Câu hỏi:
17/06/2026 175Tiếng ru
Con ong làm một, yêu hoa
Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời
Con người muốn sống, con ơi
Phải yêu đồng chi, yêu người anh em.
Một ngôi sao, chẳng sáng đêm
Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng.
Một người – đâu phải nhân gian?
Sống chăng, một đốm lửa tần mà thôi!
Núi cao bởi có đất bồi
Núi chẽ đất thấp, núi ngồi ở đâu?
Muôn dòng sông đổ biển sâu
Biển chẽ sông nhỏ, biển đầu nước còn?
Tre già yêu lấy măng non
Chắt chiu như mẹ yêu con thăng ngày.
Mai sau con lớn hơn thầy
Các con ôm cả hai tay đất tròn.
TỐ HỮU
Em hiểu như thế nào về 2 dòng thơ “Một người – đâu phải nhân gian? / Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi”?
Trả lời:
Giải bởi Vietjack
* Đáp án:
Qua hai câu thơ, tác giả gửi gắm một thông điệp sâu sắc, triết lí giàu ý nghĩa. Con người quá nhỏ bé mà thế giới thì rộng lớn, ẩn chứa nhiều thử thách, khó khăn. Ta như một đốm lửa nhỏ bé, nhanh chóng tàn lụi giữa cuộc đời. Nhưng ta biết chung tay, cùng nhau đoàn kết, giúp đỡ và hòa hợp với mọi người xung quanh, tạo nên một "đốm lửa lớn", cùng tỏa sáng mà mang lại hơi ấm sẻ chia, yêu thương, tạo ra sức mạnh có thể thay đổi cả thế giới.
* Kiến thức mở rộng:
NỘI DUNG BÀI THƠ "TIẾNG RU"
Bài thơ được chia thành nhiều cặp hình ảnh thiên nhiên và con người, tạo nên một dòng chảy liên kết để truyền tải tư tưởng:
1: Thiên nhiên và tình yêu cuộc sống
Con ong làm mật, yêu hoa
Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời
Con người muốn sống, con ơi
Phải yêu đồng chí, yêu người anh em.
- Hình ảnh con ong, con cá, con chim đều thể hiện mối quan hệ hài hòa giữa sự sống và môi trường xung quanh.
- Từ đó, tác giả rút ra bài học cho con người: muốn tồn tại và phát triển, con người phải biết yêu thương, đoàn kết và gắn bó với đồng loại.
2: Tư tưởng đoàn kết – sức mạnh tập thể
Một ngôi sao, chẳng sáng đêm
Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng.
Một người – đâu phải nhân gian?
Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!
- Những hình ảnh so sánh như ngôi sao, thân lúa, đốm lửa cho thấy một cá nhân riêng lẻ không thể tạo nên giá trị lớn lao.
- Con người chỉ có thể phát triển khi sống trong tập thể, cống hiến và gắn kết với cộng đồng.
- Câu hỏi tu từ "Một người – đâu phải nhân gian?" nhấn mạnh tư tưởng: con người không thể sống đơn độc, mà cần chung tay vì xã hội.
3: Sự bồi đắp, kế thừa và phát triển
Núi cao bởi có đất bồi
Núi chê đất thấp, núi ngồi ở đâu?
Muôn dòng sông đổ biển sâu
Biển chê sông nhỏ, biển đâu nước còn?
- Hình ảnh núi cao – đất thấp, sông – biển là những ẩn dụ về sự gắn bó giữa các thành phần trong xã hội.
- Không có sự cộng hưởng, tôn trọng lẫn nhau, không ai có thể tồn tại.
- Câu hỏi tu từ giúp khẳng định một quy luật hiển nhiên: Sự phát triển của cái lớn phụ thuộc vào sự tồn tại của cái nhỏ.
4: Tình yêu thương và trách nhiệm với thế hệ sau
Tre già yêu lấy măng non
Chắt chiu như mẹ yêu con tháng ngày.
Mai sau con lớn hơn thầy
Các con ôm cả hai tay đất tròn.
- Hình ảnh tre già – măng non thể hiện truyền thống tương trợ, nâng đỡ giữa các thế hệ.
- Lời nhắn nhủ đầy yêu thương về trách nhiệm với thế hệ sau, đồng thời nhấn mạnh niềm tin vào sự phát triển của con người qua từng thế hệ.
- Câu kết "Các con ôm cả hai tay đất tròn." mang tầm vóc lớn lao, thể hiện niềm hy vọng thế hệ sau sẽ làm chủ thế giới, kiến tạo tương lai tốt đẹp.
* Nghệ thuật của bài thơ
- Thể thơ lục bát: Nhịp nhàng, du dương như lời ru, tạo cảm giác ấm áp, gần gũi.
- Biện pháp tu từ:
+ So sánh ("Một người – đâu phải nhân gian?"),
+ Ẩn dụ (núi – đất, sông – biển, tre – măng),
+ Điệp từ, điệp cấu trúc giúp nhấn mạnh ý nghĩa đoàn kết và truyền thống kế thừa.
- Giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, nhưng chứa đựng những bài học triết lý sâu sắc về tình yêu thương, đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng.
* Ý nghĩa bài thơ
- Tư tưởng cốt lõi của bài thơ là tinh thần đoàn kết và tình yêu thương.
- Nhắc nhở con người không thể sống cô lập mà phải gắn kết với cộng đồng.
- Đề cao truyền thống tương trợ, bồi đắp và kế thừa giữa các thế hệ.
- Gửi gắm niềm tin vào tương lai, thế hệ sau sẽ làm chủ thế giới và xây dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn.
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1:
Giới thiệu một tác phẩm (câu chuyện, bài thơ, bài văn, bài báo) mà em đã đọc về việc bảo vệ trật tự, an ninh, an toàn trong cuộc sống.
Gợi ý
- Chú bé có tài mở khoá (Nguyễn Quang Thân)
- Chú công an đường phố (Nguyễn Thị Bích Nga)
- Bách khoa thư an toàn cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng (Nguyễn Thị Vi Khanh)
- Cẩm nang phòng tránh tai nạn, thương tích (Nguyễn Hương Linh, Dương Thuỷ Ly)
Câu 2:
Tìm các vế câu trong mỗi câu ghép dưới đây:
b) Trời vẫn còn lạnh lắm và những thân cây vẫn còn run rẩy.
THEO NGUYỄN PHAN HÁCH
Câu 3:
Dựa vào nội dung Bài đọc 1, hãy phát biểu cảm nghĩ của em về việc làm của cậu bé trong câu chuyện.
Câu 4:
Em hãy đóng vai Lý hoặc Diệp trong bài đọc Làm thủ công, viết một đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về câu chuyện cắt chữ U, trong đoạn văn có sử dụng các từ ngữ nói về việc học hành.
Câu 5:
Giới thiệu một tác phẩm (câu chuyện, bài thơ, bài văn, bài báo, vở kịch) mà em đã đọc về ý chí, nghị lực
Câu 6:
Tìm đọc thêm ở nhà:
- Hai câu chuyện (hoặc 1 câu chuyện, 1 bài thơ) về học và hành (học bài, làm bài, vận dụng bài học vào cuộc sống; gương thiếu nhi chăm học,…)
- 1 bài văn tả người (hoặc 1 bài báo về học và hành).
Câu 7:
Giới thiệu một tác phẩm (câu chuyện hoặc bài thơ, bài văn, bài báo, vở kịch) mà em đã đọc về lòng yêu nước và những công dân gương mẫu
Gợi ý
– Việt sử giai thoại (Nguyễn Khắc Thuần)
– Danh nhân đất Việt (Văn Lang, Quỳnh Cư, Nguyễn Anh)
– Kể chuyện Bác Hồ (Nhiều tác giả)
– Tuyển tập truyện ngắn hay dành cho thiếu nhi (Nhiều tác giả)
– Dòng Lô xanh thẳm (Đỗ Hàn)
Câu 8:
Nêu ý kiến của em về vấn đề “Nên hay không nên cho học sinh lớp 5 đi xe đạp tới trường?”.
Câu 9:
Giới thiệu một tác phẩm (câu chuyện hoặc bài thơ, bài văn, bài báo, vở kịch) về nghề nghiệp mà em đã đọc.
Gợi ý
– Lớn lên em làm gì? (Giơ-gin-na Xi-ga-ra, Bơ-na-đét Kiu-xét)
– Em muốn trở thành bác sĩ (Pe-gơ-sót)
– Bạn hợp với nghề gì nhỉ? (Oang Xi-ao-xi-ao)
Câu 10:
Viết lại đoạn văn dưới đây, sử dụng dấu gạch ngang để đánh dấu bộ phận chú thích, giải thích trong câu.
Ai cũng khen bạn Vân (lớp trưởng lớp tôi) là một cán bộ lớp gương mẫu. Thực ra, lúc đầu, chúng tôi (mấy anh chàng hay coi thường con gái) không tin Vân làm được lớp trưởng. Nhưng bây giờ thì khác rồi, cả lớp đều bị Vân thuyết phục…
Theo Kim Ngân
Câu 11:
Mầm non
Dưới vỏ một cành bàng
Còn một vài lá đỏ
Một mầm non nhỏ nhỏ
Còn nằm nép lặng im.
Mầm non mắt lim dim
Cố nhìn qua kẽ lá
Thấy mây bay hồi hả
Thấy lất phất mưa phùn
Rào rào trận lá tuôn
Rải vàng đầy mặt đất
Rừng cây trông thưa thớt
Thấy chỉ cội với cành
Một chú thỏ phóng nhanh
Chạy nấp vào bụi vắng
Và tất cả im ắng
Từ ngọn cỏ làn rêu...
Chợt một tiếng chim kêu:
– Chíp chiu chiu! Xuân đến!
Tức thì trăm ngọn suối
Nổi róc rách reo mừng
Tức thì ngàn chim muông
Nổi hát ca vang dậy.
Mầm non vừa nghe thấy
Vội bật chiếc vỏ rơi
Nó đứng dậy giữa trời
Khoác áo màu xanh biếc...
VÕ QUẢNG
Từ “mầm non” trong bài thơ được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển ? Em hãy đặt một câu có từ "mầm non" được dùng theo nghĩa khác với nghĩa trong bài thơ
Câu 12:
Viết đoạn văn ngắn tả phong cảnh, trong đoạn văn có ít nhất một câu ghép sử dụng cặp từ thích hợp dưới đây để nối các về câu.
|
vừa... đã...; bao nhiêu... bấy nhiêu; … chưa... đã; càng…càng |
Câu 13:
Quang cảnh làng mạc ngày mùa
Mùa đông, giữa ngày mùa, làng quê toàn màu vàng – những màu vàng rất khác nhau.
Có lẽ bắt đầu từ những đêm sương sa thì bóng tối đã hơi cứng và sáng ngày ra thì trông thấy màu trời có vàng hơn thường khi. Màu lúa chín dưới đồng vàng xuộm lại. Nắng nhạt ngả màu vàng hoe. Trong vườn lắc lư những chùm quả xoan vàng lịm [...]. Từng chiếc lá mít vàng ối. Tàu đu đủ, chiếc lá sắn héo lại mở năm cánh vàng tươi. Buồng chuối lốm đốm quả chín vàng. Những tàu lá chuối vàng ối xả xuống như những đuôi áo, vạt áo. Nắng vườn chuối đương có gió lẫn với lá vàng như những vạt áo nắng, đuôi áo nắng vẫy vẫy. Bụi mía vàng xọng, đốt ngầu phấn trắng. Dưới sân, rơm và thóc vàng giòn. Quanh đó, con gà, con chó cũng vàng mượt. Mái nhà phủ một màu rơm vàng mới. Lác đác cây lụi có mấy chiếc lá đỏ. Qua khe giậu, ló ra mấy quả ớt đỏ chói. Tất cả đượm một màu vàng trù phú, đầm ấm lạ lùng.
Không còn có cảm giác héo tàn, hanh hao lúc sắp bước vào mùa đông. Hơi thở của đất trời, mặt nước thơm thơm, nhè nhẹ. Ngày không nắng, không mưa, hồ như không ai tưởng đến ngày hay đêm, mà chỉ mải miết đi gặt, kéo đá, cắt rạ, chia thóc hợp tác xã. Ai cũng vậy, cứ buông bát đũa lại đi ngay, cứ trở dậy là ra đồng ngay.
Vì sao có thể nói các từ ngữ chỉ màu sắc trong bài đã tạo nên bức tranh đẹp về một vùng quê trù phú và đa dạng?
Câu 14:
Giới thiệu một tác phẩm (câu chuyện hoặc bài thơ, bài văn, bài báo, vở kịch) mà em đã đọc ở nhà về vẻ đẹp của thiên nhiên hoặc của con người, cuộc sống quanh em.
Gợi ý
– Ai dậy sớm (Võ Quảng)
– Dạt dào sông nước (Nguyễn Như Mai, Nguyễn Quốc Tín, Nguyễn Huy Thắng)
– Chậm lại nào (Nhiều tác giả)
– Câu chuyện của cây xanh (Hoàng Phương Thuý, Chu Đức Thắng)
Câu 15:
Trao đổi về nội dung tác phẩm được giới thiệu.
a, Em thích nhân vật (hoặc chi tiết, hình ảnh) nào trong tác phẩm đó? Vì sao?
b, Tác phẩm đó nói lên điều gì?
