SGK 10 trang 61 – Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha là hai nước tiên phong trong các cuộc phát kiến địa lí thế kỉ XV.

Thời kỳ phái Giacôbanh cầm quyền đã đưa Cách mạng tư sản Pháp đạt đến đỉnh cao bởi thời kì này vấn đề ruộng đát – đòi hỏi cơ bản của quần chúng nông dân được đáp ứng.

Thể chế quân chủ chuyên chế có nghĩa có vua là người đứng đầu, có quyền lực tối cao, trực tiếp điều hành và giải quyết mọ việc tọng đại của quốc gia.

Việc tổ chức bộ máy cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc nhằm mục đích cuối cùng là sáp nhập nược ra vào lãnh thổ của chúng.

Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giói 1929-1933 đã dẫn đến sự xuất hiện của 2 con đường giải quyết quá khủng hoảng

Hoàn thành công cuộc khôi phục kinh tế là ý nghãi Chính sách kinh tế mới NEP không phải là bài học về công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô.

Các chính phủ Anh, Pháp, Mĩ đều có chug một mục đích là giũ nguyên trật tự thế giói có lợi cho mình. Họ lo sợ sự bành trướng của chủ nghĩa phát xít nhưng vẫn ghét cộng sản. Vì giới cầm quyền các nước Anh, Pháp đã không liên kết chặt chẽ với Liên Xô chống phát xít, trái lại họ thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít hòng đẩy chiến tranh về phia Liên Xô.

Hạn chế về đường lối cách mạng, chủ trương dựa vào Pháp để lật đổ phong kiến. Không một nước đế quốc thống trị nào lại bắt tay với nước thuộc địa để mà lật đổ tay sai của chúng. Chủ trương của Phan châu Trinh không có khả năng thực hiện mà chỉ làm cho tư tưởng cứu nước của nhân dân bị phân tán.

Thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc đại lần thứ nhất từ 1897-1914 trong khi Chiến tranh thế giói thứ nhất diễn ra 1914-1918.

Điểm chung là sử dụng các thủ đoạn chính trị: trong lần 1 tấn công ra Hà Nội – Bắc Kì, Pháp viện cớ nhờ giải quyết “vụ Đuy-puy”; lần 2 Pháp vu cáo triều đình Huế vi phạm Hiệp ước 1884 lấy cớ ra Bắc => sua đó nổ súng xâm lược.

SGK 11 trang 138 – Với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất, phương thức sản xuất TBCN từng bước du nhập vào Việt Nam.

Phuong pháp loại trừ, suy luận – Phong trào yêu nước đấu tranh XX bị chi phối tư tưởng dân chủ tư sản và canh tân đất nước: Nhật Bản, Trung Quốc,… và phong trào đấu tranh dâng cao đầu thế kỉ XX trước sự vơ vét bóc lột của thực dân Pháp trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất.

Từ 25/4 đến 16/6/1945 một Hội nghị quốc tế lớn đã họp tại Xan Phranxixcô (Mĩ) để thông qua Hiến chương và thành lập tổ chức Liên hợp quốc.

Mĩ, Tây Âu và Liên Xô đều là những quốc gia và khu vực có tiềm lực kinh tế mạnh sau Chiến tranh thế giói thứ hai. Và khoa học kĩ thuật cũng là lĩnh vực phát triển mạnh nhât của Mĩ và Liên Xô.

Lúc này, sự cạnh tranh chỉ có thể là sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh hạt nhân nói riêng. Chính điều này mà những năm 70, nhiều nước trong đó có Mĩ, Tây Âu và Liên Xô đã phải kí các hiệp ước, hiệp định về cắt giảm vũ khí quân sự. Chứng tỏ các nước này coi vũ khí quân sựu thể hiện vị thế của mình trong thời gian dài.

-Hầu hết các nước châu Á, châu Phi là thuộc địa, nửa thuộc địa nên mục tiêu, nhiệm vụ chống đế quốc, tay sai giành lại độc lập chủ quyền đã mất.

-Các nước Mĩ La tinh vốn là những nước cộng hòa độc lập nhưng lại thuộc độc lập chủ quyền. 

Trong giai đoạn 1950-1973, Pháp phản đối việc trang bị vũ khí hạt nhân cho CHLB Đức, chú ý phát triển mối quan hệ với Liên Xô và các nước XHCN. Đặc biệt, năm 1966, Pháp rút khỏi khối quân sự NATO. Chính phủ Pháp cũng phản đối chiến tranh của Mĩ ở Việt Nam.

Đáp án đúng là: C

- Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) do Mĩ lập ra vào tháng 4/1949 nhằm mục đích Chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu

Tháng 3/1947, Tổng thống Mĩ Truman đọc diễn văn trước Quốc hội Mĩ phát động Chiến tranh lạnh nằm trong chiến lược toàn cầu của MĨ. Và nó được thực hiện thực háo bằng việc thành lập ra tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) năm 1949, nhằm chống lại Liên Xô và các nước XHCN.

→ C đúng 

- A sai vì để bảo vệ an ninh các quốc gia thành viên, đối phó với mối đe dọa từ Liên Xô và các quốc gia xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Mục đích chính của NATO là duy trì ổn định và răn đe quân sự, không phải can thiệp vào phong trào cách mạng.

- B sai vì đối phó với mối đe dọa từ Liên Xô và các quốc gia xã hội chủ nghĩa, bảo vệ các quốc gia phương Tây khỏi sự xâm lược. Việc đảm bảo hòa bình chỉ là một phần trong chiến lược đối phó này.

- D sai vì tạo ra một liên minh quân sự để bảo vệ các quốc gia thành viên khỏi mối đe dọa từ Liên Xô và các quốc gia xã hội chủ nghĩa. NATO chủ yếu tập trung vào an ninh và quốc phòng, không phải vào các vấn đề kinh tế - chính trị.

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được Mỹ thành lập vào tháng 4/1949 với mục đích chính là chống lại mối đe dọa từ Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Sau khi kết thúc Thế chiến II, sự đối đầu giữa hai khối chính trị – phương Tây do Mỹ dẫn đầu và phương Đông do Liên Xô đứng đầu – đã ngày càng căng thẳng. NATO được hình thành như một liên minh quân sự giữa các quốc gia phương Tây nhằm bảo vệ lẫn nhau trước sự xâm lược của các quốc gia cộng sản, chủ yếu là Liên Xô và các quốc gia vệ tinh của nó.

Mục tiêu của NATO là đảm bảo an ninh và ổn định cho các thành viên, khuyến khích hợp tác quân sự và tạo một lực lượng răn đe mạnh mẽ đối với Liên Xô, qua đó ngăn chặn sự lan rộng của chủ nghĩa cộng sản. NATO đã tạo ra một cấu trúc quân sự vững chắc và thực hiện chính sách "răn đe hạt nhân" trong suốt thời kỳ Chiến tranh Lạnh, giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì cán cân quyền lực ở châu Âu và toàn cầu.

* Mở rộng:

I. MÂU THUẪN ĐÔNG – TÂY VÀ SỰ KHỞI ĐẦU CHIẾN TRANH LẠNH

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, hai siêu cường Liên Xô và Mĩ nhanh chóng chuyển từ liên minh chống phát xít sang thế đối đầu và đi tới tình trạng Chiến tranh lạnh.

a. Sự kiện khởi đầu chiến tranh lạnh.

- Thông điệp của tổng thống Truman tại Quốc hội Mĩ ngày 12/3/1947. Trong đó, Tổng thống Mĩ khẳng định: sự tồn tại của Liên Xô là nguy cơ lớn đối với nước Mỹ và đề nghị viện trợ cho Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ, biến hai nước này thành căn cứ tiền phương chống Liên Xô.

b. Biểu hiện của sự đối đầu Đông – Tây.

* Đối lập về mục tiêu, chiến lược giữa hai siêu cường Xô – Mĩ.

- Liên Xô: chủ trương duy trì hòa bình, an ninh thế giới, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa xã hội và đẩy mạnh phong trào cách mạng thế giới.

- Mỹ: Chủ trương chống phá Liên Xô và phe xã hội chủ nghĩa, đàn áp phong trào cách mạng thế giới, mưu đồ làm bá chủ toàn cầu.

* Đối lập về kinh tế - chính trị giữa các nước Đông Âu - Tây Âu.

- Tháng 6/1947, Mĩ đề ra “Kế hoạch Macsan” nhằm tập hợp các nước Tây Âu vào một liên minh kinh tế - chính trị nhằm chống lại Liên Xô và các nước Đông Âu.

- Tháng 1/1949, Liên Xô và các nước Đông Âu thành lập Hội đồng tương trợ kinh tế để hợp tác, giúp đỡ lẫn nhau.

⇒ Ở Châu Âu xuất hiện sự đối lập về kinh tế và chính trị giữa hai khối nước: Tây Âu – tư bản chủ nghĩa và Đông Âu – xã hội chủ nghĩa.

* Đối lập về quân sự giữa các nước Đông Âu – Tây Âu.

- Tháng 4/1949, Mĩ cùng các nước Tây Âu thành lập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) nhằm chống lại Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu.

- Tháng 5/1955, Liên Xô và các nước Đông Âu thành lập Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va, đây là một liên minh chính trị - quân sự mang tính chất phòng thủ của các nước xã hội chủ nghĩa ở châu Âu.

⇒ Sự ra đời của NATO và khối Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va đã đánh dấu sự xác lập của cục diện hai cực, hai phe.

⇒ Chiến tranh lạnh bao trùm thế giới.

Xem thêm các bài viết liên quan,chi tiết khác:

Lý thuyết Lịch sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh

Mục lục Giải Tập bản đồ Lịch sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong sau thời kì chiến tranh lạnh

Sau chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào giải phóng dân tộc dấy lên mạnh mẽ ở các nước Á, Phi, Mĩ Latinh. Hệ thống thuộc địa và chế độ phân biệt chủng tộc kéo dài từ nhiều thế kỉ đã bị sụp đổ hoàn toàn. Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử đó đã đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc giá độc lập trẻ tuổi. Bản đồ chính trị thế giới có sự thau đổi to lớn và sâu sắc.

Định nghĩa toàn cầu hóa là qua trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ. Những ảnh hưởng tác động lẫn nahu, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các dân tộc trên thế giới

Đáp án đúng là: A

Giải thích: Trong thập niên 70 của thế kỉ XX, xuất phát từ những nguyên nhân chủ quan và khách quan, căng thnawgr tỏng Chiesn tranh lạnh dần được hòa dịu bởi xu thế hòa hoãn Đông – Tây với một loạt các hiệp ước hạn chế vũ khí quân sự trong những năm đầu 70. Đặc biệt là sự kí kết Hiệp định Henxinki vào năm 1975 giữa 33 nước ở châu Âu với Mĩ và Canada.

*Tìm hiểu thêm: "Những biểu hiện của xu thế hòa hoàn Đông – Tây."

- Đầu những năm 70, xu hướng hòa hoãn Đông – Tây xuất hiện với những cuộc gặp gỡ thương lượng Xô – Mỹ.

+ Ngày 9/11/1972, hai nước Đức ký kết tại Bon Hiệp định về những cơ sở quan hệ giữa Đông Đức và Tây Đức làm tình hình châu Âu bớt căng thẳng.

+ 1972, Xô – Mỹ thỏa thuận hạn chế vũ khí chiến lược,...

- Tháng 8/1975, 33 nước châu Âu và Mỹ, Canađa đã ký Định ước Hen-xin-ki.

- Từ 1985, nguyên thủ Xô – Mỹ tăng cường gặp gỡ, ký kết nhiều văn kiện hợp tác kinh tế, thủ tiêu tên lửa tầm trung châu Âu, cắt giảm vũ khí chiến lược và hạn chế chạy đua vũ trang.

Xem thêm bài liên quan, chi tiết khác:

Lý thuyết Lịch sử 12 Bài 9: Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì chiến tranh lạnh

Với công cuộc đổi mới, Việt Nam cần thấy được vai trò và ý nghãi của việc áp dụng những thành tựu khoa học – kĩ thuật trong xây dựng phát triển đất nước.

Có thể nói thời điểm năm 1925 Nguyễn Ái Quốc chưa thành lập nagy một chính đảng cộng sản mà đến 1930 mới thành lập. Muốn thành lập Đảng cần có những điều kiện: chủ nghãi Mác – Leenin được truyền bá rộng; phong trào công nhân và phong trào yêu nước phát triển mạnh.

Tuy nhiên, thời điểm năm 1925, những yếu tố trên chưa hội tụ đầy đủ: hạt giống chủ nghĩa Mác- Leenin chưa bám sâu rễ vào cách mạng Việt Nam; phong trào công nhân năm 1925 tuy có bước phát triển nhưng chưa vượt qua được khuôn khổ của cuộc đấu tranh mang tính tự phát. Trước tình hình đó, sự sang tạo của tuyên truyền lí luận giải phóng dân tộc, chuẩn vị về tổ chức, cán bộ cho việc thành lập chính đảng.

Giai cấp lãnh đạo cách mạng trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên và Luận cương chính trị đều là giai cấp công nhân với đội tiền phong là Đảng Cộng sản.

Công nhân và nông dân đều là hai giai cấp chịu sự bóc lột nặng nề của đế quốc và phong kiến. Số lượng của giai cấp nông dân lại có mối quan hệ mật thiết với nhau. Hai giai cấp này dễ dàng tiếp thu tư tưởng vô sản nên có tinh thần cách mạng to lớn.

=>Liên minh công – nông sẽ tạo nên sức mạnh hung hậu, làm nòng cốt cho Mặt trân dân tộc thống nhất, là nhân tố có tính chiến lược cho cách mạng Việt Nam.

Từ phong tròa 1930-1932, khối liên minh công – nông đã được hình thành, công nhân và nông dân đã đoàn kết trong phong trào đấu tranh cách mạng.

Phong trào 1936- 1939 đã tập hợp một lực lượng chính trị đông đảo và phương pháp đấu tranh phong phú.

-Lực lượng chính trị của quần chúng đông đảo: công nhân, nông dân, tiểu tư sản,..

-Phương pháp đấu tranh phong phú: bán công khai, bán hớp pháp, bí mật, bất hợp pháp

Đáp án đúng là: B

Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng Tám 1945 là kết quả của sự kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang.Trong đó, lực lượng vũ trang giữ vai trò nòng cốt thì lực lượng giữ vai trò quyết định thắng lợi đó là tổng động viên sức mạnh của toàn thể lực lượng quần chúng chính trị.

→ B đúng 

- A sai vì chúng chủ yếu là những nhóm vũ trang được tổ chức để thực hiện các hoạt động quân sự, trong khi vai trò quyết định thuộc về các tổ chức chính trị như Đảng Cộng sản và Mặt trận Việt Minh trong việc lãnh đạo, định hướng và quần chúng tham gia khởi nghĩa.

- C sai vì chúng thường là những đơn vị vũ trang hoặc quân đội thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trực tiếp, trong khi vai trò chính của lực lượng chính trị là tổ chức, lãnh đạo và tập hợp quần chúng để tạo ra sức mạnh tổng hợp cho cuộc khởi nghĩa.

- D sai vì đây là một hoạt động cụ thể nhằm cung cấp phương tiện và sức mạnh cho cuộc khởi nghĩa, trong khi lực lượng chính trị đóng vai trò lãnh đạo, định hướng và tổ chức quần chúng.

Hội nghị Ban Chấp hành trung ương Đảng (5/1941) chủ trương thành lập ở mỗi nước một mặt trận để đáp ứng được nhiệm vụ giải phóng dân tộc phù hợp với đặc điểm từng nước. Thành lập Mặt trận Việt Minh để cứu quốc đồng thời giúp đỡ Lào và Cam-pu-chia thành lập mặt trận cho mình. Đây được coi là điềm mới, sang tạo của Nguyễn Ái Quốc trong việc giải quyết nhiệm vụ dân tộc trong khuôn khổ từng nước.

Xuất phát từ hạn chế Luận cương chính trị 10/1930:

+Xác định nhiệm vụ chiến lược là chống phong kiến và chống đế quốc, chưa xác định được mâu thuẫn cơ abnr, còn nặng về đấu tranh giai cấp.

+ Chưa xác định được khả năng tham gia cách mạng của các giai cấp tầng lớp ngoài công nhân và nông dân.

Thời kì 1939-1945 ta đã chuyển hướng chỉ đạo đưa vấn đề giải phóng dân tộc lên hàng đầu và tập hợp đông đảo quần chúng tham gia cách mạng trong Mặt trận Việt Minh.

Ngay từ ngày 13/8/1945 khi nhận được thông tin về việc Nhật bản sắp đầu hàng, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh lập tức thành lâp Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc.

Bước vào đông xuân 1953-1954, pháp được sự dồng ý của Mĩ đề ra kế hoạch Nava nhằm giành thắng lợi quân sự quyết định nhằm “kết thúc chiến tranh trong danh dự”.

Trong nội dung Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946, Chính phủ Pháp công nhận nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa là một quốc gia tự do (SGK)

Mỗi chiến dịch trong thời kì 1945-1954 có nội dung, tính chất khác nhau. Tuy nhiên, mục đích chung nhất của các chiến dịch này là tiêu diệt một bộ phận sinh lực quân Pháp.

“Không! Chúng ta thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nước, chứ không chịu làm nô lê” là đoạn trích trong “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến” của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

-SGK 12, trang 173: Chiến lược “Chiến tranh cục bộ: kết hợp đẩy mạnh chiến tranh xâm lược miền Nam với chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất.

-SGK 12, trang 183: Trong thời gian diễn ra chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” quân ta đã giành thắng lợi ở cuộc Tiến công chiến lược 1972, đế quốc Mĩ tiến hành trở lại chiến tranh phá hoại miền Bắc.

SGK 12, trang 183 – cuộc Tiến công chiến lược 1972 đã ginags đòn nặng nề vào chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh, buộc Mĩ tuyên bố “Mĩ hóa” trở lại chiến tranh (tức là thừa nhận thất bại của Việt Nam hóa chiến tranh).

Nguyên tắc quan trọng nhất của ta khi kí kết HIệp định Giơnevơ và Pari đó là nguyên tắc cam kết tôn trọng độc lập chủ quyền, thongs nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

Thất bại trong cuộc Tiến công chiến lược 1972 đánh dấu thất bại chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh, Mĩ thuecj hiện bắn phá miền Bắc lần 2 nhằm giành thắng lợi quyết định. Tuy nhiên, với chiến thắng quyết định “Điện Biên Phủ trên không” Mĩ đã phải kí Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.

Kinh tế Việt Nam phát triển bỏ qua hình thái tư bản chủ nghĩa đã tiến thẳng lên XHCN. Chính vì thế, Việt Nam thực hiện đổi mới từ năm 1986 chính là để từng bước đưa đất nước quá độ lên CNXH. Đồng thời với những thành tựu mà ta đạt được tỏng công cuộc đổi mới đến nay đã chứng minh đường lối đổi mới là đúng đắn, có những bước đi căn bản phù hợp với thời ki.

Hội nghĩ lần thứ 24 Ban Chấp hành Trung ương Đảng đề ra nhiệm vụ hoàn thành thống nhất đất nước về mặt nhà nước. Nghị quyết của Đảng nêu rõ “Thống nhất đất nước vừa là nguyện vọng thiết tha của nhân dân cả nước, vừa là quy lutaaj khách quan của sự phát triển cách mạng Việt Nam, của lịch sử dân tộc Việt Nam”.