Đặc điểm khác biệt giai đoạn hai của phong trào Cần Vương so với giai đoạn đầu là gì?

Đáp án đúng là: B

Triều đình đã suy yếu, không còn đủ khả năng tổ chức và chỉ đạo phong trào, khiến các lãnh đạo khởi nghĩa phải tự quyết định chiến lược và phương thức đấu tranh.

→ B đúng 

- A sai vì giai đoạn đầu đã có những nỗ lực thương lượng giữa triều đình và Pháp, nhưng trong giai đoạn hai, kháng chiến trở nên quyết liệt, không còn sự can thiệp từ phía triều đình.

- C sai vì các cuộc khởi nghĩa đã phát triển rộng khắp và không còn giới hạn trong một khu vực cụ thể.

- D sai vì giai đoạn hai của phong trào Cần Vương không chỉ còn vài cuộc khởi nghĩa nhỏ mà vẫn có các cuộc khởi nghĩa quy mô lớn, mặc dù phong trào đã suy yếu dần do sự áp đảo của quân Pháp và sự phân tán lực lượng kháng chiến.

Phong trào Cần Vương (1885–1896) trải qua hai giai đoạn, trong đó giai đoạn hai khác biệt rõ rệt so với giai đoạn đầu do không còn sự lãnh đạo của triều đình nhà Nguyễn.

1. Bối cảnh lịch sử:

   • Phong trào Cần Vương bùng nổ sau khi vua Hàm Nghi phát chiếu Cần Vương kêu gọi nhân dân chống Pháp để khôi phục độc lập dân tộc và bảo vệ vương triều.
   • Giai đoạn đầu (1885–1888) có sự lãnh đạo trực tiếp của vua Hàm Nghi và một số quan chức triều đình.

2. Sự kiện đánh dấu bước chuyển:

   • Năm 1888, vua Hàm Nghi bị bắt và đày sang châu Phi, đánh dấu sự sụp đổ của vai trò lãnh đạo từ triều đình.
   • Sau sự kiện này, phong trào bước sang giai đoạn hai (1888–1896), phát triển dưới hình thức khởi nghĩa vũ trang do các sĩ phu và lãnh tụ địa phương chỉ huy.

3. Đặc điểm khác biệt:

   • Giai đoạn hai không còn sự lãnh đạo chính thống từ triều đình, phong trào chuyển sang quy mô cục bộ, dựa vào sức mạnh của nhân dân và các lãnh tụ địa phương như Phan Đình Phùng ở Hà Tĩnh, Cao Thắng và Tống Duy Tân ở Thanh Hóa.
   • Các cuộc khởi nghĩa mang tính tự phát, dựa trên lòng yêu nước, với tư tưởng cứu nước không nhất quán như giai đoạn đầu.

4. Hình thức và phạm vi hoạt động:

   • Phong trào diễn ra chủ yếu ở các vùng trung du và miền núi, dựa vào địa hình hiểm trở để chống Pháp, nhưng thiếu sự chỉ đạo thống nhất nên hiệu quả giảm dần.
   • Những cuộc khởi nghĩa tiêu biểu như khởi nghĩa Hương Khê (1885–1896) và khởi nghĩa Ba Đình (1886–1887).

5. Kết cục:

   • Đến cuối thế kỷ XIX, các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương dần bị đàn áp và thất bại do thiếu lực lượng và vũ khí so với quân Pháp.

Kết luận

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai giai đoạn của phong trào Cần Vương là ở vai trò lãnh đạo: giai đoạn đầu có sự lãnh đạo của triều đình, giai đoạn sau do các sĩ phu yêu nước đứng đầu, thể hiện tính chất quần chúng mạnh mẽ nhưng thiếu tổ chức và hiệu quả thống nhất.