Đọc hiểu Mai Hương và Lê Phong (có đáp án)

Đọc hiểu Mai Hương và Lê Phong (có đáp án)

I. Đọc hiểu Mai Hương và Lê Phong

MAI HƯƠNG VÀ LÊ PHONG (Trích)

(Tóm tắt chương 1: Phóng viên Lê Phong của báo Thời Thế đến dự lễ tốt nghiệp ở Đông Dương và xin phỏng vấn bác sĩ Trần Thế Đoàn. Ở đây, anh phát hiện ra bác sĩ Đoàn bị hai kẻ lạ mặt theo dõi, đe dọa tính mạng. Bác sĩ Đoàn khẩn thiết nhờ anh tìm và bắt hai kẻ lạ mặt. Khi Lê Phong bước lên thang để đến chỗ dành riêng cho phóng viên thì nhặt được mẩu giấy có nội dung: “Lê Phong, anh coi chừng đó, đừng dúng tay vào việc này mà mang họa. Hôm nay Trần Thế Đoàn phải chết, nhưng anh không được tìm, được hiểu, được trông thấy, nghe thấy một điều gì”.)

[…] Lúc đó, Đoàn ngồi nghiêm trang trên một chiếc ghế dựa áp tường, phía tay phải các giáo sư. Lê Phong trông rõ vẻ bình tĩnh của Đoàn, nhưng anh ái ngại lắc đầu. Bình tĩnh ngoài mặt thôi! Trong lòng ông ta bây giờ thực đủ các điều lo sợ...

Nhận thấy trong giảng đường chốc chốc lại chớp lòe vì ánh sáng magnésium của bọn thợ ảnh, Lê Phong cũng giơ máy ảnh ngắm trước rồi đợi những làn chớp khác để chụp, mấy bức ảnh in kèm bài tường thuật mà anh sẽ viết về một cuộc phát bằng.

[…] - Chết rồi? Bị ám sát rồi?

Lê Phong nói câu đó một cách tuyệt vọng rồi bỗng trừng trừng nhìn về mọi phía. Anh vừa thoáng thấy bóng người thiếu nữ đang tìm cách lẻn ra.

Trong giảng đường, nhất là gần chỗ các giáo sư, người ta xôn xao lên. Ai cũng nhìn dồn về phía Đoàn ngồi, một vài người đứng lên, những tiếng hỏi nhau, những tiếng đáp lại với những tiếng ngạc nhiên mỗi lúc một thêm nhiều.

- Mọi người ngồi yên!

Tiếng quát của viên giám thị tạm dẹp được sự náo động trong một lát.

Lúc ông hiệu trưởng nhận ra rằng Trần Thế Đoàn đã chết thực thì tiếng ồn ào lại nổi lên.

Bọn sinh viên với những người ngồi xem đều dần dần đứng đậy cả. Các viên chức sở Cảnh sát sở Liêm phóng cố giữ lại trật tự cũng không được.

[…] Thoạt tiên, Lê Phong muốn xông vào, nhưng người ta chen nhau chật cả lối đi, anh đành đứng lại nép vào một phía cửa, đợi cho người thiếu nữ bước ra. Anh nhận ra rằng trước cô ngồi lẩn vào đám phụ nữ ở đầu hàng ghế thứ tư, chỗ ấy ở phía trái giảng đường và cách bọn tân khoa chừng hai chục thước. Lê Phong lúc này không tìm thấy người thiếu nữ có lẽ vì cô ta cố ý không để anh trông thấy, và chỗ của phóng viên ngồi hơi khuất và xa.

(Thế Lữ, Mai Hương và Lê Phong, chương 2, NXB Văn Nghệ TPHCM, 2005)

II. Câu hỏi Đọc hiểu Mai Hương và Lê Phong

Câu 1: Văn bản Mai Hương và Lê Phong thuộc thể loại gì?

Trả lời:

Truyện trinh thám

Câu 2: Không gian chính của câu chuyện Mai Hương và Lê Phong diễn ra ở đâu?

Trả lời:

Giảng đường trong buổi lễ tốt nghiệp.

Câu 3: Truyện Mai Hương và Lê Phong được kể theo ngôi thứ mấy?

Trả lời:

Ngôi thứ ba

Câu 4: Câu “Lê Phong trông rõ vẻ bình tĩnh của Đoàn, nhưng anh ái ngại lắc đầu” thể hiện quan hệ ý nghĩa gì giữa hai vế câu ghép?

Trả lời:

Quan hệ tương phản

III. Câu hỏi Viết Mai Hương và Lê Phong

Câu 1: Dựa vào trích đoạn trong Mai Hương và Lê Phong (Thế Lữ), anh/chị hãy viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Lê Phong qua tình huống bác sĩ Trần Thế Đoàn bị ám sát, làm rõ phẩm chất và vai trò của nhân vật trong diễn biến truyện

Trả lời:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích nhân vật Lê Phong qua tình huống bác sĩ Trần Thế Đoàn bị ám sát, làm rõ phẩm chất và vai trò của nhân vật trong diễn biến truyện.

- Hệ thống ý:

+ Phân tích nhân vật Lê Phong:

. Là một phóng viên nhạy bén, dũng cảm, có tinh thần trách nhiệm.

. Thái độ quyết liệt trước sự việc: chú ý quan sát, nhận thấy dấu hiệu khả nghi (mẩu giấy cảnh cáo, bóng thiếu nữ lẩn đi).

. Tâm trạng lo lắng, khao khát tìm ra sự thật khi bác sĩ Đoàn bị ám sát.

+ Vai trò của Lê Phong:

. Là nhân vật trung tâm, thúc đẩy diễn biến truyện, đại diện cho tinh thần chính nghĩa, khát khao vạch trần tội ác.

=> Khẳng định Lê Phong là hình tượng nhà báo – thám tử tiêu biểu, thể hiện sức hấp dẫn của truyện trinh thám Thế Lữ.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Phân tích rõ nhân vật Lê Phong qua tình huống bác sĩ Trần Thế Đoàn bị ám sát, làm rõ phẩm chất và vai trò của nhân vật trong diễn biến truyện.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Trong trích đoạn Mai Hương và Lê Phong của Thế Lữ, nhân vật Lê Phong hiện lên như một phóng viên thông minh, nhạy bén và đầy trách nhiệm. Khi tham dự buổi lễ tốt nghiệp, anh không chỉ quan sát để tường thuật sự kiện mà còn chú ý đến những dấu hiệu bất thường: mẩu giấy cảnh cáo bí ẩn, bóng thiếu nữ lẩn đi và thái độ lo lắng của bác sĩ Trần Thế Đoàn. Khi vụ ám sát xảy ra, Lê Phong thể hiện sự quyết liệt và nhạy cảm nghề nghiệp: lo lắng, bức xúc trước cái chết của bác sĩ Đoàn, đồng thời âm thầm theo dõi, truy tìm kẻ khả nghi. Qua đó, người đọc thấy rõ Lê Phong không chỉ là nhà báo đơn thuần mà còn mang dáng dấp của một thám tử, luôn khao khát vạch trần tội ác và tìm ra sự thật. Tình huống kịch tính cùng cách xây dựng nhân vật với những quan sát tinh tế, tâm lý được khắc họa sắc nét đã làm nổi bật hình tượng Lê Phong – nhà báo – thám tử chính nghĩa, góp phần tạo nên sức hấp dẫn đặc trưng của truyện trinh thám Thế Lữ.

Câu 2: Dựa vào đoạn trích trong Mai Hương và Lê Phong (Thế Lữ), hãy viết một bài văn khoảng 500 chữ phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật truyện trinh thám được thể hiện trong đoạn trích.

Trả lời:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức bài văn đầy đủ ba phần Mở bài, Thân bài, Kết bài.

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 500 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật truyện trinh thám được thể hiện trong đoạn trích.

- Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:

* Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Thế Lữ: nhà văn nổi bật của văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945, tiên phong trong thể loại truyện trinh thám.

- Giới thiệu đoạn trích Mai Hương và Lê Phong: tạo tình huống kịch tính với vụ ám sát bác sĩ Trần Thế Đoàn.

- Nêu vấn đề: Nghệ thuật truyện trinh thám trong đoạn trích thể hiện qua cách xây dựng tình huống, nhân vật và không khí.

* Thân bài:

a. Nghệ thuật xây dựng tình huống ly kỳ, hấp dẫn

- Tình huống ám sát diễn ra bất ngờ: mẩu giấy cảnh cáo, bác sĩ Đoàn bị đe dọa, cái chết xảy ra ngay giữa lễ tốt nghiệp.

- Yếu tố bí ẩn: bóng dáng thiếu nữ lẩn khuất, những lời cảnh báo vô hình, đe dọa tính mạng nhân vật chính.

- Thế Lữ khéo léo dẫn dắt mạch truyện để người đọc luôn ở trạng thái hồi hộp, chờ đợi diễn biến tiếp theo.

b. Nghệ thuật xây dựng nhân vật mang màu sắc trinh thám

- Lê Phong: phóng viên nhưng hành động như thám tử, nhạy bén, quan sát tinh tế, phản ứng nhanh trước sự kiện.

- Nhân vật phản diện: ẩn danh, hành tung bí hiểm, tăng thêm tính căng thẳng cho cốt truyện.

- Nhân vật quần chúng: đám đông hoảng loạn, cảnh sát xuất hiện… làm bức tranh hiện thực thêm sinh động.

c. Nghệ thuật tạo không khí kịch tính, giàu kịch tính điện ảnh

- Âm thanh, ánh sáng, hành động mô tả dồn dập: “ánh sáng magnésium chớp lòe”, “tiếng ồn ào nổi lên”, “mọi người đứng dậy”…

- Tạo cảm giác gấp gáp, căng thẳng, phù hợp với mạch truyện trinh thám.

- Góc nhìn đa dạng: vừa theo dõi nhân vật chính vừa quan sát toàn cảnh, giống phong cách “camera điện ảnh”.

* Kết bài:

- Khẳng định: Đoạn trích thể hiện tài năng Thế Lữ trong việc vận dụng nghệ thuật trinh thám: tình huống gay cấn, nhân vật sắc nét, không khí kịch tính.

- Góp phần khẳng định vị trí tiên phong của Thế Lữ trong thể loại truyện trinh thám Việt Nam trước 1945.

Bài văn tham khảo

Trong văn học Việt Nam giai đoạn 1930–1945, Thế Lữ không chỉ nổi tiếng với thơ lãng mạn mà còn được xem là người mở đầu cho thể loại truyện trinh thám. Tác phẩm Mai Hương và Lê Phong của ông là một trong những truyện tiêu biểu, mang đậm màu sắc trinh thám với cốt truyện hấp dẫn, nhân vật sắc sảo. Đoạn trích về vụ ám sát bác sĩ Trần Thế Đoàn thể hiện rõ những nét nghệ thuật đặc sắc của truyện trinh thám Thế Lữ.

Trước hết, nghệ thuật xây dựng tình huống trong đoạn trích rất ly kỳ, kịch tính. Ngay từ đầu, mẩu giấy cảnh báo với những lời đe dọa rùng rợn đã mở ra một bí ẩn, khiến độc giả hồi hộp chờ đợi diễn biến tiếp theo. Vụ ám sát diễn ra bất ngờ giữa buổi lễ tốt nghiệp trang trọng càng làm mạch truyện trở nên gay cấn, hấp dẫn. Việc xuất hiện của bóng dáng thiếu nữ lẩn khuất giữa đám đông càng tăng thêm tính bí ẩn, kích thích trí tò mò của người đọc.

Bên cạnh đó, Thế Lữ xây dựng nhân vật mang màu sắc trinh thám rõ nét. Lê Phong – phóng viên của báo Thời Thế – hiện lên thông minh, nhạy bén, luôn quan sát tỉ mỉ và phản ứng nhanh trước mọi biến cố. Anh giống như một thám tử thực thụ, đại diện cho chính nghĩa và sự thật. Nhân vật phản diện được khắc họa ẩn danh, hành tung bí hiểm, để lại dấu hỏi lớn cho độc giả. Cùng với đó, đám đông hoảng loạn, cảnh sát xuất hiện… góp phần tái hiện bức tranh xã hội rộng lớn, làm nổi bật tính chất kịch tính của sự kiện.

Không khí câu chuyện được Thế Lữ tạo dựng đậm chất điện ảnh, dồn dập và căng thẳng. Ánh sáng magnésium chớp lòe, tiếng ồn ào, tiếng quát giữ trật tự, dòng người chen chúc… tất cả được miêu tả chi tiết, liên tục, tạo cảm giác gấp gáp, nghẹt thở. Góc nhìn khi thì hướng vào nhân vật chính, khi lại mở rộng ra toàn cảnh giảng đường, khiến câu chuyện vừa kịch tính vừa sinh động như một thước phim.

Đoạn trích Mai Hương và Lê Phong đã thể hiện rõ nghệ thuật truyện trinh thám qua tình huống bí ẩn, nhân vật sắc sảo và không khí kịch tính. Những yếu tố này không chỉ làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn mà còn khẳng định tài năng, vị trí tiên phong của Thế Lữ trong việc đưa truyện trinh thám Việt Nam phát triển mạnh mẽ trước năm 1945.