Nội dung bài viết

    Xem thêm

    Sự cần thiết phải hài hòa giữa lí trí tỉnh táo và tình cảm đúng mực khi xử lí các mối quan hệ

    Sự cần thiết phải hài hòa giữa lí trí tỉnh táo và tình cảm đúng mực khi xử lí các mối quan hệ là câu hỏi trong bộ đề đọc hiểu Ngữ Văn lớp 9 bao gồm câu hỏi và đáp án chi tiết, giúp bạn ôn luyện và học tốt Ngữ Văn 9.

    1 164 30/03/2026
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Nội dung văn bản Vua Lear

    VUA LEAR (Trích)

    HỒI V

    Sân phía trước lâu đài Albany.

    Lear, Kent và Điên ra.

    LEAR – Hãy mang thư này đến Gloucester trước. Con gái ta có hỏi về chuyện viết trong thư, ông hãy nói rõ sự tình. Phải mải miết mà đi, chẳng nữa ta đến trước ông đấy.

    KENT – Chưa trao được thư của người, tôi quyết không chịu nghỉ.

    Kent vào.

    ĐIÊN – Giá có người nào bộ óc lại ở gót chân thì liệu óc hắn ta có bị nẻ không nhỉ?

    LEAR – Bị hẳn chứ, chú mình!

    ĐIÊN – Vậy là may cho lão gia, trí khôn lão sẽ không phải đi dép.

    LEAR – Ha, ha, ha!

    ĐIÊN – Lão sẽ được thấy nàng con gái kia của lão cũng lại đối xử tốt với lão cho mà coi! Vì rằng ả nọ với nàng này tuy không là một, có khác nhau như táo dại so với táo vườn, nhưng tớ dám nói ra những điều tớ đáng nói.

    LEAR – Ừ, thì nói làm sao? Hỡi chú mình?

    ĐIÊN – Nàng này hay ả nọ thì cũng chua như táo dại nọ so với táo dại này thôi! Đố chú mình biết tại sao mũi lại mọc ngay giữa mặt?

    LEAR – Chịu!

    ĐIÊN – Ấy là vì để cho trên cánh mũi mỗi bên có được một con mắt mà nhìn cho thấy cái gì mình ngửi không ra.

    LEAR (đăm đăm) – Ta không phải với nó rồi…!

    ĐIÊN – Thế chú mình có biết con hến nó làm vỏ hến thế nào không?

    LEAR – Không.

    ĐIÊN – Điên cũng chịu nốt. Song điên lại biết vì sao con ốc lại phải có nhà.

    LEAR – Vì sao?

    ĐIÊN – Ấy là vì để có cái mà che đầu cho ốc, ốc dại gì đem nhà cho con gái để cho sừng ốc phải gội nắng mưa?

    LEAR – Ta muốn quên cái bản chất của ta đi… một người cha từ ái như vậy!… Sao? Ngựa yên cương xong rồi chứ!

    ĐIÊN – Đã có lừa săn sóc đến rồi. Cái lý tại sao cái cụm thất tinh lại chỉ là số bảy, thực là cái lý rất thần tình.

    LEAR – Là vì chỉ có bảy ngôi chứ không có tám.

    ĐIÊN – Khá quá! Chú mình xứng đáng là một thằng điên có tài.

    LEAR (vẫn đăm đăm) – Dùng vũ lực mà lấy về. Bội bạc đâu mà kinh khủng!

    ĐIÊN – Bá này! Bá mà làm thằng điên cho tớ thì tớ phạt roi bá đấy: vì cái tội chưa đến tuổi đã già.

    LEAR – Thế là thế nào?

    ĐIÊN – Là… bá không được già trước khi khôn.

    LEAR – Ôi! Cầu Trời cho ta đừng hóa điên, đừng! Cho ta giữ được thăng bằng! Không! Ta không thể hóa điên.

    (Trích Vua Lear – William Shakespeare, Thế Lữ dịch, theo bản dịch tiếng Việt)

    Câu hỏi: Từ nội dung văn bản Vua Lear, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sự cần thiết phải hài hòa giữa lí trí tỉnh táo và tình cảm đúng mực khi xử lí các mối quan hệ.

    Trả lời:

    - Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

    + Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

    + Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

    - Xác định đúng vấn đề nghị luận

    + Trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải hài hòa giữa lí trí tỉnh táo và tình cảm đúng mực khi xử lí các mối quan hệ.

    - Hệ thống ý

    + Giải thích vấn đề:

    . Lí trí tỉnh táo: giúp con người nhận thức đúng, suy xét sáng suốt, tránh hành động bốc đồng.

    . Tình cảm đúng mực: mang lại sự đồng cảm, sẻ chia, giúp mối quan hệ trở nên gắn bó, nhân văn hơn.

    + Bàn luận:

    . Nếu chỉ sống thiên về lí trí: con người có thể trở nên khô khan, lạnh lùng, dễ đánh mất tình cảm chân thành.

    . Nếu chỉ hành động theo tình cảm: dễ mù quáng, dẫn đến những sai lầm đáng tiếc, như trường hợp của vua Lear – quá tin tình cảm mà đánh mất sự sáng suốt, để rồi rơi vào bi kịch gia đình và cuộc đời.

    . Sự hài hòa giữa lí trí và tình cảm giúp con người vừa thấu hiểu, vừa quyết đoán; vừa nhân ái, vừa khôn ngoan.

    + Liên hệ thực tế:

    . Trong các mối quan hệ gia đình, bạn bè, công việc… con người cần suy nghĩ thấu đáo nhưng cũng cần giữ trái tim ấm áp, biết yêu thương và bao dung.

    => Hài hòa lí trí và tình cảm là chìa khóa để xây dựng những mối quan hệ bền chặt, hạnh phúc và để con người trưởng thành hơn trong cuộc sống.

    - Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

    + Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

    + Thể hiện được suy nghĩ về sự cần thiết phải hài hòa giữa lí trí tỉnh táo và tình cảm đúng mực khi xử lí các mối quan hệ.

    - Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

    + Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

    - Sáng tạo

    + Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

    Đoạn văn tham khảo

    Trong cuộc sống, lí trí và tình cảm là hai yếu tố quan trọng giúp con người xử lí các mối quan hệ một cách hài hòa. Lí trí tỉnh táo giúp con người nhận thức đúng đắn, suy nghĩ thấu đáo, đưa ra quyết định sáng suốt. Tình cảm đúng mực lại mang đến sự đồng cảm, sẻ chia, làm cho các mối quan hệ thêm gắn bó, nhân văn. Nếu chỉ thiên về lí trí, con người dễ trở nên khô khan, lạnh lùng; còn nếu chỉ sống theo tình cảm, ta dễ mù quáng, hành động cảm tính và gây ra sai lầm. Vua Lear trong tác phẩm cùng tên đã quá tin vào tình cảm, bỏ qua sự sáng suốt của lí trí để rồi rơi vào bi kịch gia đình và cuộc đời. Bởi vậy, trong mọi mối quan hệ, chúng ta cần kết hợp lí trí và tình cảm một cách hài hòa: yêu thương nhưng không mù quáng, quyết đoán nhưng không vô tình. Có như thế, con người mới đủ tỉnh táo để xử lí vấn đề hợp lí, đồng thời vẫn giữ được trái tim ấm áp, nhân hậu. Đó cũng là chìa khóa giúp chúng ta xây dựng những mối quan hệ bền chặt và hạnh phúc hơn trong cuộc sống.

    Tham khảo các loạt bài Ngữ văn 9 khác:

    Bài viết cùng lớp mới nhất

    Xem thêm
    1 164 30/03/2026
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Xem thêm các chương trình khác: