Năm 1533, ai là người chạy vào Thanh Hóa, lập một người dòng dõi nhà Lê lên làm vua, lấy danh nghĩa “phù Lê diệt mạc”?

Đáp án đúng là: D

Thuật ngữ "Đàng Ngoài" thường được sử dụng để chỉ vùng đất phía Bắc sông Gianh sau khi chia cắt Đàng Trong và Đàng Ngoài vào thế kỷ XVII.

=> A sai

Thuật ngữ "Đàng Trong" cũng chỉ vùng đất phía Nam sông Gianh, nhưng được sử dụng sau khi chia cắt Đàng Trong và Đàng Ngoài.

=> B sai

 Đây là tên gọi của nhà Mạc, đóng đô ở phía Bắc.

=> C sai

- Năm 1533, ở vùng Thanh Hóa, nhiều cựu thần của nhà Lê (đứng đầu là Nguyễn Kim) lấy danh nghĩa “phù Lê diệt Mạc" đưa Lê Duy Ninh lên làm vua, thiết lập lại vương triều, sử cũ gọi là Nam triều để phân biệt với Bắc triều (của nhà Mạc ở phía bắc).

=> D đúng

*Kiến thức mở rộng

Nhà Lê trung hưng là một giai đoạn quan trọng và đầy biến động trong lịch sử Việt Nam. Sau khi bị nhà Mạc soán ngôi, một số dòng dõi nhà Lê đã tìm cách phục hưng. Năm 1533, dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Kim, Lê Trang Tông được đưa lên ngôi, đánh dấu sự khởi đầu của nhà Lê trung hưng ở phía Nam.

Cuộc chiến Nam - Bắc triều kéo dài hàng thập kỷ, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho đất nước. Để hiểu rõ hơn về giai đoạn này, chúng ta có thể đi sâu vào các khía cạnh sau:

Nguyên nhân sâu xa của cuộc chiến:

Tranh chấp quyền lực: Cả nhà Mạc và nhà Lê đều muốn thống nhất đất nước dưới quyền cai trị của mình, dẫn đến cuộc tranh giành quyền lực quyết liệt.

Sự khác biệt về tư tưởng: Hai triều đình có những tư tưởng chính trị khác nhau, dẫn đến mâu thuẫn sâu sắc và không thể hòa giải.

Sự can thiệp của các thế lực ngoại bang: Một số thế lực ngoại bang đã lợi dụng tình hình hỗn loạn ở Đại Việt để can thiệp, gây thêm nhiều phức tạp cho cuộc chiến.

Diễn biến chính của cuộc chiến:

Giai đoạn đầu: Các cuộc giao tranh diễn ra chủ yếu ở vùng giáp giới giữa hai miền, với những thắng bại khác nhau.

Giai đoạn giữa: Cả hai bên đều cố gắng củng cố lực lượng và mở rộng địa bàn kiểm soát.

Giai đoạn cuối: Cuộc chiến kéo dài, gây ra nhiều tổn thất cho cả hai bên.

Các nhân vật nổi bật:

Nguyễn Kim: Người có công lớn trong việc khôi phục nhà Lê, trở thành một trong những nhân vật quan trọng nhất của nhà Lê trung hưng.

Trịnh Kiểm: Sau khi Nguyễn Kim mất, Trịnh Kiểm nắm quyền và trở thành thế lực thực sự của nhà Lê, mở ra thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh.

Mạc Đăng Dung: Người sáng lập nhà Mạc, một vị tướng tài ba nhưng lại không giữ được giang sơn.

Các vua Lê: Lê Trang Tông, Lê Trung Tông,... đều là những con cờ trong cuộc tranh giành quyền lực.

Hậu quả của cuộc chiến:

Đất nước chia cắt: Cuộc chiến đã chia cắt đất nước thành hai miền Nam - Bắc, kéo dài hàng thập kỷ.

Kinh tế suy sụp: Sản xuất bị đình trệ, giao thương bị gián đoạn, gây ra nạn đói kém.

Văn hóa xã hội bị ảnh hưởng: Cuộc chiến đã gây ra nhiều đau thương, mất mát cho nhân dân, làm suy yếu văn hóa, xã hội.

Mở đường cho sự hình thành các thế lực mới: Sau khi cuộc chiến kết thúc, các thế lực mới như họ Trịnh và họ Nguyễn nổi lên, dẫn đến thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh.

Ảnh hưởng đến lịch sử Việt Nam:

Làm suy yếu quốc gia: Cuộc chiến đã làm suy yếu quốc gia, tạo điều kiện cho các thế lực ngoại bang xâm lược.

Mở ra một giai đoạn mới: Cuộc chiến đã kết thúc bằng việc nhà Mạc bị đánh bại, nhưng đất nước vẫn chưa được thống nhất. Thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh tiếp tục kéo dài, gây ra nhiều khó khăn cho đất nước.

 

Xem thêm các bài viết liên quan,chi tiết khác:

Lý thuyết Lịch sử 8 Bài 5 (Kết nối tri thức): Cuộc xung đột Nam - Bắc triều và Trịnh - Nguyễn

Giải Lịch sử 8 Bài 5 (Kết nối tri thức): Cuộc xung đột Nam - Bắc triều và Trịnh - Nguyễn