Tại sao sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945), châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới trỗi dậy”?

Đáp án đúng là: C

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945), châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới trỗi dậy” vì Do cơn bão táp cách mạng chống chủ nghĩa thực dân bùng lên và giành thắng lợi sau một thời gian dài diễn ra yếu ớt.

Trước Chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945) phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi diễn ra lẻ tẻ, yếu ớt và hầu hết đều thất bại. Tuy nhiên sau chiến tranh, nhờ những điều kiện thuận lợi, phong trào đã có bước phát triển mạnh mẽ và đều giành được thắng lợi. Do đó, châu Phi được mệnh danh là “Lục địa mới trỗi dậy”.

→ C đúng 

- A sai vì danh hiệu này xuất phát từ làn sóng giải phóng dân tộc mạnh mẽ và sự ra đời của nhiều quốc gia độc lập ở châu Phi trong thời kỳ đó, không liên quan trực tiếp đến Pháp hay Mỹ.

- B sai vì phong trào giải phóng dân tộc và sự giành độc lập của hầu hết các quốc gia châu Phi thể hiện sự thức tỉnh chính trị và bước chuyển mình mạnh mẽ của châu lục.

- D sai vì đây chỉ là kết quả của phong trào giải phóng dân tộc, còn danh hiệu "Lục địa mới trỗi dậy" xuất phát từ sự độc lập của nhiều nước châu Phi và vai trò mới của họ trên trường quốc tế.

Làn sóng cách mạng chống chủ nghĩa thực dân bùng nổ mạnh mẽ và giành được nhiều thắng lợi to lớn sau một thời gian dài phong trào giải phóng diễn ra yếu ớt.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự trỗi dậy này là do tác động từ những thay đổi to lớn của cục diện thế giới sau chiến tranh. Chiến thắng của các lực lượng đồng minh, trong đó có Liên Xô với vai trò lớn trong việc ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc, đã truyền cảm hứng cho các nước thuộc địa đấu tranh giành độc lập. Ngoài ra, sự suy yếu của các cường quốc thực dân như Anh, Pháp, Bồ Đào Nha do hậu quả của chiến tranh làm cho ách thống trị của họ không còn khả năng duy trì vững chắc như trước.

Từ những năm 1950, phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi bùng nổ trên quy mô lớn. Ai Cập giành độc lập vào năm 1952 là ngọn cờ đầu của phong trào chống chủ nghĩa thực dân. Tiếp theo đó là cuộc đấu tranh giành độc lập của các quốc gia ở Bắc Phi như Tunisia, Maroc, và Algeria. Đặc biệt, năm 1960 được gọi là “Năm châu Phi” khi 17 quốc gia giành được độc lập, đánh dấu bước ngoặt lớn trong lịch sử lục địa này.

Phong trào lan rộng khắp châu Phi, từ Nam Phi đến các vùng Trung và Tây Phi, nơi các nước như Ghana, Nigeria, và Congo lần lượt thoát khỏi ách thống trị thực dân. Làn sóng giải phóng tiếp tục mạnh mẽ đến tận thập niên 1970 và 1980, khi các thuộc địa cuối cùng như Angola và Mozambique giành được độc lập từ Bồ Đào Nha.

Sự trỗi dậy này không chỉ chấm dứt chế độ thực dân mà còn đánh dấu bước khởi đầu cho việc xây dựng các nhà nước dân tộc độc lập. Tuy nhiên, châu Phi cũng đối mặt với nhiều thách thức sau khi giành độc lập, bao gồm sự phân chia biên giới bất hợp lý, xung đột nội chiến, và sự phụ thuộc kinh tế vào các nước phát triển. Dù vậy, việc thoát khỏi ách thống trị thực dân là một trong những thành tựu quan trọng nhất của lịch sử châu Phi hiện đại.

* Mở rộng:

I. CÁC NƯỚC CHÂU PHI

1. Vài nét về cuộc đấu tranh giành độc lập

- Trước Chiến tranh thế giới thứ hai, hầu hết các nước châu Phi đều bị chủ nghĩa thực dân nô dịch.

- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi dâng cao mạnh mẽ ⇒ châu Phi trở thành “Lục địa mới trỗi dậy”.

- Các giai đoạn phát triển của phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi:

* Giai đoạn 1945 – 1954: Phong trào giải phóng dân tộc bùng nổ sớm nhất ở Bắc Phi với thắng lợi ở Ai Cập (1953, Libi (1952),...

* Giai đoạn 1954 – 1960: Phong trào đấu tranh lan rộng ở Bắc Phi và Tây Phi với các thắng lợi của: Tuynidi (1956),Gana (1956), Ghine (1957), Marốc (1960), ...

* Giai đoạn 1960 – 1975:

+ 1960, 17 nước châu Phi giành độc lập, lịch sử ghi nhận là “Năm châu Phi”.

+ Thắng lợi của nhân dân Etiopia (1974), Môdămbích và Ănggôla năm 1975 được coi là mốc sụp đổ căn bản của chủ nghĩa thực dân và hệ thống thuộc địa của nó ở châu Phi.

* Giai đoạn 1985 – nửa sau những năm 90 của thế kỉ XX: Nhân dân các thuộc địa còn lại ở châu Phi hoàn thành cuộc đấu tranh đánh đổ nền thống trị thực dân cũ, giành độc lập dân tộc và quyền sống của con người.

+ 18/4/1980, nhân dân Nam Rodedia tuyên bố thành lập nước Cộng hòa Dimbabue.

+ 21/3/1990, Namibia tuyên bố độc lập.

+ 1993, chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai sụp đổ ở Nam Phi.

2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội.

- Sau khi giành được độc lập, các nước châu Phi bắt tay vào công cuộc xây dựng đất nước, đã thu được một số thành tựu kinh tế – xã hội.

- Tuy nhiên, nhiều nước châu Phi vẫn còn trong tình trạng lạc hậu, không ổn định (đói nghèo, xung đột, nội chiến, bệnh tật, mù chữ, bùng nổ dân số, nợ nước ngoài…).

- Tổ chức thống nhất Châu Phi (OAU) – 5/1963, sau đổi là Liên minh Châu Phi (AU) triển khai nhiều chương trình phát triển của Châu lục.

- Con đường phát triển của châu Phi còn phải trải qua nhiều khó khăn, gian khổ.

Xem thêm các bài viết liên quan,chi tiết khác:

Lý thuyết Lịch sử 12 Bài 5: Các nước châu Phi và Mĩ Latinh

Mục lục Giải Tập bản đồ Lịch sử 12 Bài 5: Các nước châu Phi và Mĩ Latinh