Sách bài tập Sinh học 12 Chủ đề 6 (Cánh diều): Sự phát sinh sự sống trên Trái Đất

Giải SBT Sinh học 12 Chủ đề 6: Sự phát sinh sự sống trên Trái Đất

Câu 6.1 trang 50 sách bài tập Sinh học 12: Điều kiện nào sau đây là không chính xác để có thể xảy ra tiến hóa hóa học?

A. Có nhiều oxygen tự do để các sinh vật đầu tiên hô hấp.

B. Có nước, chất vô cơ hòa tan và một số chất khí.

C. Cần có các nguồn năng lượng từ các cơn giông, bão, hoạt động núi lửa,...

D. Cần có thời gian để các phân tử tích tụ và phản ứng với nhau.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Tiến hóa hóa học xảy ra trong điều kiện nhiệt độ Trái Đất rất cao, tia bức xạ, sự phóng điện, khí quyển nguyên thủy không có oxygen.

Câu 6.2 trang 50 sách bài tập Sinh học 12: Sự kiện nào sau đây phải xảy ra đầu tiên để có thể hình thành sự sống trên Trái Đất?

A. Bắt đầu quá trình quang hợp tạo oxygen.

B. Sự hình thành các vật chất di truyền.

C. Sự tổng hợp các phân tử hữu cơ.

D. Sự hình thành màng sinh chất.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

Sự kiện phải xảy ra đầu tiên để có thể hình thành sự sống trên Trái Đất là sự tổng hợp các phân tử hữu cơ như RNA, DNA, protein, carbohydrate, lipid,… Các phân tử hữu cơ này sẽ trở thành nguyên liệu để tổng hợp nên các tế bào nguyên thủy – mầm mống của sự sống trên Trái Đất.

Câu 6.3 trang 50 sách bài tập Sinh học 12: Với các điều kiện Trái Đất sơ khai, dạng sống nào có khả năng xuất hiện đầu tiên?

A. Sinh vật nhân sơ và hiếu khí.

B. Sinh vật nhân sơ và kị khí.

C. Sinh vật nhân thực và hiếu khí.

D. Sinh vật nhân thực và kị khí.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Khí quyển nguyên thủy không có oxygen, đồng thời, tế bào nhân sơ xuất hiện trước tế bào nhân thực trong quá trình tiến hóa → Với các điều kiện Trái Đất sơ khai, dạng sống có khả năng xuất hiện đầu tiên là: Sinh vật nhân sơ và kị khí.

Câu 6.4 trang 50 sách bài tập Sinh học 12: Tại sao một số nhà khoa học tin rằng RNA, chứ không phải DNA, là vật chất di truyền đầu tiên?

A. RNA chứa uracil thay cho thymine.

B. RNA có khả năng tái bản và xúc tác.

C. RNA có thể bị đột biến thành DNA.

D. RNA có thể sao chép chính xác hơn DNA.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Năm 1986, giả thuyết "thế giới RNA" do W. Gilbert đề xuất, cho rằng RNA có trước DNA và sự sống xuất hiện khoảng 3,5 - 4 tỉ năm trước đây với hoạt động chức năng chủ yếu dựa vào phân tử này. Cơ sở của thuyết bắt nguồn từ cấu trúc mạch đơn đa dạng và khả năng thực hiện các chức năng khác nhau của RNA như tái bản, xúc tác. Một số RNA (ribozyme) có thể xúc tác cho các phản ứng tự tái bản. Nucleotide uracil trong RNA dễ dàng hình thành hơn thymine trong DNA. Do vậy, các bằng chứng này cho thấy rằng RNA xuất hiện trước DNA và có khả năng là vật chất di truyền đầu tiên của sự sống.

Câu 6.5 trang 50 sách bài tập Sinh học 12: Dựa trên việc xác định niên đại bằng các phương pháp hiện đại, các nhà khoa học đã đề xuất độ tuổi của Trái Đất là

A. 4,6 tỉ năm tuổi.

B. 4,6 triệu năm tuổi.

C. 40 tỉ năm tuổi.

D. 20 tỉ năm tuổi.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Dựa trên việc xác định niên đại bằng các phương pháp hiện đại, các nhà khoa học đã đề xuất độ tuổi của Trái Đất là 4,6 tỉ năm tuổi.

Câu 6.6 trang 51 sách bài tập Sinh học 12: Nếu chúng ta vẽ lại dòng thời gian dưới dạng một vòng tròn trên thang thời gian 1 giờ (hình 6.1), động vật xuất hiện cách đây khoảng 9 phút, trong khi con người xuất hiện cách đây ít hơn 0,2 giây. Vậy sinh vật nhân sơ xuất hiện cách đây bao nhiêu thời gian?

A. 15 phút.

B. 45 phút.

C. 10 phút.

D. 40 phút.

Lời giải:

Đáp án đúng là: B

Quan sát sơ đồ cho thấy, nếu chúng ta vẽ lại dòng thời gian dưới dạng một vòng tròn trên thang thời gian 1 giờ, động vật xuất hiện cách đây khoảng 9 phút, trong khi con người xuất hiện cách đây ít hơn 0,2 giây thì sinh vật nhân sơ xuất hiện cách đây 45 phút.

Câu 6.7 trang 51 sách bài tập Sinh học 12: Kỉ Jura, đại Trung sinh (Mesozoic) thường được coi là thời đại của loài nào dưới đây do sự chiếm ưu thế và đa dạng trong môi trường sống của chúng?

A. Thời đại của bò sát.

B. Thời đại của cá xương.

C. Thời đại của động vật có vú.

D. Thời đại của thực vật hạt kín.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Kỉ Jura, đại Trung sinh (Mesozoic) thường được coi là thời đại của bò sát, tại đó, khủng long và các loài bò sát khác đa dạng.

Câu 6.8 trang 51 sách bài tập Sinh học 12: Loài người hiện đại tiến hóa từ vượn người (Australopithecus) qua các giai đoạn trung gian là

A. H. habilis → H. ergaster → H. erectus → H. heidelbergensis → H. sapiens.

B. H. habilis → H. ergaster → H. heidelbergensis → H. erectus → H. sapiens.

C. H. habilis → H. heidelbergensis → H. ergaster → H. erectus → H. sapiens.

D. H. habilis → H. erectus → H. ergaster → H. heidelbergensis → H. sapiens.

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

Loài người hiện đại tiến hóa từ vượn người (Australopithecus) qua các giai đoạn trung gian là: H. habilis → H. ergaster → H. erectus → H. heidelbergensis → H. sapiens.

Câu 6.9 trang 51 sách bài tập Sinh học 12: Trình tự nào sau đây về các sự kiện phản ánh nguồn gốc sự sống là đúng?

(1) Hình thành tế bào sơ khai đầu tiên.

(2) Tổng hợp các chất hữu cơ đơn giản.

(3) Tổng hợp đại phân tử hữu cơ.

(4) Hình thành vật chất di truyền DNA.

A. (1) → (2) → (3) → (4).

B. (1) → (3) → (2) → (4).

C. (2) → (3) → (1) → (4).

D. (2) → (3) → (4) → (1).

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

Trình tự về các sự kiện phản ánh nguồn gốc sự sống là:

(2) Tổng hợp các chất hữu cơ đơn giản.

(3) Tổng hợp đại phân tử hữu cơ.

(1) Hình thành tế bào sơ khai đầu tiên.

(4) Hình thành vật chất di truyền DNA.

Câu 6.10 trang 52 sách bài tập Sinh học 12: Cho cây phát sinh chủng loại của một số loài dưới đây:

Dựa theo cây phát sinh chủng loại (hình 6.2), sinh vật có họ hàng gần gũi nhất với con người là:

A. Bonobo.

B. Chimpanzee.

C. Bonobo và Chimpanzee.

D. Orangutan và Gorrilla.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

Dựa theo cây phát sinh chủng loại, sinh vật có họ hàng gần gũi nhất với con người là: Bonobo và Chimpanzee do có chung nguồn gốc tổ tiên gần nhất.

Câu 6.11 trang 52 sách bài tập Sinh học 12: Nối thông tin về các đại địa chất với các sự kiện quan trọng cho phù hợp:

A. 1e, 2b, 3d, 4a, 5с.

B. 1b, 2e, 3d, 4c, 5a.

C. 1b, 2e, 3d, 4а, 5c.

D. 1e, 2b, 3a, 4d, 5c.

Lời giải:

Đáp án đúng là: C

1 – b: Ở đại Thái cổ, đa dạng hóa sinh vật nhân sơ.

2 – e: Ở đại Nguyên sinh, bắt đầu quá trình quang hợp tạo oxygen.

3 – d: Ở đại Cổ sinh, thực vật xuất hiện trên cạn.

4 – а: Ở đại Trung sinh, xuất hiện khủng long đầu tiên.

5 – c: Ở đại Tân sinh, loài người xuất hiện.

Câu 6.12 trang 52 sách bài tập Sinh học 12: Cho các sự kiện biến đổi sinh vật sau:

(1) Chim xuất hiện.

(2) Xuất hiện bò sát đầu tiên.

(3) Xuất hiện lưỡng cư đầu tiên.

(4) Thực vật hạt kín xuất hiện.

(5) Sinh vật nhân thực đa bào đầu tiên xuất hiện.

Các sự kiện xảy ra vào đại Cổ sinh (Paleozoic) là:

A. (2), (3).

B. (1), (3).

C. (2), (4).

D. (4), (5).

Lời giải:

Đáp án đúng là: A

(1) Chim xuất hiện ở kỉ Jura của đại Trung sinh.

(2) Xuất hiện bò sát đầu tiên diễn ra ở kỉ Than đá của đại Cổ sinh.

(3) Xuất hiện lưỡng cư đầu tiên diễn ra ở kỉ Devonian của đại Cổ sinh.

(4) Thực vật hạt kín xuất hiện diễn ra ở kỉ Jura của đại Trung sinh.

(5) Sinh vật nhân thực đa bào đầu tiên xuất hiện diễn ra ở đại Nguyên sinh.

Câu 6.13 trang 53 sách bài tập Sinh học 12: Vào những năm 1950, Stanley Miller và Harold Urey làm thí nghiệm kiểm chứng giả thuyết các hợp chất hữu cơ đơn giản có thể được hình thành từ các chất vô cơ trên bề mặt Trái Đất với nguồn năng lượng từ sấm sét, núi lửa phun trào, bức xạ tử ngoại từ Mặt Trời (tương tự điều kiện Trái Đất sơ khai). Họ đã tạo ra bầu khí quyển nguyên thuỷ của Trái Đất trong phòng thí nghiệm và nguồn năng lượng điện được dùng mô phỏng hiện tượng sấm sét thời tiền sử (hình 6.3).

a) Các dụng cụ, thiết bị trong thí nghiệm được dùng để mô tả điều gì?

b) Quan sát thông tin có trong hình 6.3, hãy cho biết kết quả và kết luận được rút ra từ thí nghiệm.

c) Giả sử trong thí nghiệm không có khí methane (CH₄) thì kết quả thí nghiệm sẽ thay đổi như thế nào?

Lời giải:

a) Các dụng cụ, thiết bị trong thí nghiệm được dùng để mô tả cho Trái Đất sơ khai.

b)

- Kết quả: Các hợp chất hữu cơ đơn giản được tạo ra.

- Kết luận: Sự hình thành các phân tử hữu cơ đơn giản (bước đầu tiên trong nguồn gốc sự sống) có thể được tạo ra từ những chất vô cơ trong điều kiện có các nguồn năng lượng như sấm sét, núi lửa phun trào, bức xạ tử ngoại,...

c) Khí methane (CH₄) là nguồn cung cấp carbon cho sự hình thành các hợp chất hữu cơ đơn giản của thí nghiệm này. Do đó, nếu loại bỏ khí methane thì không có sự hình thành hợp chất hữu cơ.

Câu 6.14 trang 53 sách bài tập Sinh học 12: Sắp xếp trình tự của những sự kiện dưới đây từ sớm nhất đến gần đây nhất trong quá trình tiến hóa của sự sống trên Trái Đất. Giải thích.

(1) Nguồn gốc của ti thể.

(2) Nguồn gốc của sinh vật nhân thực đa bào.

(3) Nguồn gốc của lục lạp.

(4) Nguồn gốc của vi khuẩn lam.

(5) Nguồn gốc của nấm cộng sinh với thực vật.

Lời giải:

- Dưới tác dụng của CLTN, các tế bào nguyên thủy tiến hóa thành các sinh vật đơn bào nhân sơ, bao gồm vi khuẩn và vi khuẩn cổ (khoảng 2 tỉ năm đầu), do đó, sự kiện xuất hiện đầu tiên là (4).

- Tiếp theo là xuất hiện ti thể (1), ti thể có ở tất cả các tế bào nhân thực, thực hiện hô hấp tế bào để chuyển hóa các chất hữu cơ thành nguồn năng lượng.

- Xuất hiện lục lạp (3) là sự kiện tiếp theo, lục lạp có ở một số sinh vật tự dưỡng như tảo, thực vật.

- Tiếp đến là sự xuất hiện sinh vật nhân thực đa bào (2), sinh vật này tiến hóa từ sinh vật nhân thực đơn bào.

- Sự kiện cuối cùng là sự cộng sinh của nấm và thực vật (5).

Như vậy, chuỗi các sự kiện theo tiến trình từ xa xưa nhất đến gần đây nhất là: (4) → (1) → (3) → (2) → (5).

Xem thêm lời giải Sách bài tập Sinh học lớp 12 bộ sách Cánh diều hay, chi tiết khác:

Chủ đề 4: Di truyền học quần thể và di truyền học người

Chủ đề 5: Bằng chứng tiến hoá và một số học thuyết tiến hoá

Chủ đề 7: Môi trường và quần thể sinh vật

Chủ đề 8: Quần xã sinh vật và hệ sinh thái

Chủ đề 9: Sinh thái học ứng dụng