Phân tích hình ảnh tháng Năm qua cảm nhận của nhân vật trữ tình ta

Phân tích hình ảnh tháng Năm qua cảm nhận của nhân vật trữ tình ta là câu hỏi trong bộ đề đọc hiểu Ngữ Văn lớp 9 bao gồm câu hỏi và đáp án chi tiết, giúp bạn ôn luyện và học tốt Ngữ Văn 9.

1 206 04/06/2026


Nội dung bài thơ Bắt đền tháng Năm

BẮT ĐỀN THÁNG NĂM

(Bình Nguyên Trang)

Ta bắt đền tháng Năm

Phá tung một góc trời bằng phượng đỏ

Và gió

Lật tơi bời trang vở cuối mùa thi

Mùa hạ chờ ta

Khi mùa xuân ra đi

Ta bắt đền tháng Năm

Kỷ niệm xưa nằm lại

Con tàu chở trời xanh

Lắc lư đi mãi

Mùa hạ thành sân ga

Ta bắt đền tháng Năm

Cõng sao về để đêm thành sâu thẳm

Mắt học trò nồng nàn trong nắng

Buồn

Xôn xao

Lặng im là tháng Năm, cồn cào là ta

Đã bao lần người trở về như thế

Và mỗi lần ta biết mình không thể

Bắt đền tháng Năm

(Bài hát ngày trở về - Bình Nguyên Trang, NXB Văn học 2024, tr.18-19)

* Chú thích:

Tác giả Bình Nguyên Trang tên thật là Vũ Thị Quỳnh Trang, sinh năm 1977, quê ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Chị hiện đang làm việc tại báo Công an nhân dân, là hội viên Hội nhà văn Việt Nam năm 2013. Thơ Bình Nguyên Trang ý vị, đậm chất nữ tính, giàu nội tâm. Chị khá nhạy cảm và tinh tế với những cung bậc cảm xúc sâu sắc mà không buồn đau, vô vọng; sống chân thành, viết chân thành.

Câu hỏi: Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh tháng Năm qua cảm nhận của nhân vật trữ tình ta trong bài thơ “Bắt đền tháng Năm” của Bình Nguyên Trang.

Trả lời:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích hình ảnh tháng Năm qua cảm nhận của nhân vật trữ tình ta trong bài thơ.

- Hệ thống ý:

+ Tháng Năm – biểu tượng của mùa hạ rực rỡ và dữ dội cảm xúc:

. Tháng Năm mở đầu bằng hình ảnh “phá tung một góc trời bằng phượng đỏ”, tượng trưng cho sự bùng nổ của sắc màu và cảm xúc tuổi học trò.

. “Gió lật tơi bời trang vở cuối mùa thi” gợi nhắc đến sự kết thúc, chia xa, những biến động nội tâm của lứa tuổi học trò.

+ Tháng Năm gắn với kỷ niệm xưa, hoài niệm khôn nguôi:

. “Con tàu chở trời xanh” – hình ảnh gợi liên tưởng đến hành trình thời gian, sự trôi đi của ký ức.

. Tháng Năm trở thành “sân ga” – nơi dừng chân, nơi chia tay của mùa hạ, tuổi trẻ và những giấc mơ học trò.

+ Tháng Năm của nỗi buồn, xao xuyến và tiếc nuối:

. “Cõng sao về”, “mắt học trò nồng nàn trong nắng” – những hình ảnh lung linh, chan chứa cảm xúc, thể hiện vẻ đẹp vừa thơ ngây vừa man mác buồn.

. Tháng Năm là kẻ im lặng, còn nhân vật trữ tình thì “cồn cào”, đầy khắc khoải, tiếc nuối và bất lực.

+ Điệp khúc “bắt đền tháng Năm” – giọng trách yêu, nhưng đầy tha thiết:

. Là cách nói tinh nghịch nhưng sâu sắc, thể hiện sự day dứt trước những đổi thay không thể níu giữ.

. Tháng Năm là chứng nhân cho những rung động đầu đời, những chia tay không lời, là mùa không thể giữ lại.

=> Hình ảnh tháng Năm hiện lên rực rỡ, buồn bã, đẹp đẽ và đầy ám ảnh trong tâm hồn nhân vật trữ tình, gợi nên suy ngẫm: Tháng Năm không chỉ là thời gian, mà là một phần ký ức sâu đậm của tuổi trẻ, của những xúc cảm không thể “bắt đền”.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ ý nghĩa hình ảnh tháng Năm trong cảm nhận của nhân vật ta.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Trong bài thơ "Bắt đền Tháng Năm," hình ảnh tháng Năm được nhân vật trữ tình miêu tả không chỉ là một tháng trong năm mà còn là một thực thể có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tâm trạng con người. Tháng Năm gắn liền với mùa thi, mùa chia tay của học trò, là thời khắc chuyển giao từ tuổi học trò sang một giai đoạn mới của cuộc đời. Tháng Năm không chỉ là một khoảng thời gian bình thường mà còn mang đến nỗi bâng khuâng, tiếc nuối khi những ngày học trò qua đi. Hình ảnh "phượng đỏ" và "gió lật tơi bời trang vở cuối mùa thi" như là minh chứng cho sự tàn phai của tuổi thơ, của những kỷ niệm đẹp. Tuy nhiên, sự tiếc nuối ấy lại không thể thay đổi được dòng chảy của thời gian. Tháng Năm đến và đi, để lại những kỷ niệm đầy cảm xúc, nhưng cũng khiến nhân vật trữ tình nhận ra rằng mình không thể “bắt đền” tháng Năm, không thể quay lại quá khứ. Tháng Năm trong bài thơ là biểu tượng cho sự vĩnh viễn trôi đi của thời gian và những gì đã qua.

1 206 04/06/2026