Câu hỏi:
17/06/2026 142Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:
a. Nắng vàng tươi rải nhẹ
Bưởi tròn mọng trĩu cành
Hồng chín như đèn đỏ
Thắp trong lùm cây xanh.
Theo Tiếng Việt 3, 1997
– Từ "tươi" trong mỗi đoạn thơ được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
– Đặt 1 – 2 câu có từ "tươi" mang nghĩa chuyển.
Trả lời:
Giải bởi Vietjack
* Đáp án:
- Từ “tươi” trong mỗi đoạn thơ a được dùng với nghĩa chuyển.
Đặt câu:
+ Nét chữ còn tươi vết mực.
* Kiến thức mở rộng:
TỪ ĐA NGHĨA
I. Từ đa nghĩa là gì?
- Khái niệm: Từ đa nghĩa (từ nhiều nghĩa) là những từ ý nghĩa biểu thị những đặc điểm, thuộc tính khác nhau của một đối tượng.
- Ví dụ: từ “đi”
+ Nghĩa gốc của từ “đi” là chỉ sự dịch chuyển bằng 2 chi dưới. (Hôm nay tôi đi siêu thị với em gái).
+ Nghĩa chuyển của từ “đi” là chỉ một người nào đó đã chết. (Bác ấy đã đi chiều qua mà không kịp nói lời trăng trối).
II. Từ đa nghĩa có mấy loại?
Từ đa nghĩa được chia làm 2 loại: nghĩa gốc và nghĩa chuyển
+ Nghĩa gốc là nghĩa có trước.
+ Nghĩa chuyển là các nghĩa được hình thành sau này và dựa trên nghĩa gốc.
III. Cách sử dụng từ đa nghĩa
+ Xem xét câu chuyện xung quanh từ: Đôi khi, câu chuyện xung quanh từ hoặc cụm từ có thể giúp hiểu rõ ý nghĩa của nó.
+ Nghe cách người khác sử dụng từ đó trong câu, có thể cố gắng xác định ý nghĩa dựa trên cách họ sử dụng nó.
+ Sử dụng kiến thức ngôn ngữ và văn hóa: Hiểu biết sâu về ngôn ngữ và văn hóa cũng có thể giúp bạn xác định ý nghĩa cụ thể của từ đa nghĩa.
IV. Tác dụng của từ đa nghĩa
Tác dụng của từ đa nghĩa là:
- Tăng tính đa dạng cho vốn từ vựng trong tiếng Việt.
- Dễ dàng sử dụng thay thế nhiều từ ngữ khác nhau để mô tả một vấn đề, một vật hay một sự việc nào đó, tránh nhàm chán
- Tránh lặp lại một từ được sử dụng nhiều lần trong cùng đoạn văn bản.
- Tăng giá trị nghệ thuật cho văn bản văn học.
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1:
Đọc bài và thực hiện yêu cầu:
Những vai diễn thú vị
Buổi sáng đầu tuần, cô Oanh thông báo:
- Lớp chúng ta sẽ đóng kịch “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" trong hội diễn văn nghệ của trường.
Cả lớp đều phấn khích khi nhận phân công vai diễn. Không phấn khích sao được khi đó là những vai diễn đầu tiên với đa số các bạn trong lớp. Chỉ có một vai Sơn Tinh, một vai Thuỷ Tinh, một vai Hùng Vương, một vai Mỵ Nương, thêm hai vai lạc hầu, lạc tướng. Nhưng may quá, có đến ba mươi binh lính, vừa đủ vai cho ba mươi sáu bạn.
Buổi tối, Nguyên khoe với mẹ về niềm vui ở trường.
– Con sẽ đóng vai gi? - Mẹ hỏi.
– Dạ, con là lính của Sơn Tinh.
Nhìn vẻ mặt hoan hỉ nhưng không kém phần nghiêm nghị của con, mẹ động viên:
– Vai diễn đó cũng thú vị đấy.
– Vâng. Cô giáo nói vở diễn có hấp dẫn hay không, không chỉ diễn viên chính làm nên được mà còn phải nhờ sự tham gia của ba mươi diễn viên phụ.
– Ba mươi diễn viên phụ?
– Vâng ạ. Mười làm binh lính của Sơn Tinh và mười lăm binh lính của Thuỷ Tinh ạ.
- À, ra thế.
Mẹ gật đầu, mỉm cười. Thấy mẹ chăm chú, cậu hào hứng kể tiếp:
– Mẹ biết không, bạn đóng Sơn Tinh và bạn đóng Thuỷ Tinh còn phải năm ni từng bạn đóng binh lính là: "Các bạn đừng ốm bệnh hay bận gì hôm đó nghe. Phải đủ quân số thì đội mình mới hùng hậu được.".
Nguyên đã chìm sâu vào giấc ngủ nhưng trên môi cậu vẫn còn đọng lại nụ cười rất tươi. Nhìn Nguyên, mẹ thấy một điều thật giản đơn và đẹp để mà cô Oanh đã làm: Gieo cho học trò niềm vui từ những việc làm tưởng như rất nhỏ. Và mẹ tin các con đều có thể lớn lên từ những niềm vui bé nhỏ như thế.
Theo Võ Thu Hương
Trả lời câu hỏi và thực hiện các bài tập dưới đây:
l. Đặt 2 − 3 câu kể về một niềm vui của em ở trường, trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa với từ "vui".
Câu 2:
Đọc bài và thực hiện yêu cầu:
Những vai diễn thú vị
Buổi sáng đầu tuần, cô Oanh thông báo:
- Lớp chúng ta sẽ đóng kịch “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" trong hội diễn văn nghệ của trường.
Cả lớp đều phấn khích khi nhận phân công vai diễn. Không phấn khích sao được khi đó là những vai diễn đầu tiên với đa số các bạn trong lớp. Chỉ có một vai Sơn Tinh, một vai Thuỷ Tinh, một vai Hùng Vương, một vai Mỵ Nương, thêm hai vai lạc hầu, lạc tướng. Nhưng may quá, có đến ba mươi binh lính, vừa đủ vai cho ba mươi sáu bạn.
Buổi tối, Nguyên khoe với mẹ về niềm vui ở trường.
– Con sẽ đóng vai gi? - Mẹ hỏi.
– Dạ, con là lính của Sơn Tinh.
Nhìn vẻ mặt hoan hỉ nhưng không kém phần nghiêm nghị của con, mẹ động viên:
– Vai diễn đó cũng thú vị đấy.
– Vâng. Cô giáo nói vở diễn có hấp dẫn hay không, không chỉ diễn viên chính làm nên được mà còn phải nhờ sự tham gia của ba mươi diễn viên phụ.
– Ba mươi diễn viên phụ?
– Vâng ạ. Mười làm binh lính của Sơn Tinh và mười lăm binh lính của Thuỷ Tinh ạ.
- À, ra thế.
Mẹ gật đầu, mỉm cười. Thấy mẹ chăm chú, cậu hào hứng kể tiếp:
– Mẹ biết không, bạn đóng Sơn Tinh và bạn đóng Thuỷ Tinh còn phải năm ni từng bạn đóng binh lính là: "Các bạn đừng ốm bệnh hay bận gì hôm đó nghe. Phải đủ quân số thì đội mình mới hùng hậu được.".
Nguyên đã chìm sâu vào giấc ngủ nhưng trên môi cậu vẫn còn đọng lại nụ cười rất tươi. Nhìn Nguyên, mẹ thấy một điều thật giản đơn và đẹp để mà cô Oanh đã làm: Gieo cho học trò niềm vui từ những việc làm tưởng như rất nhỏ. Và mẹ tin các con đều có thể lớn lên từ những niềm vui bé nhỏ như thế.
Theo Võ Thu Hương
Trả lời câu hỏi và thực hiện các bài tập dưới đây:
k. Đặt một tên khác cho câu chuyện và giải thích lí do em chọn tên đó.
Câu 3:
Trong đoạn văn sau, người kể chuyện đã dùng những từ in đậm để làm gì?
Gò Mộng làng tôi có một vườn có. Một hôm, Bông rủ tôi ra Gò Mộng. Chẳng đợi tôi gật đầu, nó kéo tôi đi. Rồi chúng tôi như bị lạc vào một thế giới ve sầu và cò, vạc,...
Theo Đặng Vương Hưng
Chọn ý trả lời đúng:
- Để hỏi.
- Để xưng hô.
- Để thay thế.
Câu 4:
Tết nhớ thương
Tết đã đến rồi! Tết đến thật nhanh. Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất. Nhà tôi vẫn yên bình bên con suối nhỏ, bên những vườn đào đã nở hoa. Hai mẹ con tôi đem lá dong ra suối rửa. Nước mát lạnh, mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.
Mẹ đặt thúng gạo xuống thềm. Lũ trẻ vây quanh, vọc bàn tay vào rồi vốc một nắm đưa lên hít hà mùi nếp thơm lừng.
Khi nồi bánh chưng sôi lùng bùng trên bếp và cành đào chuẩn bị được châm gốc vào đống lửa, lúc ấy lũ trẻ mới cảm thấy rộn ràng thực sự. Chị Na
ba đôi dép mới, khẽ nói:
– Đây là đôi của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thứ một tí rồi lại cắt lên.
Sau khi đi thử, chúng tôi cầm dép lên và lấy tay phủi cho thật sạch. Những điều mới mẻ, đẹp đẽ nhất phải để dành cho ngày đầu năm.
Ngày Tết ở làng tôi bao giờ cũng có món chả sam rất ngon. Mùa lạnh, mùi chả thơm thoang thoảng theo gió ùa tới. Thằng Cún vẫn thường vểnh cái mũi hếch dễ thương lên hít hà:
– Ngon quá chị ơi!
Từ tết Trung thu, lũ trẻ chúng tôi đã để dành hạt bưởi xâu vào dây lạt, phơi khô để đêm giao thừa đem ra đốt. Tiếng nổ lép bép nghe thật vui tai. Màu lửa bén nhanh và xanh dịu.
Ngày đầu tiên của năm mới, chị em tôi sẽ được mẹ rửa mặt cho. Nước giếng trong veo. Mẹ bảo năm mới rửa mặt cho sáng láng, thông minh.
Bước ra sân, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời cao vời vợi, hít một hơi thật sâu để luồng gió đầu năm tràn vào lồng ngực.
Theo Cao Nguyệt Nguyên
- Châm: đốt.
- Sam: một loại sinh vật biển có sáu đôi chân và bốn mắt, thịt có thể chế biến được nhiều món ăn.
Giới thiệu với bạn về một hoạt động của gia đình em vào dịp Tết.
- Hoạt động
- Người tham gia
- Ý nghĩa
- ?
Câu 5:
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:
Mười lăm năm... mỗi sáng chiều
Bác Hồ chăm chút, nâng niu từng cành.
Cây càng khoẻ, lá càng xanh
Như miền Nam đó trưởng thành nở hoa.
Cành cao che mát sân nhà
Tùng ôm bóng dáng Cha già sớm trưa.
Dạn dày sương gió nắng mưa
Trái ngon vẫn đậu đợi mùa chín thơm.
Mặc cho lửa đạn mưa bom
Ong xây bọng mật trong vòm lá xanh.
Đã nghe thơm nắng Ba Đình
Ngọt mùa vú sữa bờ kênh Tháp Mười.
Cây ơi! Ơn Bác đời đời
Bác đi – Con cháu thay Người chăm cây!
Quốc Tấn
a. Tìm các danh từ được viết hoa để thể hiện sự tôn trọng đặc biệt trong đoạn thơ.
Câu 6:
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:
Mười lăm năm... mỗi sáng chiều
Bác Hồ chăm chút, nâng niu từng cành.
Cây càng khoẻ, lá càng xanh
Như miền Nam đó trưởng thành nở hoa.
Cành cao che mát sân nhà
Tùng ôm bóng dáng Cha già sớm trưa.
Dạn dày sương gió nắng mưa
Trái ngon vẫn đậu đợi mùa chín thơm.
Mặc cho lửa đạn mưa bom
Ong xây bọng mật trong vòm lá xanh.
Đã nghe thơm nắng Ba Đình
Ngọt mùa vú sữa bờ kênh Tháp Mười.
Cây ơi! Ơn Bác đời đời
Bác đi – Con cháu thay Người chăm cây!
Quốc Tấn
b. Việc viết hoa các danh từ đó nói lên tình cảm gì của tác giả và nhân dân Việt Nam đối với Bác Hồ?
Câu 7:
Tết nhớ thương
Tết đã đến rồi! Tết đến thật nhanh. Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất. Nhà tôi vẫn yên bình bên con suối nhỏ, bên những vườn đào đã nở hoa. Hai mẹ con tôi đem lá dong ra suối rửa. Nước mát lạnh, mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.
Mẹ đặt thúng gạo xuống thềm. Lũ trẻ vây quanh, vọc bàn tay vào rồi vốc một nắm đưa lên hít hà mùi nếp thơm lừng.
Khi nồi bánh chưng sôi lùng bùng trên bếp và cành đào chuẩn bị được châm gốc vào đống lửa, lúc ấy lũ trẻ mới cảm thấy rộn ràng thực sự. Chị Na
ba đôi dép mới, khẽ nói:
– Đây là đôi của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thứ một tí rồi lại cắt lên.
Sau khi đi thử, chúng tôi cầm dép lên và lấy tay phủi cho thật sạch. Những điều mới mẻ, đẹp đẽ nhất phải để dành cho ngày đầu năm.
Ngày Tết ở làng tôi bao giờ cũng có món chả sam rất ngon. Mùa lạnh, mùi chả thơm thoang thoảng theo gió ùa tới. Thằng Cún vẫn thường vểnh cái mũi hếch dễ thương lên hít hà:
– Ngon quá chị ơi!
Từ tết Trung thu, lũ trẻ chúng tôi đã để dành hạt bưởi xâu vào dây lạt, phơi khô để đêm giao thừa đem ra đốt. Tiếng nổ lép bép nghe thật vui tai. Màu lửa bén nhanh và xanh dịu.
Ngày đầu tiên của năm mới, chị em tôi sẽ được mẹ rửa mặt cho. Nước giếng trong veo. Mẹ bảo năm mới rửa mặt cho sáng láng, thông minh.
Bước ra sân, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời cao vời vợi, hít một hơi thật sâu để luồng gió đầu năm tràn vào lồng ngực.
Theo Cao Nguyệt Nguyên
- Châm: đốt.
- Sam: một loại sinh vật biển có sáu đôi chân và bốn mắt, thịt có thể chế biến được nhiều món ăn.
Vào dịp Tết, bạn nhỏ cảm nhận được những hương vị gì? Mỗi hương vị ấy được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?
Câu 8:
Thực hiện yêu cầu:
a. Đặt câu để phân biệt các từ sau:
b. Tìm thêm 2 – 3 từ đồng nghĩa với các từ ở bài tập a.
Câu 9:
Tết nhớ thương
Tết đã đến rồi! Tết đến thật nhanh. Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất. Nhà tôi vẫn yên bình bên con suối nhỏ, bên những vườn đào đã nở hoa. Hai mẹ con tôi đem lá dong ra suối rửa. Nước mát lạnh, mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.
Mẹ đặt thúng gạo xuống thềm. Lũ trẻ vây quanh, vọc bàn tay vào rồi vốc một nắm đưa lên hít hà mùi nếp thơm lừng.
Khi nồi bánh chưng sôi lùng bùng trên bếp và cành đào chuẩn bị được châm gốc vào đống lửa, lúc ấy lũ trẻ mới cảm thấy rộn ràng thực sự. Chị Na
ba đôi dép mới, khẽ nói:
– Đây là đôi của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thứ một tí rồi lại cắt lên.
Sau khi đi thử, chúng tôi cầm dép lên và lấy tay phủi cho thật sạch. Những điều mới mẻ, đẹp đẽ nhất phải để dành cho ngày đầu năm.
Ngày Tết ở làng tôi bao giờ cũng có món chả sam rất ngon. Mùa lạnh, mùi chả thơm thoang thoảng theo gió ùa tới. Thằng Cún vẫn thường vểnh cái mũi hếch dễ thương lên hít hà:
– Ngon quá chị ơi!
Từ tết Trung thu, lũ trẻ chúng tôi đã để dành hạt bưởi xâu vào dây lạt, phơi khô để đêm giao thừa đem ra đốt. Tiếng nổ lép bép nghe thật vui tai. Màu lửa bén nhanh và xanh dịu.
Ngày đầu tiên của năm mới, chị em tôi sẽ được mẹ rửa mặt cho. Nước giếng trong veo. Mẹ bảo năm mới rửa mặt cho sáng láng, thông minh.
Bước ra sân, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời cao vời vợi, hít một hơi thật sâu để luồng gió đầu năm tràn vào lồng ngực.
Theo Cao Nguyệt Nguyên
- Châm: đốt.
- Sam: một loại sinh vật biển có sáu đôi chân và bốn mắt, thịt có thể chế biến được nhiều món ăn.
Theo em, vì sao những ngày Tết của tuổi thơ có ý nghĩa đối với bạn nhỏ?
Câu 10:
Thực hiện một trong hai đề bài sau:
b. Viết bài văn tả một cảnh đẹp sông nước (biển, hồ, sông, suối,...) mà em biết.
Câu 11:
Thực hiện một trong hai đề bài sau:
a. Viết bài văn tả một đêm trăng đẹp.
Câu 12:
Tết nhớ thương
Tết đã đến rồi! Tết đến thật nhanh. Gió thoảng mùi lá rừng, mùi đất. Nhà tôi vẫn yên bình bên con suối nhỏ, bên những vườn đào đã nở hoa. Hai mẹ con tôi đem lá dong ra suối rửa. Nước mát lạnh, mùi thơm của lá dong lùa vào mũi.
Mẹ đặt thúng gạo xuống thềm. Lũ trẻ vây quanh, vọc bàn tay vào rồi vốc một nắm đưa lên hít hà mùi nếp thơm lừng.
Khi nồi bánh chưng sôi lùng bùng trên bếp và cành đào chuẩn bị được châm gốc vào đống lửa, lúc ấy lũ trẻ mới cảm thấy rộn ràng thực sự. Chị Na
ba đôi dép mới, khẽ nói:
– Đây là đôi của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thứ một tí rồi lại cắt lên.
Sau khi đi thử, chúng tôi cầm dép lên và lấy tay phủi cho thật sạch. Những điều mới mẻ, đẹp đẽ nhất phải để dành cho ngày đầu năm.
Ngày Tết ở làng tôi bao giờ cũng có món chả sam rất ngon. Mùa lạnh, mùi chả thơm thoang thoảng theo gió ùa tới. Thằng Cún vẫn thường vểnh cái mũi hếch dễ thương lên hít hà:
– Ngon quá chị ơi!
Từ tết Trung thu, lũ trẻ chúng tôi đã để dành hạt bưởi xâu vào dây lạt, phơi khô để đêm giao thừa đem ra đốt. Tiếng nổ lép bép nghe thật vui tai. Màu lửa bén nhanh và xanh dịu.
Ngày đầu tiên của năm mới, chị em tôi sẽ được mẹ rửa mặt cho. Nước giếng trong veo. Mẹ bảo năm mới rửa mặt cho sáng láng, thông minh.
Bước ra sân, tôi ngẩng đầu nhìn bầu trời cao vời vợi, hít một hơi thật sâu để luồng gió đầu năm tràn vào lồng ngực.
Theo Cao Nguyệt Nguyên
- Châm: đốt.
- Sam: một loại sinh vật biển có sáu đôi chân và bốn mắt, thịt có thể chế biến được nhiều món ăn.
Kể về mỗi việc làm của gia đình bạn nhỏ vào dịp Tết bằng 1 – 2 câu. Những việc làm đó giúp em hiểu điều gì về gia đình bạn nhỏ?
Câu 13:
Nói 2 – 3 điều ấn tượng về cảnh vật nơi em ở vào dịp Tết.
- Âm thanh
- Màu sắc
- Hương vị
- ?
Câu 15:
Đọc bài và thực hiện yêu cầu:
Những vai diễn thú vị
Buổi sáng đầu tuần, cô Oanh thông báo:
- Lớp chúng ta sẽ đóng kịch “Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" trong hội diễn văn nghệ của trường.
Cả lớp đều phấn khích khi nhận phân công vai diễn. Không phấn khích sao được khi đó là những vai diễn đầu tiên với đa số các bạn trong lớp. Chỉ có một vai Sơn Tinh, một vai Thuỷ Tinh, một vai Hùng Vương, một vai Mỵ Nương, thêm hai vai lạc hầu, lạc tướng. Nhưng may quá, có đến ba mươi binh lính, vừa đủ vai cho ba mươi sáu bạn.
Buổi tối, Nguyên khoe với mẹ về niềm vui ở trường.
– Con sẽ đóng vai gi? - Mẹ hỏi.
– Dạ, con là lính của Sơn Tinh.
Nhìn vẻ mặt hoan hỉ nhưng không kém phần nghiêm nghị của con, mẹ động viên:
– Vai diễn đó cũng thú vị đấy.
– Vâng. Cô giáo nói vở diễn có hấp dẫn hay không, không chỉ diễn viên chính làm nên được mà còn phải nhờ sự tham gia của ba mươi diễn viên phụ.
– Ba mươi diễn viên phụ?
– Vâng ạ. Mười làm binh lính của Sơn Tinh và mười lăm binh lính của Thuỷ Tinh ạ.
- À, ra thế.
Mẹ gật đầu, mỉm cười. Thấy mẹ chăm chú, cậu hào hứng kể tiếp:
– Mẹ biết không, bạn đóng Sơn Tinh và bạn đóng Thuỷ Tinh còn phải năm ni từng bạn đóng binh lính là: "Các bạn đừng ốm bệnh hay bận gì hôm đó nghe. Phải đủ quân số thì đội mình mới hùng hậu được.".
Nguyên đã chìm sâu vào giấc ngủ nhưng trên môi cậu vẫn còn đọng lại nụ cười rất tươi. Nhìn Nguyên, mẹ thấy một điều thật giản đơn và đẹp để mà cô Oanh đã làm: Gieo cho học trò niềm vui từ những việc làm tưởng như rất nhỏ. Và mẹ tin các con đều có thể lớn lên từ những niềm vui bé nhỏ như thế.
Theo Võ Thu Hương
Trả lời câu hỏi và thực hiện các bài tập dưới đây:
h. Chi tiết "Nguyên đã chìm sâu vào giấc ngủ nhưng trên môi cậu vẫn còn đọng lại nụ cười rất tươi.” nói lên điều gì?
