Câu hỏi:

17/06/2026 679

Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong những dòng thơ sau và nêu tác dụng:

                                Tiếng ai vút đầu bông lúa chín

                                Gió dìu vương xao xuyến bờ tre.

Trả lời:

verified Giải bởi Vietjack

*Trả lời:

- Trong những dòng thơ

Tiếng ai vút đầu bông lúa chín 

Gió dìu vương xao xuyến bờ tre.

 -Nhà thơ đã sử dụng biện pháp tu từ nhân hoá. Dìu, vương, xao xuyến là những từ vốn được dùng để chỉ các hoạt động, trạng thái của con người nhưng ở đây lại được nhà thơ sử dụng để miêu tả hoạt động của sự vật. Nhờ đó, tác giả đã làm cho sự vật hiện lên sống động như con người, cũng có hành động, tâm trạng như con người.

* Mở rộng:

Biện pháp tu từ là một khái niệm trong văn chương, ngôn ngữ học để chỉ việc sử dụng từ ngữ một cách đặc biệt. Từ đó tạo ra các hiệu ứng nghệ thuật, để gợi lên hình ảnh, cảm xúc hoặc tạo ấn tượng cho người đọc. 

Các biện pháp tu từ được sử dụng trên nhiều đơn vị ngôn ngữ khác nhau như từ, câu, đoạn văn hay cả tác phẩm. Phương pháp này bao gồm cả việc sử dụng từ ngữ đặc biệt, các câu văn dí dỏm hoặc diễn đạt một cách khác biệt để gợi lên sự tưởng tượng cho người đọc. 

Thông qua khái niệm tu từ nghĩa là gì, chúng ta cũng đã thấy được vai trò của biện pháp này trong tiếng Việt, cụ thể như: 

  • Gợi lên những hình ảnh: Biện pháp tu từ cho phép tác giả sử dụng các từ đặc tả để tạo ra hình ảnh sinh động và mang tới cảm giác sống động, chân thực hơn cho người đọc. 
  • Tạo ra cảm xúc và tác động lên tâm lý: Những từ ngữ tinh tế được sử dụng đúng cách sẽ kích thích các cảm xúc như tình yêu, sợ hãi, đau khổ, vui vẻ của người đọc. 
  • Tạo ra phong cách riêng của tác giả: Biện pháp này cho phép sử dụng từ ngữ, cấu trúc một cách linh hoạt, sáng tạo. Điều này tạo ra nét đặc trưng cũng như dấu hiệu riêng để nhận biết tác giả. 
  • Gợi cảm hơn trong diễn đạt: Sự đa dạng trong cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh và những câu văn giúp nội dung được diễn đạt một cách phong phú và mới lạ. 
  • Gây ấn tượng với người đọc và tăng tương tác: Những từ ngữ, hình ảnh mạnh mẽ được sử dụng tạo nên cảm giác thú vị và tăng trải nghiệm cho người đọc. 
  •  

- Biện pháp tu từ điệp âm

Đây là phương pháp lặp lại các âm đầu, vần hoặc thanh điệu để tăng khả năng minh họa, sự diễn cảm và nhạc tính trong câu văn. Theo đó, có 3 loại chính mà bạn sẽ thường gặp gồm điệp phụ âm đầu, điệp vần và điệp thanh.

- Biện pháp tu từ chơi chữ

Phương pháp này sử dụng sự đặc sắc về âm, nghĩa của từ để tạo ra sự dí dỏm, hài hước giúp câu văn trở lên hấp dẫn và thú vị hơn. Các lối chơi chữ thường được sử dụng như dùng từ đồng âm, nói nhại âm, điệp âm, nói lái,…

- Biện pháp tu từ so sánh là gì? 

Đây là biện pháp đối chiếu các sự vật, sự việc này với các sự vật, sự việc có nét tương đồng khác để tăng sự lôi cuốn. Qua đó, hình ảnh được miêu tả sinh động, trực quan và giúp người đọc dễ dàng tưởng tượng và hình dung hơn. 

- Biện pháp tu từ ẩn dụ là gì?

Ẩn dụ là cách gọi tên sự vật, hiện tượng bằng tên của sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng để tăng tính gợi hình, gợi cảm. Theo đó, có dạng khác nhau gồm ẩn dụ hình thức, cách thức, phẩm chất và chuyển đổi cảm giác. 

- Biện pháp tu từ hoán dụ

Là phương pháp dùng tên của sự vật hiện tượng này để gọi tên cho sự vật hiện tượng khác dựa trên những điểm tương đồng, gần gũi. Có 4 hình thức hoán dụ trong tiếng Việt gồm lấy bộ phận chỉ toàn thể, dùng dấu hiệu đặc điểm, sử dụng cái cụ thể để chỉ cái vô hình hoặc dùng vật chứa đựng để gọi sự vật bị chứa đựng. 

- Biện pháp tu từ nhân hóa

Biện pháp này là cách để gọi hoặc miêu tả một hoặc nhiều sự vật bằng cách dùng từ ngữ sử dụng cho ngon người. Từ đó giúp các hình ảnh đó trở nên sống động và gần gũi hơn. Có 3 hình thức nhân hóa phổ biến gồm dùng từ ngữ miêu tả, đại từ nhân xưng hoặc cách xưng hô. 

Xem thêm các bài viết liên quan,chi tiết khác:

Soạn bài Thực hành tiếng Việt lớp 7 trang 95 Tập 1

Mục lục Soạn văn 7 Bài 4: Giai điệu đất nước 

CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ

Câu 1:

Chỉ ra các biện pháp tu từ trong hai dòng thơ sau và nêu tác dụng của chúng:

                                Đất nước như vì sao

                                Cứ đi lên phía trước.

Xem đáp án » 17/06/2026 11,135

Câu 2:

Chỉ ra các biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ đó:

                        Ta yêu quá như lần đầu mới biết

                        Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết

                        Như tre, dừa, như làng xóm quê hương

                        Như những con người - biết mấy yêu thương.

Xem đáp án » 17/06/2026 7,379

Câu 3:

Nhận xét về cách gieo vần và ngắt nhịp trong khổ thơ cuối của bài thơ.

Xem đáp án » 17/06/2026 4,552

Câu 4:

Đọc đoạn thơ sau trong bài thơ Tổ quốc nhìn từ biển của Nguyễn Việt Chiến và trả lời các câu hỏi:

                                Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển

                                Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa

                                Ngàn năm trước con theo cha xuống biển

                                Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa

 

                                Đất Tổ quốc khi chập chờn bóng giặc

                                Các con nằm thao thức phía Trường Sơn

                                Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả

                                Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn

 

                                Nếu Tổ quốc hôm nay nhìn từ biển

                                Mẹ Âu Cơ hẳn không thể yên lòng

                                Sóng lớp lớp đè lên thêm lục địa

                                Trong hồn người có ngọn sóng nào không

 

                                Nếu Tổ quốc nhìn từ bao quần đảo

                                Lạc Long cha nay chưa thấy trở về

                                Lời cha dặn phải giữ từng thước đất

                                Máu xương này con cháu vẫn nhớ ghi

(Nguyễn Việt Chiến, Tổ quốc nhìn từ biển,

NXB Phụ nữ, Hà Nội, 2015, tr. 5 - 6)

Nhan đề Tổ quốc nhìn từ biển gợi cho em những cảm xúc, suy nghĩ gì?

Xem đáp án » 17/06/2026 2,113

Câu 5:

Đọc đoạn thơ sau trong bài thơ Nhớ mưa quê hương của Lê Anh Xuân và trả lời các câu hỏi:

                        Quê nội ơi

                        Mấy năm trời xa cách

                        Đêm nay, ta nằm nghe mưa rơi

                        Nghe tiếng trời gầm xa lắc...

                        Cớ sao lòng thấy nhớ thương.

 

                        Ôi cơn mưa quê hương

                        Đã ru hát hồn ta thuở bé,

                        Đã thấm nặng lòng ta những tình yêu chớm hé:

                        Nghe tiếng mưa rơi trên tàu chuối bẹ dừa,

                        Thấy mặt trời lên khi tạnh những cơn mưa

                        Ta yêu quá như lần đầu mới biết

                        Ta yêu mưa như yêu gì thân thiết

                        Như tre, dừa, như làng xóm quê hương

                        Như những con người - biết mấy yêu thương.

(Lê Anh Xuân, Nhớ mưa quê hương, in trong Thơ Việt Nam 1945 - 1975,

NXB Tác phẩm mới, Hà Nội, 1976, tr. 379)

Những dòng thơ mở đầu: Quê nội ơi / Mấy năm trời xa cách / Đêm nay, ta nằm nghe mưa rơi / Nghe tiếng trời gầm xa lắc.../ Cớ sao lòng thấy nhớ thương đã giúp em hình dung như thế nào về không gian, thời gian, tâm trạng của nhà thơ khi nghe tiếng mưa?

Xem đáp án » 17/06/2026 1,857

Câu 6:

Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ. Hoàn cảnh đó góp phần giúp người đọc hiểu hơn bài thơ như thế nào?

Xem đáp án » 17/06/2026 1,655

Câu 7:

Chỉ ra các từ láy được tác giả sử dụng trong đoạn thơ và giải nghĩa các từ láy đó.

Xem đáp án » 17/06/2026 1,555

Câu 8:

Tình cảm của tác giả với quê hương, đất nước được thể hiện như thế nào trong đoạn thơ?

Xem đáp án » 17/06/2026 999

Câu 9:

Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai dòng thơ: Biển Tổ quốc chưa một ngày yên ả / Biển cần lao như áo mẹ bạc sờn.

Xem đáp án » 17/06/2026 996

Câu 10:

Đoạn thơ đã khơi gợi trong em tình cảm với quê hương, đất nước như thế nào?

Xem đáp án » 17/06/2026 841

Câu 11:

Trình bày cảm nhận của em về những dòng thơ: Ôi cơn mưa quê hương / Đã ru hát hồn ta thuở bé, / Đã thấm nặng lòng ta những tình yêu chớm hé.

Xem đáp án » 17/06/2026 787

Câu 12:

Giải thích nghĩa của cụm từ ngọn sóng trong dòng thơ: Trong hồn người có ngọn sóng nào không. Chỉ ra sự khác biệt về nghĩa của cụm từ ngọn sóng trong ngữ cảnh này với cụm từ ngọn sóng trong câu: “Nhìn ngọn sóng ngoài khơi xa, lòng em lại trào dâng bao nỗi niềm khó tả.”

Xem đáp án » 17/06/2026 658

Câu 13:

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được nhà thơ sử dụng trong hai dòng thơ: Hồn ta như ngọn gió / Thổi giữa trời quê hương.

Xem đáp án » 17/06/2026 629

Câu 14:

Theo em, từ xôn xao trong dòng thơ: Tất cả như xôn xao có thể thay thế bằng từ lao xao được không? Vì sao?

Xem đáp án » 17/06/2026 592

Câu 15:

Trong hai dòng thơ Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi / Mẹ thương a-kay, mẹ thương bộ đội, nhà thơ sử dụng biện pháp tu từ gì? Chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem đáp án » 17/06/2026 513