Trao đổi với bạn về đề tài của các bức tranh minh hoạ bài đọc.

Chia sẻ suy nghĩ của em về vị trạng nguyên đó.

Tìm đọc truyện về một vị trạng nguyên của nước ta.

Chia sẻ với bạn tình cảm, cảm xúc của em khi chứng kiến hoặc tham gia một việc làm góp phần bảo vệ môi trường.

Gợi ý:

a. Em đã chứng kiến hoặc tham gia việc làm nào góp phần bảo vệ môi trường?

- Tắt đèn để hưởng ứng "Giờ Trái Đất".

- Hưởng ứng cuộc vận động “Sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường".

- ?

b. Em có những suy nghĩ, cảm xúc gì khi chứng kiến hoặc tham gia việc làm đó?

- Về các hoạt động.

- Về những người tham gia.

- Về kết quả hoặc ý nghĩa của hoạt động.

- ?

c. Bày tỏ mong muốn hoặc hi vọng khi chứng kiến hoặc tham gia việc làm đó.

Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:

Em cảm thấy thật vui khi được cùng cô Tổng phụ trách và các bạn tham gia "Ngày hội trồng cây” ở trường sáng nay. Từ sáng sớm, vườn trường đã rộn rã tiếng nói cười. Dưới sự hướng dẫn của cô Tổng phụ trách, mỗi nhóm tự trồng một cây con. Có nhóm trồng cây hoa, có nhóm trồng cây thuốc, cũng có nhóm trồng cây ăn quả,... Cô chỉ cho chúng em cách đào hố, làm rào bảo vệ cây. Khuôn mặt các bạn ửng hồng, mồ hội lấm tấm nhưng không ai thấy mệt. Có lẽ, mỗi bạn đều có những niềm vui riêng. Vui vì thực hiện được một hoạt động có ý nghĩa. Vui vì có thêm một kỉ niệm đẹp với cô giáo và bạn bè. Chắc hẳn, nhiều bạn cũng như em, vui khi nghĩ đến ngày những cây con được vun trồng hôm nay sẽ lớn, toả bóng ngát xanh. Và những cây ấy sẽ rì rào kể biết bao điều thân thương của chúng em dưới mái trường mến yêu này.

Ngân Anh

a. Câu văn mở đầu khẳng định điều gì?

b. Tìm các câu văn

– Thể hiện cảm xúc của các bạn khi tham gia sự việc.

– Nói về niềm vui, ý nghĩa của sự việc đó đối với các bạn.

c. Câu cuối đoạn văn nói về điều gì?

Xác định và nêu tác dụng của điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ sau:

Em yêu nhà em

Chẳng đâu bằng chính nhà em

Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo

Có nàng gà mái hoa mơ

Cục ta, cục tác khi vừa đẻ xong

Có bà chuối mật lưng ong.

Có ông ngô bắp râu hồng như tờ

Có ao muống với cá cờ

Em là chị Tấm đợi chờ bống lên

Có đầm ngào ngạt hoa sen

Ếch con học nhạc, dế mèn ngâm thơ

Dù đi xa thật là xa

Chẳng đâu vui được như nhà của em.

Đoàn Thị Lam Luyền

Viết 4 – 5 câu bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của em về một nhân vật trong bài đọc “Ông Trạng Nồi”.

Câu chuyện gợi cho em nhớ đến câu tục ngữ nào? Vì sao?

Kể tóm tắt câu chuyện.

Vì sao người hàng xóm và dân làng lại xúc động, cảm phục quan trạng ?

Trong bữa tiệc ban thưởng cho những người thi đỗ, quan trạng đã xin nhà vua đồ vật gì? Vì sao?

Ông Trạng Nồi

Thuở xưa, ở làng nọ, có một chàng trai nghèo sống bằng nghề kiếm củi. Chàng rất thông minh và ham học.

Nghe tin nhà vua mở khoa thi, chàng học trò nghèo miệt mài đèn sách. Đến bữa, đợi nhà hàng xóm ăn xong, chàng mới sang mượn nồi. Lần nào, chàng cũng cọ sạch nồi trước khi đem trả.

Khoa thi năm đó, chàng đỗ trạng nguyên. Nhà vua mở tiệc ban thưởng cho những người thi đỗ. Tiệc xong, nhà vua nói:

– Trước khi giúp nước, ta cho phép quan trạng về tạ ơn tổ tiên, thăm họ hàng, làng xóm. Ta sẽ ban thưởng cho nhà người và cho phép nhà người tự chọn phần thưởng. Quan trọng lễ phép:

– Tậu bệ hạ! Thần chỉ xin một chiếc nồi nhỏ để mang về quê.

Nhà vua rất ngạc nhiên nhưng vẫn ban cho quan trạng một chiếc nồi đúc bằng vàng.

Về đến nơi, quan trọng chào hỏi, cám ơn dân làng, rồi cầm chiếc nồi đi đến nhà hàng xóm. Thấy quan trọng đến, chủ nhà vội vàng ra chào, đón vào nhà. Quan trọng nói:

– Thưa ông, tôi xin biếu ông chiếc nồi nhà vua ban cho để tạ ơn. Nhờ ông có lòng giúp đỡ, tôi mới được như ngày nay.

Nghe quan trạng nói, người hàng xóm nghĩ thầm: "Cho mượn nồi thì có gì mà quan trạng phải trả ơn to đến thế!”. Như đoán biết ý nghĩ của ông, quan trạng thong thả:

– Hồi đó, vì bận ôn thi không có thời gian đi kiếm gạo, nên tôi đã mượn nồi của nhà ông để ăn vét cơm cháy trong mấy tháng trời. Nay đã đỗ đạt, tôi có chút quà mọn để trả ơn.

Chủ nhà và dân làng rất xúc động, cảm phục gương hiếu học và lòng biết ơn của quan trạng.

Vị quan trạng trẻ tuổi ấy chính là Tô Tịch, một người học giỏi nổi tiếng thời trước của nước ta. Dân gian yêu mến gọi ông là Trạng Nồi.

Theo Kho tàng truyện dân gian Việt Nam

Nêu 1 – 2 việc làm thể hiện sự quan tâm đến hàng xóm láng giềng.

Thăm hỏi

Giúp đỡ

?

Sử dụng tranh ảnh sưu tầm được để giới thiệu với bạn bè, người thân,... về vịnh Hạ Long.

Sưu tầm tranh ảnh, thông tin,... về vịnh Hạ Long.

Đọc lại, chỉnh sửa và hoàn thiện bài đã viết:

Trình tự miêu tả.

Từ ngữ gợi tả.

Hình ảnh so sánh.

Câu văn biểu cảm.

?

Viết bài văn dựa vào kết quả bài tập 1 trang 45, 46. Lưu ý:

Mở bài

– Giới thiệu một vài thông tin về người định tả.

– Chọn cách giới thiệu hấp dẫn.

Thân bài

– Tả một hoặc một vài hoạt động tiêu biểu, gắn với công việc hoặc nghề nghiệp của người đó.

– Tả một vài đặc điểm ngoại hình nổi bật, quan sát được khi người đó thực hiện hoạt động.

– Sử dụng từ ngữ gợi tả, hình ảnh so sánh để làm nổi bật đặc điểm, hoạt động chọn tả.

- ?

Kết bài

– Bày tỏ tình cảm hoặc nêu những điều em học được từ người đó.

– Chọn cách kết thúc ấn tượng.

Tìm và nêu tác dụng của điệp từ, điệp ngữ trong mỗi đoạn thơ, bài ca dao sau:

a.

b.

Trong đầm gì đẹp bằng sen

Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng

Nhuỵ vàng bông trắng lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Ca dao

Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu:

a.

b.

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bắt ngắt

Những dòng sông đỏ nặng phù sa.

Nguyễn Đình Thi

– Chỉ ra các từ ngữ được dùng lặp lại trong mỗi đoạn thơ.

– Mỗi từ ngữ được dùng lặp lại trong các đoạn thơ có tác dụng gì?

+ Nhấn mạnh

+ Liệt kê

+ Khẳng định

Đối với em, Hạ Long hấp dẫn bởi điều gì? Vì sao?

Theo em, vì sao nói những âm thanh nghe được là "âm thanh của sự sống trăm ngả tụ về"?

Theo tác giả, Hạ Long quyến rũ hơn cả vào mùa nào? Vì sao?

Mỗi mùa, vịnh Hạ Long hấp dẫn lòng người bởi điều gì?

Mùa xuân

Mùa hè

Mùa thu

Vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long là thắng cảnh có một không hai của đất nước Việt Nam. Bốn mùa Hạ Long mang trên mình một màu xanh đằm thắm: xanh biếc của biển, xanh lam của núi, xanh lục của trời. Màu xanh ấy như trường cửu, lúc nào cũng bát ngát, cũng trẻ trung, cũng phơi phới.

Tuy bốn mùa là vậy, nhưng mỗi mùa Hạ Long lại có những nét riêng biệt, hấp dẫn lòng người. Mùa xuân của Hạ Long là mùa sương và cá nục. Mùa hè của Hạ Long là mùa gió nồm nam và cá ngừ, cá vược. Mùa thu của Hạ Long là mùa trăng biển và tôm he. Song quyến rũ hơn cả vẫn là mùa hè của Hạ Long. Những ngày hè đi bên bờ Hạ Long ta có cảm giác như đi trước của gió. Ngọn gió lúc êm ả như ru, lúc phần phật như quạt, mang cái trong lành, cái tươi mát của đại dương vào đất liền, làm sảng khoái tâm hồn ta.

Trong tiếng gió thổi, ta nghe tiếng thông reo, tiếng sóng vỗ, tiếng ve ran và cả tiếng máy tiếng xe, tiếng cần trục từ trên các tầng than, bến cảng vọng lại. Những âm thanh của sự sống trăm ngả tụ về, theo gió ngân lên vang vọng.

Theo Thi Sảnh

• Trường cửu: tồn tại lâu dài và vững bển.

• Gió nồm nam: gió dịu mát thổi từ phía đông nam tới, thường xuất hiện vào mùa hè.

Nói 1 – 2 câu về một bãi biển, hòn đảo,... vừa kể tên.

Thi kể tên bãi biển, hòn đảo,... trên đất nước ta mà em biết.

Tìm hiểu thêm thông tin và nói 2 – 3 câu giới thiệu về một địa danh được nhắc đến trong bài đọc “Ngàn lời sử xanh”.

Trao đổi với bạn:

a. Những điều em thích ở đoạn văn của bạn

– Chọn được hoạt động tiêu biểu, góp phần thể hiện tính cách của người lao động.

– Tả được những đặc điểm ngoại hình nổi bật của người đó khi thực hiện hoạt động.

– Câu văn giàu cảm xúc.

- ?

b. Những điều em muốn chỉnh sửa ở đoạn văn đã viết:

– Thêm vào một vài chi tiết tả ngoại hình.

– Thêm vào từ ngữ thể hiện suy nghĩ, cảm xúc.

- ?

Viết đoạn văn tả hoạt động quen thuộc của một người lao động khi đang làm việc.

Lưu ý:

– Chọn tả quá trình người đó thực hiện hoạt động.

– Tập trung vào các động tác và những đặc điểm ngoại hình, thái độ của người đó khi làm việc.

– Sử dụng từ ngữ thể hiện cảm xúc của người đó khi thực hiện hoạt động và suy nghĩ, tình cảm của em khi quan sát hoạt động đó.

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

Bác Tâm, mẹ của Thư đang chăm chú làm việc. Bác đi một đôi găng tay bằng vải rất dày. Vì thế, tay bác y như tay một người khổng lồ. Bác đội nón khăn trùm gần kín mặt, chỉ để hở mỗi cái mũi và đôi mắt. Tay phải bác cầm một chiếc búa. Tay trái bác xếp rất khéo léo những viên đá bọc nhựa đường đen nhánh vào chỗ trũng. Bác đập búa đều đều vào những viên đá để chúng ken chắc vào nhau. Hai tay bác đưa lên, hạ xuống nhịp nhàng. Dường như bác đang làm một việc gì đấy rất nhẹ nhàn chứ không phải là việc vá đường vất vả kia. Chỉ có mảnh áo ướt đẫm mồ hôi ở lưng bác là cứ loang ra mãi...

Theo Nguyễn Thị Xuyên

a. Ngoại hình và trang phục khi làm việc của bác Tâm được miêu tả như thế nào?

b. Mỗi hoạt động của bác Tâm được miêu tả bằng những từ ngữ nào?

c. Sự vất vả của bác Tâm được miêu tả thông qua hình ảnh nào?

d. Qua cách miêu tả, em cảm nhận được tình cảm của người viết dành cho bác Tâm như thế nào?

Viết đoạn văn (từ 4 đến 5 câu) nói về nội dung của bức tranh sau, trong đó có ít nhất một câu ghép.

Ghép hai câu đơn trong mỗi trường hợp sau thành một câu ghép bằng cách dùng cặp từ hô ứng phù hợp:

a. Mưa lớn. Nước sông dâng cao.

b. Gà mẹ túc túc đi đến. Đàn gà con lon ton chạy theo đến.

c. Tiếng trống vang lên. Các bạn học sinh xếp hàng ngay ngắn.

Đọc đoạn văn sau và thực hiện yêu cầu:

(1) Mùa hè đi qua những nương ngô, để lại vô số đắm nắng lấm tấm. (2) Lá ngô bỗng xanh đậm đà và những khóm hoa dại bắt đầu khoe cánh mỏng. (3) Nắng hè hong khô những giọt mưa rào vội vãn trên máy cánh hoa sim tím ngát. (4) Trong những khe đá nhỏ, lũ cá suối mải mê đuổi theo bóng nắng, lũ cua rủ nhau ngó ra khỏi cửa hang.

Phương Hà

a. Xếp các câu trong đoạn văn vào hai nhóm:

Câu ghép

Câu đơn

b. Chỉ ra cách nối các vế câu trong mỗi câu ghép tim được.

Sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách Chủ điểm Đất nước ngàn năm

(a) Tìm đọc bài thơ, bài ca dao hoặc lời bài hát:

Gợi ý:

(b) Ghi chép và trang trí Nhật kí đọc sách:

c. Cùng bạn chia sẻ:

– Bài thơ, bài ca dao hoặc lời bài hát đã đọc.

− Nhật kí đọc sách.

– Hình ảnh so sánh hoặc nhân hoá em thích.

- ?

d. Thi “Nghệ sĩ nhí": Đọc và chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc của em về bài thơ, bài ca dao hoặc lời bài hát.

e. Ghi chép những điều em tâm đắc về một bài thơ, bài ca dao hoặc lời bài hát được bạn chia sẻ.

Hình ảnh phố phường được tả trong khổ thơ cuối gợi cho em suy nghĩ, cảm xúc gì?

Khổ thơ 4 gợi cho em nhớ đến những sự kiện lịch sử nào?

"Trang sách yêu thương" nhắc đến những địa danh nào? Mỗi địa danh đó được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

Ngàn lời sử xanh

Mưa vừa gieo hạt đầy cây

Chồi non mở mắt chờ ngày lên xanh

Phố phường như một bức tranh

Bao nhiêu hương sắc xây thành mùa xuân.

Bạn ơi! Phố đã ngàn năm

Vẫn luôn tươi thắm trong ngàn vươn xa

Con đường tươi thắm mùa hoa

Nâng niu từng bước chân ta đến trường.

Sáng bừng trang sách yêu thương

Soi lên biếc cả mặt gương Tây Hồ

Trời xanh Tháp Bút đề thơ

Chuông chùa Trấn Vũ đến giờ còn vang.

Tìm về giữa phố Hàng Ngang

Bác Hồ viết bản sử vàng nước ta

Tự do, độc lập muôn nhà

Mùa thu lồng lộng cờ hoa Ba Đình.

Xuân về trên khắp phố minh

Nắng đơm áo mới, đẹp xinh rạng ngời

Bạn bè sánh bước dạo chơi

Cùng nghe phố kể ngàn lời sử xanh.

Lữ Mai

Hàng Ngang: tên một con phố ở Hà Nội.