So sánh đặc điểm của truyện trinh thám với truyện truyền kì và truyện thơ Nôm:

Đặc điểm Thế loại	Nguồn gốc thể loại	Kiểu nhân vật	Cốt truyện
Truyện truyền kì
Truyện thơ Nôm
Truyện trinh thám

Đặc điểm Thế loại	Nguồn gốc thể loại	Kiểu nhân vật	Cốt truyện
Truyện truyền kì	Nguồn gốc từ văn hóa dân gian, thường chứa những yếu tố siêu nhiên hoặc huyền bí.	Nhân vật khá đa dạng, phong phú, trong đó nổi bật nhất là ba nhóm: thần tiên, người trần và yêu quái.	- Mô phỏng cốt truyện dân gian hoặc dã sử; có khi mượn từ truyện truyền kì Trung Quốc.
Truyện thơ Nôm	Hình thành vào khoảng thế kỉ XVI – XVII, phát triển mạnh và đạt được nhiều thành tựu to lớn vào cuối thế kỉ XVII và nửa thế kỉ XIX.	Nhân vật chính là những cô gái, chàng trai có vẻ đẹp toàn diện (hình thể, tâm hồn, đức hạnh, trí tuệ, tài năng,...) nhưng cuộc sống thường gặp nhiều trắc trở, gian nan.	Triển khai theo trình tự thời gian với mô hình cơ bản: gặp gỡ - chia ly – đoàn tụ.
Truyện trinh thám	Nhà văn người Mỹ Edgar Allan Poe, được đánh giá là “cha đẻ” của thể loại truyện trinh thám.	Hệ thống nhân vật gồm người điều tra, nạn nhân, nghi phạm, thủ phạm.	Gồm một chuỗi sự kiện mà sự kiện trung tâm là vụ án và hành trình phá án của người điều tra.