Lập phương trình hoá học của các phản ứng trong quá trình sản xuất sulfuric acid theo sơ đồ mục IV3. Trong các phản ứng đó, phản ứng nào là phản ứng oxi hoá – khử?

Nêu một số phản ứng oxi hoá – khử có lợi và có hại trong thực tế.

|Xét các phản ứng hóa học xảy ra trong công nghiệp:

a) N₂ + H₂  NH₃

b) Al(OH)₃  Al₂O₃ + H₂O

c) C + CO₂  CO

Phản ứng nào là phản ứng oxi hóa – khử? Lập phương trình hóa học của phản ứng oxi hóa – khử theo phương pháp thăng bằng electron.

Trong không khí ẩm, Fe(OH)₂ màu trắng xanh chuyển dần sang Fe(OH)₃ màu nâu đỏ:

Fe(OH)₂ + O₂ + H₂O ⟶  Fe(OH)₃

a) Hãy xác định các nguyên tử có sự thay đổi số oxi hoá.

b) Viết quá trình oxi hoá, quá trình khử.

c) Dùng mũi tên biểu diễn sự chuyển electron từ chất khử sang chất oxi hóa.

Xác định chất oxi hoá, chất khử

Chuẩn bị: đinh sắt, dung dịch CuSO₄, dung dịch H₂SO₄ loãng, ống nghiệm.

Thực hiện:

Thí nghiệm 1: Cho đinh sắt vào ống nghiệm đựng dung dịch CuSO₄.

Thí nghiệm 2: Cho đinh sắt vào ống nghiệm đựng dung dịch H₂SO₄.

Quan sát hiện tượng và trả lời câu hỏi.

1. Viết quá trình oxi hoá, quá trình khử.

2. Xác định chất oxi hoá, chất khử trong hai phản ứng trên.

Xác định số oxi hóa của nguyên tử Fe và S trong các chất sau:

a) Fe, FeO, Fe₂O₃, Fe(OH)₃, Fe₃O₄.

b) S, H₂S, SO₂, SO₃, H₂SO₄, Na₂SO₃.

Trong là luyện gang, xảy ra phản ứng oxi hoá – khử theo sơ đồ sau:

Fe₂O₃ + CO $\stackrel{t^o}{\to }$  Fe + CO₂

a) Cho dãy các phân tử C₂H₆, CH₃OH, NH₃. Phân tử nào trong dãy có thể tạo liên kết hydrogen? Vì sao?

b) Vẽ sơ đồ biểu diễn liên kết hydrogen giữa các phân tử đó.

Cho dãy các oxide sau Na₂O, MgO, Al₂O₃, SiO₂, P₂O₅, SO₃, Cl₂O₇.

a) Độ phân cực của các liên kết trong dãy các oxide trên thay đổi thế nào?

b) Dựa vào giá trị độ âm điện của các nguyên tố trong Bảng 6.2, cho biết loại liên kết (ion, cộng hoá trị phân cực, cộng hóa trị không phân cực) trong từng phân tử oxide.

Dựa vào giá trị đó âm điện của các nguyên tử trong Bảng 6.2, xác định loại liên kết trong phân tử các chất CH₄, CaCl₂, HBr, NH₃.

Viết công thức cấu tạo và công thức Lewis của các phân tử sau PH₃, H₂O, C₂H₆. Trong phân tử nào có liên kết phân cực mạnh nhất.

Dãy các chất nào dưới đây mà tất cả các phân tử đều có liên kết ion?

Hoàn thành sơ đồ hệ thống hóa kiến thức trang 68 Hóa học 10:

So sánh được tính chất vật lí giữa các phân tử dựa vào liên kết hydrogen và tương tác van der Waals.

Hãy giải thích sự khác nhau về nhiệt độ của butane và isobutane.

Những nguyên tử hydrogen nào trong phân tử ethanol (CH₃CH₂OH) không tham gia vào liên kết hydrogen? Vì sao?

Vẽ sơ đồ biểu diễn liên kết hydrogen giữa:

a) hai phân tử hydrogen fluoride (HF).

b) phân tử hydrogen fluoride (HF) và phân tử ammonia (NH₃).

Ở áp suất khí quyển, nhiệt độ sôi của H₂O là 100^oC, CH₄ là -161,58^oC, H₂S là -60,28^oC. Vì sao các chất trên có nhiệt độ sôi khác nhau?

Phân biệt được liên kết ion, liên kết cộng hóa trị phân cực và liên kết cộng hóa trị không phân cực theo độ âm điện.

Dựa vào giá trị năng lượng liên kết ở Bảng 12.2, hãy chọn phương án đúng khi so sánh độ bền liên kết giữa Cl₂, Br₂ và I₂.

Năng lượng liên kết là gì? Năng lượng liên kết của phân tử Cl₂ là 243 kJ/mol cho biết điều gì?

Số liên kết σ và π có trong phân tử C₂H₄ lần lượt là

Sự hình thành liên kết σ và liên kết π khác nhau như thế nào?

Viết công thức electron, công thức cấu tạo và công thức Lewis của các phân tử.

a) Bromine (Br₂).                             b) Hydrogen sulfide (H₂S).

c) Methane (CH₄).                           d) Ammonia (NH₃).

e) Ethene (C₂H₄).                             g) Ethyne (C₂H₂).

Lắp ráp mô hình một số phân tử

Chuẩn bị: Bộ lắp ráp mô hình các phân tử CH₄, C₂H₄, C₂H₂, C₂H₅OH, CH₃COOH.

Tiến hành:

- Chọn hình cầu có màu sắc khác nhau đại diện cho nguyên tử C, O, H.

- Lắp các hình cầu và que nối theo mẫu (Hình 12.8).

Nguyên tử hydrogen và chlorine dễ dàng kết hợp để tạo thành phần tử hydrogen chloride (HCl), liên kết trong trường hợp này có gì khác so với liên kết ion trong phân tử sodium chloride (NaCl)?

Giải thích một số tính chất đặc trưng của hợp chất ion và một số ứng dụng phổ biến của chúng trong đời sống.

a) Vì sao muối ăn có nhiệt độ nóng chảy cao (801^oC)?

Thử tính dẫn điện của hợp chất

Chuẩn bị: muối ăn dạng hạt, dung dịch muối ăn bão hoà, dung dịch nước đường, dụng cụ thử tính dẫn điện, cốc thuỷ tinh.

Tiến hành: Sử dụng dụng cụ thử tính dẫn điện như Hình 11.3, lần lượt cho chân kim loại của dụng cụ thử tính dẫn điện tiếp xúc với:

- Dung dịch nước đường.

- Muối ăn khan.

- Dung dịch muối ăn bão hoà.

Nếu đèn sáng thì chất dẫn điện, nếu đèn không sáng thì chất không dẫn điện.

Lắp ráp mô hình tinh thể NaCl

Chuẩn bị: bộ mô hình tinh thể NaCl.

Tiến hành:

- Chọn hình cầu có màu sắc khác nhau đại diện cho ion Na⁺ và ion Cl^-.

- Lắp các hình cầu và que nối theo mẫu (Hình 11.1b).

Quan sát mô hình và xác định số ion gần nhất bao quanh một ion trái dấu ở giữa mô hình

Mô tả sự tạo thành liên kết ion trong:

a) Calcium oxide.

b) Magnesium chloride.

Vì sao một ion O^2- kết hợp được với hai ion Li⁺?

Viết cấu hình electron của các ion K⁺, Mg²⁺, F^-, S². Mỗi cấu hình đó giống với cấu hình electron của nguyên tử khí hiếm nào?

Hoàn thành các sơ đồ tạo thành ion sau:

a) Li ⟶ Li⁺ + ?                               b) Be ⟶ ? + 2e

c) Br + ? ⟶ Br^–                               d) O + 2e ⟶ ?

Phosphine là hợp chất hoá học giữa phosphorus với hydrogen, có công thức hóa học là PH₃. Đây là chất khí không màu, có mùi tỏi, rất độc, không bền, tự cháy trong không khí ở nhiệt độ thường và tạo thành khối phát sáng bay lơ lửng. Phosphine sinh ra khi phân huỷ xác động, thực vật và thường xuất hiện trong thời tiết mưa phùn (hiện tượng “ma trơi).

Vận dụng quy tắc octet để giải thích sự tạo thành liên kết hoá học trong phosphine.