Sự tích hoa bìm bịp

Sáng sớm, tôi vươn mình đón những tia nắng đầu tiên. Nhìn chiếc áo tím biêng biếc dưới ánh mặt trời, lòng tôi hân hoan. Chuyện xảy ra đối với tôi như một giấc mơ.

Tôi là bim bịp. Tôi sống cùng với anh mướp và chị mào gà trong một khu vườn nhỏ. Hôm ấy, khi đang vui đùa với các bạn, tôi nhìn thấy một cô tiên mặc một bộ váy áo màu sắc rực rỡ từ trên trời bay xuống. Thấy cô tiên xinh đẹp, tôi cố vươn mình lên để nhìn ngắm. Thấy vậy, cô tiền lại gần tôi và hỏi:

– Bim bịp có thích màu áo của cô không?

Tôi rụt rè:

– Cháu thích lắm, nhất là màu tím ạ!

Cô tiên dịu dàng:

– Cô sẽ cho cháu bốn viên ngọc có thể hoá phép ra các màu yêu thích. Tôi sung sướng nói lời cảm ơn cô tiên rồi vươn lên cao.

Gặp anh mướp ở trên giàn, tôi tặng anh viên ngọc vàng. Anh mướp vươn tay ra đỡ lấy viên ngọc, tức thì, những nụ mướp xinh xắn bung nở những cánh vàng rực rỡ.

Rời nhà anh mướp, tôi ghé thăm mấy chị mào gà sắp nở hoa. Nhận viên ngọc màu đỏ tôi tặng, mào gà kiêu hãnh khoe sắc hoa thắm đó.

Tôi vui sướng ngẩng đầu lên. Lúc này, trên đầu tôi là bầu trời với những đám mây trắng bồng bềnh trội. Tôi thầm nghĩ: "Nếu những đám mây có màu xanh thì thật tuyệt!". Tôi tung lên trời viên ngọc thứ ba. Thoắt cái, bầu trời trở nên biếc xanh.

Lúc ấy, trên tay tôi chỉ còn lại duy nhất viên ngọc màu tím, màu mà tôi thích nhất. Tôi quyết định gắn viên ngọc tím lên đầu mình. Tức thì, những nụ hoa bé xinh trên áo tôi đơm màu tím ngắt.

Tôi, anh mướp và chị mào gà sung sướng nắm tay nhau vui hát.

Từ đó, chúng tôi hứa sẽ cùng nhau đem những sắc màu rực rỡ làm đẹp cho cuộc sống mến yêu.

Hương Thu

a. Tìm hiểu về cách bạn Hương Thu kể lại câu chuyện:

– Bạn xưng hô như thế nào khi kể chuyện?

– Khi đặt mình vào vai nhân vật, bạn có những lời nói, ý nghĩ, hành động,.... hoặc thể hiện tình cảm, cảm xúc gì?

– Những lời nói, ý nghĩ, hành động,... đó có phù hợp với nhân vật bạn mượn lời để kể hay không? Vì sao?

b. So sánh hai bài viết theo các tiêu chí:

– Người kể chuyện.

– Nội dung của câu chuyện.

– Ý nghĩa của câu chuyện.

Đặt 2 – 3 câu giới thiệu về một bài thơ mà em thích, trong đó có sử dụng kết từ.

Thay □ bằng từ ngữ phù hợp để hoàn chỉnh các câu sau:

a. Nam thích đọc truyện và □

b. Nam thích đọc truyện để □

c. Nam thích đọc truyện của □

Chọn một kết từ phù hợp trong khung thay cho mỗi □ trong các đoạn văn sau:

a. của, như, và

Bãi ngô □ hợp tác xã quê em ngày càng xanh tốt. Mới dạo nào, những cây ngô còn lấm tấm □ mạ non. Thế mà chỉ ít lâu sau, ngô đã thành cây rung rung trước gió □ nắng.

Theo Nguyên Hồng

b. của, và, nhưng, vì, để

Những bông hoa màu xanh lộng lẫy dưới ánh nắng mặt trời buổi sáng. Chi giơ tay định hái, □ em bỗng chần chừ □ không ai được ngắt hoa trong vườn trường. Mọi người vun trồng □ chỉ đến đây □ ngắm vẻ đẹp □ hoa.

Phỏng theo Xu-khôm-lin-xki, Mạnh Hưởng dịch

Viết tóm tắt câu chuyện bằng 4 – 5 câu.

Đặt một tên khác cho bài đọc và giải thích lí do em chọn tên đó.

Câu chuyện gợi ra cho em những suy nghĩ gì về ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân đối với cộng đồng?.

Những chi tiết nào gây bất ngờ cho mọi người?

Người bán bánh giò đã làm những gì khi phát hiện ra đám cháy? Những việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?

Tiếng rao đêm

Gần như đêm nào tôi cũng nghe thấy tiếng rao ấy: "Bánh... giò... ò... ò….!” Tiếng rao đều đều, khàn khàn kéo dài trong đêm khuya tĩnh mịch, nghe buồn não ruột.

Rồi một đêm, vừa thiếp đi, tôi bỗng giật mình vì những tiếng la: “Cháy! Cháy nhà!"...

Ngôi nhà đầu hẻm đang bốc lửa phừng phừng. Tiếng kêu cứu thảm thiết vọng lại. Trong ánh lửa, tôi thấy một bóng người cao, gầy, khập khiễng chạy tới ngôi nhà chạy, xô cánh của đổ rầm. Mấy người trong nhà vọt ra, khung cửa ập xuống, khói bụi mịt mù...

Rồi từ trong nhà, vẫn cái bóng cao, gầy, khập khiếng ấy lom khom như đang che chở vật gì, phóng thẳng ra đường.

Qua khỏi thềm nhà, người đó vừa té quỵ thì một cây rầm sập xuống. Mọi người xô đến. Ai nấy bàng hoàng vì trong cái bọc chăn còn vương khói mà người ấy đang ôm khư khư là một đứa bé mặt mày đen nhẻm, thất thần, khóc không thành tiếng. Mọi người khiêng người đàn ông ra xa. Người anh mềm nhũn. Người ta cấp cứu cho anh. Ai đó thảng thốt kêu: "Ô... này!", rồi cầm cái chân cứng ngắc của nạn nhân giơ lên: thì ra là một cái chân gỗ.

Người ta lần tìm tung tích nạn nhân. Anh công an lấy ra từ túi áo nạn nhân một mớ giấy tờ. Ai nấy bàng hoàng khi thấy trong xắp giấy một tấm thẻ thương binh. Bấy giờ người ta mới để ý tới chiếc xe đạp nằm lăn lóc ở góc tường và những chiếc bánh giò tung toé... Thì ra người bán bánh giò là một thương bình. Chính anh đã phát hiện ra đám cháy, đã báo động và cứu một gia đình.

Vừa lúc đó, chiếc xe cấp cứu ào tới chở nạn nhân đi....

Theo Nguyễn Lê Tín Nhân

- Cây rầm: thanh vật liệu cứng, chắc, đồ các bộ phận trên mái nhà.

Kể về một việc làm của bạn bè, người thân,... để giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn mà em biết.

Ghi lại các từ ngữ gợi tả âm thanh có trong bài “Hãy lắng nghe”.

Đọc lại và chỉnh sửa bài viết của em.

Gợi ý:

Trình tự các sự việc

Dùng từ, viết câu

Chi tiết sáng tạo

Chính tả

?

Viết bài văn dựa vào dàn ý đã lập ở trang 108.

Lưu ý:

Viết đoạn văn (từ 4 đến 5 câu) chia sẻ niềm vui của em khi làm được một việc tốt.

Đọc các thành ngữ, tục ngữ sau và thực hiện yêu cầu:

Trên thuận, dưới hoà.

Chị ngã, em nâng.

Chân cứng đá mềm.

Kính già, yêu trẻ.

Góp gió thành bão.

Trong ấm ngoài êm.

a. Những thành ngữ, tục ngữ nào có nội dung nói về những biểu hiện của gia đình hạnh phúc.

b. Đặt câu với một thành ngữ hoặc tục ngữ tìm được ở bài tập a.

Đọc các từ trong khung và thực hiện yêu cầu:

phúc hậu, phúc khảo, phúc lợi, phúc đức, phúc lộc, phúc tra, phúc đáp

a. Tìm các từ chứa “phúc” có nghĩa là "tốt lành, may mắn”.

b. Đặt câu với hai từ tìm được ở bài tập a.

Thực hiện yêu cầu:

a. Tìm 2 – 3 từ đồng nghĩa và 2 – 3 từ có nghĩa trái ngược với từ "hạnh phúc".

b. Đặt một câu với từ “hạnh phúc”.

Em thích âm thanh nào được tả trong bài? Vì sao?

Tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì đến người đọc qua đoạn 3?

Tiếng của thiên nhiên, của quê hương” được tả ở đoạn 2 gợi cho em cảm xúc gì?

Tiếng của mỗi loài chim được nhắc đến ở đoạn đầu được tả bằng những từ ngữ nào?

Hãy lắng nghe

Hãy lắng nghe tiếng gió trên bãi mía. Đó là tiếng xào xạc nhè nhẹ của không gian. Hãy lắng nghe tiếng gió trên trà lúa, đó là tiếng thì thầm của ấm no. Tiếng sóng vỗ vào ghềnh đá cần cù suốt ngày này sang tháng khác. Tiếng mưa rào rào như bước chân người đi vội. Tiếng con chim tu hú báo hiệu mùa hè khắc khoải, con chim vít vịt gọi mưa giữa khi trời trong sáng, con cu cườm đánh thức những buổi trưa im vắng đầy ngái ngủ. Con cuốc gõ vào mùa hè buồn thảm bao nhiêu thì con chim sơn ca hót véo von, lảnh lót, rộn rã bấy nhiêu...

Hãy lắng nghe tiếng của thiên nhiên, của quê hương cứ reo lên, hát lên hằng ngày quanh ta. Cây cỏ, chim muông, cả tiếng mưa, tiếng nắng,... lúc nào cũng thầm thì lao xao, náo nức, tí tách,...

Bạn ơi, nếu bạn lắng nghe, bạn sẽ tìm ra được bao điều mới lạ, giống như được nghe một bản hoà nhạc, mỗi âm thanh của mỗi cây đàn đều mang cá tính riêng của mình. Nhưng tất cả hoà vào nhau tạo thành cái diệu kì, nâng hồn ta lên, đầy mê thích.

Theo Băng Sơn

- Trà: (nghĩa trong bài) tập hợp những cây cùng loại, cùng gieo trồng và thu hoạch trong một thời gian, một đợt.

- Chim vít vịt (chim tìm vịt): loài chim nhỏ, có tiếng kêu rất da diết.

Chia sẻ cảm xúc của em khi nghe hoặc đọc đoạn lời bài hát “Bạn ơi hãy lắng nghe”:

Hỡi bạn ơi cùng nhau lắng nghe

Tiếng dòng suối ngoài xa thì thào

Tiếng đàn cả vui đùa đây cát

Tiếng làn sóng trôi xuôi ào ào.

Dân ca Ba Na – Sưu tầm, dịch lời: Tôn Ngọc Thanh

Trao đổi với bạn về một việc có ích mà em có thể làm cho cộng đồng.

Viết lại một đoạn trong bài đã viết cho hay hơn bằng cách thay thế từ ngữ hoặc thêm vào một số chi tiết sáng tạo.

Đọc lời nhận xét của thầy cô và chỉnh sửa bài đã viết.

Cấu tạo

Trình tự kể

Dùng từ

Viết câu

?

Nghe thầy cô nhận xét chung về bài văn.

Ưu điểm:

– Bài viết đủ ba phần.

– Kể đầy đủ các sự việc chính của câu chuyện.

– Thêm được những chi tiết hay, thể hiện sự sáng tạo ở một sự việc.

-?

Hạn chế:

– Cấu tạo.

– Các chi tiết sáng tạo chưa hấp dẫn.

– Dùng từ, viết câu.

- ?

Tìm kết từ trong mỗi đoạn văn sau:

a. Chị Na nhắc ba đôi dép mới, khẽ nói:

– Đây là đội của anh cả, còn đây là của chị em mình. Mẹ bảo mùng một mới được đi. Nhưng giờ mình đi thủ một tí rồi lại cất lên.

Theo Nguyệt Nguyên

b. Trăng cuối tháng vàng và nhọn như một chiếc ngà non đã ló ra khỏi đỉnh núi. Trời đầy sao. Gió lộng trên những ngọn cây cao nhưng trong rừng thì hoàn toàn yên tĩnh. Hoa lá, quả chín, những vạt nắm ẩm ướt đua nhau toả mùi thơm. Những đốm sáng lân tinh trên gỗ và trên lá mục lấp lánh.

Theo Vũ Hùng

Trong mỗi câu sau, các từ in đậm có tác dụng gì?

a. Vì rùa biết mình chậm chạp nên nó cố sức chạy thật nhanh.

b. Nếu trời mưa to thì buổi cắm trại của chúng tôi sẽ phải hoãn lại.

Mỗi từ in đậm trong đoạn văn sau được dùng để làm gì?

Chú chim sâu vui cùng vườn cây và các loài chim bạn. Nhưng trong trí nhớ thơ ngây của chú còn mãi sáng ngời hình ảnh một cảnh hoa mận trắng, biết nở cuối đông để bảo trước mùa xuân tới.

Nguyễn Kiên

Sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách

Chủ điểm Chung sống yêu thương

(a) Tìm đọc bản tin:

c. Cùng bạn chia sẻ:

– Bản tin đã đọc.

− Nhật kí đọc sách.

– Những điều em hiểu biết thêm.

– Suy nghĩ, cảm xúc của em sau khi đọc bản tin.

- ?

d. Ghi chép tóm tắt một bản tin được bạn chia sẻ bằng sơ đồ.

Thông tin 1

Thông tin 2

?

(e) Đọc một bản tin được bạn chia sẻ mà em thích.

Theo em, tác giả muốn gửi gắm điều gì qua hai câu thơ cuối bài?

Tìm những hình ảnh nói về sự gắn bó của mỗi sự vật sau với ngôi nhà đang xây.

Hình ảnh bác thợ nề được tả ở khổ thơ đầu gọi cho em suy nghĩ gì?

Trao đổi với bạn những điều em quan sát được trong bức tranh của bài đọc.

Kể về một buổi sum họp của gia đình em.

Đọc lại và chỉnh sửa bài viết của em.

Gợi ý:

Lời kể

Các chi tiết sáng tạo

Trình tự các sự việc

Chính tả

?

Viết bài văn dựa vào dàn ý đã lập ở trang 97 và đoạn văn đã viết ở trang 101.

Lưu ý:

– Em chọn cách viết nào để có đoạn mở bài hấp dẫn?

– Em kể lại câu chuyện thể nào?.

+ Kể đầy đủ các sự việc của câu chuyện.

+ Kể chi tiết hơn đối với sự việc em chọn.

+ Thêm vào một sự việc những chi tiết sáng tạo giúp câu chuyện sinh động, lôi cuốn hơn tả đặc điểm của các loài cây; kể lại hành động, lời nói, ý nghĩ của nhân vật; bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật,...

– Em viết đoạn kết bài thế nào để người đọc ấn tượng?