- Lời đối thoại của các nhân vật trong đoạn trích: Là những câu thơ được đặt sau dấu hai chấm và trong ngoặc kép: 

+ Bớ đảng hung đồ… hại dân. 

+ Thằng nào dám tới lẫy lừng…. bốn phía phủ vây bịt bùng. 

+ Ai than khóc ở trong xe nầy? 

+ Tôi Kiều Nguyệt Nga… tấm lòng cùng ngươi. 

+ Làm ơn há dễ trông người trả ơn… cũng phi anh hùng. 

- Lời người kể chuyện: phần còn lại. 

a. Lí do khiến Lục Vân Tiên quyết định ra tay trừng trị bọn cướp là: 

- Bọn cướp có thói càn bậy, chuyên đi hại dân lành. 

- Lục Vân Tiên là người chính trực, dũng cảm, luôn muốn trừng trị những điều sai trái trong cuộc sống. 

b. Phân tích một số từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu thể hiện tính cách của nhân vật Lục Vân Tiên. 

- Hình ảnh Lục Vân Tiên “tả đột hữu xông” được Nguyễn Đình Chiểu ví như Triệu Tử phá vòng Đương Dang. “Tả đột hữu xông” ý chỉ những đón tấn công quyết liệt, đánh trái, đánh phải, thể hiện sự mạnh mẽ, quyết đoán, tài năng binh lược hơn người của chàng. 

- Hình ảnh “bẻ cây làm gậy” là hình ảnh đặc sắc nhất trong mười hai câu thơ đầu. Đối mặt với đám cướp hung hăng, thứ vũ khí duy nhất trên tay Lục Vân Tiên chỉ là cành cây nhỏ. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn không làm chàng sợ hãi, mà ngược lại, còn trở thành “đao gươm” trong tay của con người trí dũng song toàn như Lục Vân Tiên. 

- Từ “nhắm” miêu tả một tư thế hùng dũng, lao nhanh về phía trước, sẵn sàng đánh bại khó khăn. Đây cũng là “từ ngữ vàng” bộc lộ sự dũng cảm của Lục Vân Tiên. 

c. Thái độ, tình cảm của người kể chuyện với Lục Vân Tiên: 

- Thái độ trân trọng, ngợi ca tài năng, phẩm chất của Lục Vân Tiên. 

- Tình cảm yêu mến, ngưỡng mộ. 

 Cảm nhận của em về nhân vật Kiều Nguyệt Nga: 

- Kiều Nguyệt Nga là tiểu thư đài các, sống tình cảm, có hiếu với cha mẹ, thể hiện qua: 

+ Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê. 

+ Làm con đâu dám cãi cha. 

+ Từ “đành” 

- Nàng là người biết ơn, luôn mong muốn được báo ân người đã giúp đỡ mình, thể hiện qua: 

+ Hình ảnh Kiểu Nguyệt Nga ngồi quỳ lạy Lục Vân Tiên. 

+ Từ “đền ân”. 

+ Gẫm câu báo đức thù công. 

+ Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi. 

- Kiều Nguyệt Nga cũng là cô gái thông minh, biết điều phải trái. 

+ Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga khiêm tốn nhận mình là “liễu yếu đào tơ” 

+ Từ “xin”, “theo cùng” 

- Câu nói của Lục Vân Tiên thể hiện quan niệm về người anh hùng: “Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,/ Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”. 

- Em đồng tình với quan niệm đó vì: 

+ Người anh hùng phải là người đánh bại cái xấu, thấy cái ác đang làm hại điều thiện thì không thể “khoanh tay đứng nhìn”. 

+ Người anh hùng cũng không nên cứu giúp người khác với mong muốn được trả ơn. Điều khiến người anh hùng ấy cảm thấy tự hào, vui vẻ là đã giúp ích được cho cuộc đời. 

Đoạn văn tham khảo 

       Đoạn trích Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga đã khiến em hết sức thích thú và bất ngờ, bởi tính cách hào sảng, không màng danh lợi của Lục Vân Tiên. Tính cách cao cả, đẹp đẽ ấy thể hiện ở lời từ chối của chàng khi Kiều Nguyệt Nga tỏ ý muốn đền ân: “Nào ai tính thiệt so hơn làm gì”. Lục Vân Tiên mang bản chất là con người dám xả thân, quên đi sự hiểm nguy để giúp mọi người, việc chàng từ chối vàng bạc, hay lời báo ơn của Kiều Nguyệt Nga cũng là điều dễ hiểu. Đối với Lục Vân Tiên, chàng quan niệm: “Làm ơn há dễ trông người trả ơn”, tức là đã làm việc thiện thì không nên bắt buộc, mong chờ người được giúp sẽ trả ơn mình ngay lập tức. Chính vì nét tính cách tuyệt vời ấy của chàng mà sau này, khi gặp hiểm nguy, chàng được Kiều Nguyệt Nga và tất cả mọi người cứu giúp, che chở. Như vậy, ngoài sự dũng cảm, gan dạ, chí phí ngút trời, Lục Vân Tiên còn “sáng ngời” phẩm chất “cho đi mà không cần nhận lại”. Mặc dù Lục Vân Tiên là con người cách chúng ta đến cả thế kỉ, song, mọi người vẫn nên học hỏi những nhân cách tốt đẹp của chàng để trở thành con người có ích trong xã hội.