Nghị luận bàn về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người

Nghị luận bàn về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người là câu hỏi trong bộ đề đọc hiểu Ngữ Văn lớp 9 bao gồm câu hỏi và đáp án chi tiết, giúp bạn ôn luyện và học tốt Ngữ Văn 9.

1 119 02/06/2026


Nội dung bài thơ Bài hát về cố hương

BÀI HÁT VỀ CỐ HƯƠNG

(Nguyễn Quang Thiều)

Kính dâng làng Chùa của tôi

Tôi hát bài hát về cố hương tôi

Khi tất cả đã ngủ say

Dưới những vì sao ướt át

Và những ngọn gió hoang mê dại tìm về

Đâu đây có tiếng nói mê đàn ông bên mái tóc đàn bà

Đâu đây thơm mùi sữa bà mẹ khe khẽ tràn vào đêm

Đâu đây những bầu vú con gái tuổi mười lăm như những mầm cây đang nhoi lên khỏi đất

Và đâu đây tiếng ho người già khúc khắc

Như những trái cây chín mê ngủ tuột khỏi cành rơi xuống

Góc vườn khuya cỏ thức trắng một mình

Tôi hát bài hát về cố hương tôi

Trong ánh sáng đèn dầu

Ngọn đèn đó ông bà tôi để lại

Đẹp và buồn hơn tất cả những ngọn đèn

Thuở tôi vừa sinh ra

Mẹ đã đặt ngọn đèn trước mặt tôi

Để tôi nhìn mặt đèn mà biết buồn, biết yêu và biết khóc

Tôi hát bài hát về cố hương tôi

Bằng khúc ruột tôi đã chôn ở đó

Nó không tiêu tan

Nó thành con giun đất

Bò âm thầm dưới vại nước, bờ ao

Bò quằn quại qua khu mồ dòng họ

Bò qua bãi tha ma người làng chết đói

Đất đùn lên máu chảy dòng dòng

Tôi hát, tôi hát bài ca về cố hương tôi

Trong những chiếc tiểu sành đang xếp bên lò gốm

Một mai đây tôi sẽ nằm trong đó

Kiếp này tôi là người

Kiếp sau phải là vật

Tôi xin ở kiếp sau là một con chó nhỏ

Để canh giữ nỗi buồn – báu vật cố hương tôi./.

1991

(Nguyễn Quang Thiều, Sự mất ngủ của lửa, NXB Lao Động, Hà Nội, 1992).

Câu hỏi: Từ văn bản phần Đọc hiểu trên, viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người.

Trả lời:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Bàn về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người.

- Hệ thống ý:

+ Khái niệm:

. Quê hương: nơi ta sinh ra, lớn lên; nơi gắn bó với những kỷ niệm gia đình, tuổi thơ, cội nguồn tổ tiên.

. Đời sống tinh thần: những cảm xúc, suy nghĩ, giá trị nhân văn làm nên thế giới nội tâm của con người (yêu thương, hoài niệm, khát vọng...).

+ Ý nghĩa của quê hương với con người:

. Quê hương là nơi lưu giữ ký ức và cảm xúc nguyên sơ nhất của đời người.

. Quê hương là chốn trở về trong tâm tưởng và hiện thực.

. Quê hương là biểu tượng của cội nguồn, bản sắc và tình yêu thương bền vững.

=> Quê hương không chỉ là một địa danh, mà là gốc rễ tinh thần thiêng liêng của mỗi con người.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ về ý nghĩa của quê hương đối với đời sống tinh thần của mỗi người.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về bài thơ.

Đoạn văn tham khảo

Quê hương luôn có một vị trí thiêng liêng trong đời sống tinh thần của mỗi con người. Trong bài thơ Bài hát về cố hương, Nguyễn Quang Thiều không chỉ gợi nhắc những hình ảnh quen thuộc của làng quê mà còn thể hiện một nỗi nhớ khắc khoải, đau đáu với nơi chôn nhau cắt rốn. Quê hương là nơi lưu giữ những kỷ niệm ngọt ngào của tuổi thơ, là ánh đèn dầu mẹ đặt trước mặt con khi mới chào đời, là góc vườn khuya nơi trái chín rơi xuống. Đó là nơi nuôi dưỡng tâm hồn ta lớn lên cùng tình yêu thương, truyền thống và bản sắc. Dù ở nơi đâu, con người vẫn mang theo quê hương như một phần máu thịt, như nhà thơ viết: “Bằng khúc ruột tôi đã chôn ở đó”. Quê hương chính là điểm tựa tinh thần bền vững, giúp ta sống sâu sắc, nhân hậu hơn. Yêu quê hương là yêu chính cội nguồn của mình, là giữ lấy ngọn lửa âm ỉ cháy trong trái tim suốt cả cuộc đời.

1 119 02/06/2026