Câu hỏi:
17/06/2026 200Hãy nêu và phân tích sự chi phối của kiến thức lịch sử văn học đối với việc đọc hiểu một văn bản cụ thể đã học trong sách Ngữ văn cấp Trung học cơ sở.
Trả lời:
Giải bởi Vietjack
* Truyện ngắn "Làng" của Kim Lân
Để hiểu rõ hơn về tác phẩm này, chúng ta cần đặt câu chuyện vào bối cảnh lịch sử cụ thể, đó là thời kỳ kháng chiến chống Pháp.
- Bối cảnh lịch sử:
+ Cuộc kháng chiến chống Pháp diễn ra ác liệt, nhân dân ta phải đối mặt với nhiều khó khăn, gian khổ.
+ Tình hình chiến tranh đã tác động sâu sắc đến cuộc sống của người dân, đặc biệt là những người dân ở vùng quê.
+ Lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết chống giặc ngoại xâm là những giá trị cao đẹp được đề cao.
- Ảnh hưởng của bối cảnh lịch sử đến việc đọc hiểu:
+ Sự mâu thuẫn nội tâm của nhân vật ông Hai: Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc, ông Hai vô cùng đau khổ, day dứt. Đây không chỉ là nỗi đau cá nhân mà còn là nỗi đau chung của những người dân yêu nước khi chứng kiến quê hương mình bị kẻ thù xâm chiếm.
+ Tình yêu làng quê: Tình yêu làng quê của ông Hai không chỉ là tình cảm riêng tư mà còn là biểu hiện của lòng yêu nước sâu sắc. Ông yêu làng, yêu đất nước và sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập, tự do của dân tộc.
+ Ý nghĩa của cái kết: Cái kết của truyện với hình ảnh ông Hai trở lại làng, dù đã bị thực dân Pháp đốt phá, vẫn không hề hờn giận, cho thấy sức mạnh của tình yêu làng quê, của ý chí cách mạng.
- Như vậy, khi hiểu rõ bối cảnh lịch sử, chúng ta sẽ:
+ Giải thích được hành động, tâm lý của nhân vật: Vì sao ông Hai lại đau khổ đến vậy khi nghe tin làng mình theo giặc? Vì sao ông lại có niềm tin mãnh liệt vào sự thắng lợi của cuộc kháng chiến?
+ Nắm bắt được ý nghĩa sâu xa của tác phẩm: "Làng" không chỉ là câu chuyện về một người nông dân mà còn là câu chuyện về tình yêu quê hương, đất nước, về tinh thần đoàn kết của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
+ Đánh giá đúng giá trị của tác phẩm: "Làng" là một trong những tác phẩm tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, phản ánh sinh động cuộc sống của người dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến.
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1:
Chỉ ra và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ điệp vần trong các đoạn thơ dưới đây:
a. Rơi hoa hết mưa còn rả rích,
Càng mưa rơi càng tịch bóng dương
Bóng dương với khách tha hương
Mưa trong ý khách muôn hàng lệ rơi
(Bích Khê, Tiếng đàn mưa)
b. Tôi lại về quê mẹ nuôi xưa
Một buổi trưa, nắng dài bãi cát
Gió lộng xôn xao, sóng biển đu đưa
Mát rượu lòng ta ngân nga tiếng hát…
(Tố Hữu, Mẹ Tơm)
Câu 2:
Xác định bố cục của bài thơ và nêu nội dung chính của từng phần bài Tiếng đàn mưa.
Câu 3:
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích 2 – 4 dòng thơ miêu tả thiên nhiên mà em cho là đặc sắc trong đoạn trích Kim – Kiều gặp gỡ.
Câu 4:
Trình bày cốt truyện và nêu bố cục của Chuyện người con gái Nam Xương.
Câu 5:
Từ những lời độc thoại của nhân vật Ham-lét trong đoạn trích “Sống, hay không sống?” (trích vở kịch Ham-lét của Sếch-xpia), thảo luận vấn đề biết tự vấn lương tâm là một cách rèn luyện để sống có ý nghĩa hơn.
Câu 6:
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) phân tích tâm trạng của người chinh phụ thể hiện trong bốn câu thơ sau:
Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
Thiếp thì về buồng cũ chiếu chăn.
Đoái trông theo đã cách ngăn,
Tuôn màu mây biếc trải ngần núi xanh.”
(Chinh phụ ngâm,
nguyên tác của Đặng Trần Côn, bản dịch của Đoàn Thị Điểm (?))
Câu 7:
Chỉ ra và phân tích tác dụng của phép đối trong những câu thơ sau:
a. Chàng thì đi cõi xa mưa gió,
Thiếp thì về buồng vũ chiếu chăn.
b. Tuôn màu mây biếc trải ngàn núi xanh.
c. Chốn Hàm Kinh chàng còn ngoảnh lại,
Bến Tiêu Tương thiếp hãy trông sang.
Câu 8:
Chỉ ra những đặc điểm của thể thơ song thất lục bát thể hiện trong đoạn trích Nỗi niềm chinh phụ. Những đặc điểm này cho thấy thể thơ song thất lục bát có gì khác với thể thơ lục bát?
Câu 9:
Phân tích vai trò và ý nghĩa những lời độc thoại của Ham-lét, từ “Sống, hay không sống?” đến “đừng quên những tội lỗi của ta” trong đoạn trích vở kịch “Ham-lét” của Sếch-xpia.
Câu 10:
Nêu những điểm giống nhau và khác nhau về cốt truyện, cách kể giữa truyện truyền thuyết Sơn Tinh, Thủy Tinh với bài thơ cùng tên của Nguyễn Nhược Pháp.
Câu 11:
Em có ấn tượng nhất với hình ảnh nào trong đoạn trích Nỗi niềm chinh phụ? Vì sao?
Câu 12:
Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp thanh trong các trường hợp dưới đây:
a. Khóc anh không nước mắt
Mà lòng đau như thắt
Gọi anh chửa thành lời
Mà hàm răng dính chặt.
(Hoàng Lộc, Viếng bạn)
b. Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Vàng rơi, vàng rơi thu mênh mông…
(Bích Khê, Tì bà)
c. Dốc lên khúc khuỷu, dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
(Quang Dũng, Tây Tiến)
Câu 13:
Xác định bố cục của đoạn trích và nêu nội dung chính của từng phần bài Nỗi niềm chinh phụ.
Câu 14:
Tính chất hiện thực của truyện Dế chọi được thể hiện qua những chi tiết, sự việc nào? Em có suy nghĩ gì về thái độ của tác giả khi miêu tả hiện thực đó?
Câu 15:
Truyện Dế chọi có những yếu tố kì ảo nào? Các yếu tố kì ảo đó có ý nghĩa, vai trò gì trong truyện?
