít trường hợp người giao hàng khai rằng họ không biết mình đang vận chuyển chất ma túy. Vấn đề pháp lý đặt ra là liệu người giao hàng vô tình này có phải chịu trách nhiệm hình sự và bị phạt tù hay không? Theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành, yếu tố nhận thức và lỗi cố ý của người phạm tội là cơ sở quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự, do đó việc xem xét kỹ càng từng trường hợp cụ thể là cần thiết. 31/05/2025Người bị bắt vì nghi buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không quy định mới nhất 2025?
Người bị bắt vì nghi buôn bán vận chuyển ma túy có bị thu giữ xe không quy định mới nhất 2025?
Theo quy định mới nhất của pháp luật Việt Nam năm 2025, người bị bắt giữ vì nghi ngờ buôn bán, vận chuyển ma túy có thể bị thu giữ phương tiện (xe máy, ô tô, tàu thuyền…) nếu có căn cứ cho thấy phương tiện đó được sử dụng để phạm tội. Việc thu giữ này nhằm phục vụ công tác điều tra, xử lý và phòng ngừa tội phạm ma túy theo đúng trình tự pháp luật. 31/05/2025Vận chuyển 10kg ma túy bị xử lý hình sự như thế nào?
Vận chuyển 10kg ma túy bị xử lý hình sự như thế nào?
Vận chuyển ma túy là hành vi bị pháp luật hình sự Việt Nam xử lý đặc biệt nghiêm khắc, nhất là khi khối lượng ma túy ở mức lớn. Trong thực tiễn xét xử, việc vận chuyển 10kg ma túy – dù là heroin, methamphetamine, hay cần sa – đều thuộc nhóm tội phạm đặc biệt nghiêm trọng và có thể bị áp dụng khung hình phạt cao nhất theo Bộ luật Hình sự hiện hành. Với số lượng ma túy như vậy, người thực hiện hành vi có nguy cơ đối mặt với mức án tù chung thân hoặc tử hình, tùy theo loại ma túy cụ thể và các tình tiết tăng nặng hay giảm nhẹ đi kèm. Việc hiểu rõ khung hình phạt trong trường hợp này là cần thiết để thấy được mức độ nghiêm trọng của hành vi và cảnh báo cho cộng đồng. 31/05/2025Vận chuyển ma túy mà không biết có bị xử lý hình sự không?
Vận chuyển ma túy mà không biết có bị xử lý hình sự không?
Trong nhiều vụ án ma túy, không ít người bị phát hiện vận chuyển chất ma túy nhưng lại khai rằng họ hoàn toàn không biết bên trong hàng hóa, hành lý hoặc kiện gửi có chứa chất cấm. Điều này đặt ra câu hỏi pháp lý quan trọng. nếu người vận chuyển không biết đó là ma túy thì họ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không? Việc làm rõ yếu tố "nhận thức" và "lỗi cố ý" trong hành vi phạm tội là yếu tố then chốt để xác định trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành. 31/05/2025Khung hình phạt cao nhất tàng trữ, mua bán, vận chuyển ma túy là chung thân có đúng không?
Khung hình phạt cao nhất tàng trữ, mua bán, vận chuyển ma túy là chung thân có đúng không?
Các tội phạm liên quan đến ma túy như tàng trữ, mua bán và vận chuyển trái phép chất ma túy luôn nằm trong nhóm tội đặc biệt nghiêm trọng, được pháp luật Việt Nam xử lý với mức án nghiêm khắc. Tuy nhiên, không ít người còn nhầm lẫn khi cho rằng khung hình phạt cao nhất đối với các hành vi này chỉ dừng lại ở mức tù chung thân. Thực tế, tùy vào tính chất, mức độ và số lượng ma túy, một số hành vi có thể bị xử lý ở mức án cao nhất là tử hình. Do đó, cần phân biệt rõ từng loại hành vi cụ thể và các quy định pháp luật hiện hành để có cái nhìn chính xác về khung hình phạt áp dụng. 31/05/2025Vận chuyển ma túy số lượng bao nhiêu thì bị tử hình?
