Câu hỏi:
17/06/2026 417Đọc lại đoạn trích so sánh giữa “Câu chuyện tình ở Thanh Trì” và “Trương Chi” và phân tích làm sáng tỏ ba điểm cần lưu ý:
- Xác định rõ cấp độ so sánh: đề tài hay cốt truyện, nhân vật, hình ảnh…
- Các dẫn chứng phục vụ cho việc so sánh phải chính xác và cùng cấp độ.
=> Cấp độ: Cốt truyện.
- Chỉ ra được ý nghĩa tương đồng hoặc khác biệt của hai tác phẩm.
=> Bằng việc khai thác nội dung hiện thực thông qua mô típ Trương Chi, Vũ Trinh quả thực đã đem đến cho câu chuyện cổ tích nổi tiếng một sự tái sinh mới.
Trả lời:
Giải bởi Vietjack
Để thu hút được người đọc mỗi tác phẩm sẽ có những yếu tố riêng. Tuy nhiên điều làm nên sự đặc biệt của các tác phẩm có cùng đề tài là sự giống và khác nhau trong nội dung tác phẩm. Thông qua việc so sánh về các yếu tố nổi bật trong văn bản giúp chúng ta thấy rõ dấu ấn sáng tạo của tác giả thể hiện.
Một so sánh về mô típ cốt truyện giữa Câu chuyện tình ở Thanh Trì và truyện cổ tích Trương Chi sẽ giúp chúng ta thấy rõ dấu ấn sáng tạo của Vũ Trinh khi tiếp nhận những ảnh hưởng của văn học dân gian. Sự tương đồng đó được thể hiện qua các yếu tố: nhân vật, tình cảm giữa hai nhân vật chính và trong kết thúc của văn bản. Nhân vật trong hai tác phẩm đều là nhân vật nam, là chàng trai chèo thuyền nhà nghèo nhưng có giọng hát quyến rũ. Nhân vật nữa có xuất thân lá ngọc cành vàng. Tình cảm nam nữ được thể hiện trong văn bản được khởi phát từ người con gái, kho người con gái nghe được tiếng hát nên say mê và ốm tương tư dẫn đến một tình yêu lỡ làng, dang dở. Và cuối cùng một người chết với trái tim hóa đá và kết thúc là một mối oan tình chỉ được hóa giải bằng giọt nước mắt của người còn lại.
Điều sáng tạo và khác biệt được thể hiện trong hai tác phẩm còn làm nổi bật hơn ý nghĩa và nội dung văn bản. Ở văn bản “Câu chuyện tình ở Thanh Trì” Nguyễn Sinh có ngoại hình khôi ngô tuấn tú, trái ngược với văn bản “Trương Chi” nhân vật nam có ngoại hình xấu xí, khó nhìn. Đối với tình cảm giữa hai nhân vật chính hai văn bản có diễn biến đối lập nhau. “Câu chuyện tình ở Thanh Trì” Nguyễn Sinh không được gặp mặt trực tiếp cô gái, nhân vật nữ chủ động đính ước với chàng trai và giữ mối chung tình đến cuối đời và tình yêu của hai người là tình yêu xuất phát từ hai phía. Nhưng cuối cùng cô gái chết với trái tim hóa đá in bóng hình người tình. Còn với văn bản “Trương Chi” tình yêu của Trương Chi là tình yêu đơn phương, Trương Chi vừa gặp đã say mê Mị Nương. Mị Nương hết tương tư khi nhìn thấy diện mạo xấu xí của Trương Chi. Và cuối cùng Trương Chi chết với trái tim hóa đá, chỉ Mị Nương mới nhìn thấy bóng một chàng trai chèo thuyền đang hát trong khối đá ấy.
Có thể thấy tác giả tiếp thu khá rõ cốt truyện cổ tích: cũng câu chuyện về tình yêu đầy bất hạnh khởi đầu bằng tiếng hát, kết thúc bằng cái chết và trái tim hoa đá trong nỗi oan tình nhưng Vũ Trinh không kể lại truyện cổ tích. Bằng việc thay đổi một số tình tiết, ông đã mang lại cho tác phẩm của mình một diện mạo mới, một ý nghĩa mới.
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1:
“Nhật kí Đặng Thùy Trâm” có đoạn: “Tuổi trẻ của mình đã thấm đượm mồ hôi, nước mắt, máu xương của những người đang sống và những người đã chết. Tuổi trẻ của mình đã cứng cáp trong thử thách gian lao của chiến trường, tuổi trẻ của mình cũng đã nóng rực vì ngọn lửa căm thù đang ngày đêm hun đốt. Và gì nữa, phải chăng mùa xuân của tuổi trẻ cũng vẫn thắm đượm thêm vì màu sắc của mơ ước và yêu thương vẫn ánh lên trong những đôi mắt nhìn mình.”
Qua đoạn văn trên, em có suy nghĩ gì về lẽ sống của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm kháng chiến bảo vệ Tổ quốc? Từ đó, hãy bàn luận về lẽ sống của thế hệ trẻ ngày nay.
Câu 2:
Xem lại phần Kiến thức ngữ văn để vận dụng vào đọc hiếu văn bản này.
- Khi đọc hiểu một văn bản hài kịch, các em cần chú ý:
+ Tóm tắt cốt truyện của văn bản.
+ Xác định được xung đột, dạng xung đột và tình huống nảy sinh, phát triển xung đột.
+ Tìm hiểu nhân vật trong hài kịch: xác định nhân vật nào là đối tượng của tiếng cười; phân tích tính cách của nhân vật được thể hiện qua tình huống, hành động kịch, ngôn ngữ và các thủ pháp trào phúng.
+ Liên hệ, kết nối văn bản với kinh nghiệm của bản thân, với đời sống hiện tại để phân tích và đánh giá được tác động của tác phẩm đối với người đọc và tiến bộ xã hội.
- Đọc trước đoạn trích; tìm hiểu thông tin về tác giả Ni-kô-lai Va-li-ê-vích Gô-gôn (Nikolay Vasilyveich Gogol) và tác phẩm Quan thanh tra.
Câu 3:
Phân tích tác dụng của sự kết hợp thủ pháp miêu tả với trần thuật trong phần (2) của đoạn trích “Một lít nước mắt”.
Câu 4:
Hãy làm rõ đặc điểm nhân vật hài kịch được thể hiện trong đoạn trích Quan thanh tra. Em ấn tượng với nhân vật nào nhất? Vì sao?
Câu 5:
Tính xác thực của thể loại hồi kí được thể hiện qua những yếu tố nào của văn bản Quyết định khó khăn nhất?
Câu 7:
Tính phi hư cấu của đoạn trích Nhật kí Đặng Thùy Trâm được thể hiện ở những yếu tố nào? Điều đó có tác dụng gì đối với nội dung của văn bản?
Câu 8:
Vừa qua lớp em đã được giao tiến hành hai dự án học tập sau:
(1) Sức mạnh của tiếng cười qua một số tác phẩm hài kịch
(2) Tác động của phương tiện nghe – nhìn đối với văn hóa đọc trong giới trẻ hiện nay.
Em hãy thay mặt nhóm để viết báo cáo kết quả bài tập của một trong hai dự án trên.
Câu 9:
Hãy so sánh nghệ thuật trần thuật của các tác giả qua hai đoạn trích “Nhật kí Đặng Thùy Trâm” (Đặng Thùy Trâm) và “Một lít nước mắt” (Ki-tô A-ya).
Câu 10:
Qua lời thoại và hành động kịch của nhân vật, hãy làm rõ tính cách của nhân vật Sai-lốc. Vì sao đây là một nhân vật hài kịch?
Câu 11:
Em có suy nghĩ và cảm xúc gì sau khi đọc văn bản Nhật kí Đặng Thùy Trâm? Chi tiết nào trong văn bản để lại ấn tượng đặc biệt đối với em? Vì sao?
Câu 12:
Hãy chỉ ra một đoạn văn có sự kết hợp thủ pháp miêu tả với trần thuật trong văn bản Nhật kí Đặng Thùy Trâm. Việc sử dụng kết hợp các thủ pháp đó có tác dụng gì?
Câu 13:
Thông điệp chính của đoạn trích Quan thanh tra là gì? Thông điệp ấy có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống hiện nay?
Câu 14:
Phân tích tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong bài thơ: hình tượng thiên nhiên, nghệ thuật đối, bút pháp ước lệ và cường điệu, giọng điệu,...
Câu 15:
Theo em, văn bản Nhật kí Đặng Thùy Trâm có ý nghĩa như thế nào đối với thế hệ trẻ ngày nay.
