g) Hãy chỉ ra bố cục và nêu cảm nhận chung của em về bài thơ.

e) Phương án nào thể hiện đúng điều người dặn muốn nhắn nhủ con trong khổ thơ cuối?

A. Sóng trước đổ đâu, sóng sau đổ đấy

B. Của cho là của gửi

C. Một con ngựa đau, cả tàu bỏ cỏ

D. Người ta là hoa đất

d) Vì sao tác giả lại dặn “Con không bao giờ được hỏi / Quê hương họ ở nơi nào” A. Vì những người hành khất thường già cả, trí nhớ không tốt nên không trả lời chính xác

B. Vì những người hành khất sẽ cảm thấy chạnh lòng, tủi thân, xấu hổ

C. Vì những người hành khất sẽ cảm thấy băn khoăn, lo lắng, sợ hãi

D. Vì con không nên tò mò thông tin cá nhân của người khác

c) Các từ ngữ “không được”, “không bao giờ được”, “phải” trong những lời dặn con không thể hiện điều gì ở người dặn?

A. Sự thiết tha mong muốn con thực hiện lời dặn

B. Sự nghiêm khắc trong giáo dục con cái

C. Sự trách giận người con vì đã không nghe lời cha mẹ

D. Sự nhấn mạnh, khắc sâu điều nhắn nhủ dành cho con

b) Phương án nào nêu đúng cách ngắt nhịp của khổ thơ kết?

A. 2/2/2, 2/2/2, 2/2/2, 3/3

B. 3/3, 3/3, 3/3, 2/2/2

C. 4/2, 2/4, 3/3, 3/3

D. 1/3/2, 2/4, 2/4, 2/4

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

DẶN CON

Chẳng ai muốn làm hành khất

Tội trời đày ở nhân gian

Con không được cười giễu họ

Dù họ hôi hám úa tàn

Nhà mình sát đường, họ đến

Có cho thì có là bao

Con không bao giờ được hỏi

Quê hương họ ở nơi nào

Con chó nhà mình rất hư

Cứ thấy ăn mày là cắn

Con phải răn dạy nó đi

Nếu không thì con đem bán

Mình tạm gọi là no ấm

Ai biết cơ trời vần xoay

Lòng tốt gửi vào thiên hạ

Biết đâu nuôi bố sau này...

Cửa Lục Thuỷ, 13-11-1991

(Trần Nhuận Minh, Nhà thơ và hoa cỏ, NXB Văn học, Hà Nội, 1995)

a) Bài thơ là lời của ai?

A. Người cha

B. Người mẹ

C. Thầy cô

D. Ông bà

Tìm đọc thêm các bài thơ sáu chữ viết về đề tài quê hương, gia đình, tình người. Ghi lại những câu thơ em thấy ấn tượng.

Giả sử sau dấu ba chấm “Nếu mai em về.” là tên vùng đất quê hương em thì em sẽ chia sẻ những hình ảnh, chi tiết nào của quê hương mình Vì sao em lại chọn các hình ảnh, chi tiết ấy?

Bài thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc gì của tác giả với quê hương.

Tìm các từ có thể thay thế từ “về” trong dòng thơ “Nếu mai em về Chiêm Hoá”. Theo em, vì sao nên chọn từ “về”?

Hãy tưởng tượng để miêu tả lại bức tranh thiên nhiên và con người trong bài thơ qua cảm nhận của tác giả bằng cách viết khoảng 7 – 10 dòng hoặc vẽ lại.

Dòng thơ nào không sử dụng biện pháp tu từ nhân hoá?

A. Đá ngồi dưới bến trông nhau

B. Non Thần hình như trẻ lại

C. Sắc chàm như cũng pha hương

D. Mùa xuân e cũng lạc đường

Dòng thơ “Nếu mai em về Chiêm Hoá” được điệp lại không nhằm mục đích nào?

A. Liên kết mạch cảm xúc và tạo ra tính nhạc cho bài thơ

B. Nhấn mạnh sự nhắn nhủ, mong chờ được trở về quê hương Chiêm Hoá của tác giả

C. Khơi gợi cảm hứng cho tác giả chia sẻ những ấn tượng về thiên nhiên và con người Chiêm Hoá

D. Thể hiện sự tiếc nuối của tác giả bởi bản thân không thể trở về thăm lại vùng quê Chiêm Hoá

Phương án nào nêu đúng bố cục và mạch cảm xúc của bài thơ?

A. Khổ thơ đầu - bốn khổ thơ sau; Nỗi nhớ về quê hương Chiêm Hoá – Niềm vui trước cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân tràn đầy sức sống ở vùng đất Chiêm Hoá

B. Hai khổ thơ đầu – ba khổ thơ sau; Nỗi nhớ về vẻ đẹp thiên nhiên mùa xuân của vùng đất Chiêm Hoá – Cảm xúc ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tình tứ, đầy sức sống của con người vào mùa xuân nơi vùng đất quê hương

C. Khổ thơ đầu – ba khổ thơ sau – khổ thơ cuối; Lời nhắn nhủ, hi vọng được về thăm quê hương Chiêm Hoá – Sự xúc động trước cảnh sắc của thiên nhiên nơi vùng quê Chiêm Hoá – Sự ngạc nhiên trước vẻ đẹp và sức sống của con người ở vùng quê Chiêm Hoá

D. Bốn khổ thơ đầu – khổ thơ kết; Cảm xúc ngỡ ngàng, xúc động trước vẻ đẹp của thiên nhiên và con người Chiêm Hoá – Sự ca ngợi, tự hào về phong tục tập quán độc đáo của vùng đất quê hương

Bài thơ là lời bộc lộ cảm xúc của ai và người đó hiện lên qua từ ngữ nào?

A. Tác giả – “ta”

B. Người em gái – “em”

C. Các cô gái ở vùng quê Chiêm Hoá – “cô gái Dao”, “con gái bản Tày”

D. Con người nơi vùng quê Chiêm Hoá nói chung –“em”, “ta”, “cô gái Dao”, “con gái bản Tày”

Bài thơ gợi liên tưởng cho em nhớ đến tác phẩm văn học nào? Vì sao?

Viết một đoạn văn (khoảng 6 – 8 dòng) ghi lại cảm nhận về một chi tiết mà em ấn tượng nhất trong bài thơ.

Có thể hoán đổi vị trí của hai động từ (hắt, reo) miêu tả hình ảnh “nắng mới" trong khổ thơ thứ nhất (Mỗi lần nắng mới hắt bên song) và thứ hai (Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội) được không? Vì sao?

Hãy tìm ba hình ảnh trong bài thơ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau được tác giả sử dụng để khắc hoạ về người mẹ. Qua những hình ảnh ấy, người mẹ hiện lên như thế nào trong nỗi nhớ của tác giả

Dòng nào chỉ ra đúng các từ láy có trong bài thơ?

A. Xao xác, thiếu thời, não nùng

B. Xao xác, não nùng, chập chờn

C. Não nùng, chập chờn, thiếu thời

D. Xao xác, não nùng, mường tượng

Nhan đề của bài thơ được đặt theo cách nào?

A. Một hình ảnh khơi nguồn cảm hứng cho tác giả

B. Một sự việc gây ấn tượng sâu sắc cho tác giả

C. Một đề tài khái quát nội dung của cả bài thơ

D. Một âm thanh đặc biệt trong cảm nhận của tác giả

Người bộc lộ cảm xúc trong bài thơ Nắng mới là ai và được thể hiện qua từ ngữ nào?

A. Người mẹ – “me tôi”

C. Người cha – “thầy”

B. Người mẹ – “người”

D. Người con - “tôi”

Tiếng chứa vần trong bài thơ được tạo thành bằng cách lặp lại hoàn toàn hoặc hiệp với những nguyên âm cùng hàng với chúng như sau:

− I, iê, ia, ê, e hiệp với nhau.

– Ư, ơ, â, ươ, ưa, a, ă hiệp với nhau.

− U, ô, o, uô, ua hiệp với nhau.

Dựa vào chỉ dẫn trên và phần Kiến thức ngữ văn trong bài học, hãy xác định các tiếng được hiệp vần trong một khổ thơ của bài Nắng mới. Chỉ ra vần trong khổ thơ được hiệp theo cách thức nào.

Cách ngắt nhịp nào là phù hợp với mỗi dòng thơ của khổ thứ nhất?

A. 2/2/3, 2/5, 3/4, 4/3

C. 2/2/3, 4/3, 3/4, 4/3

B. 4/3, 4/3, 4/3, 4/3

D. 5/2, 2/5, 3/4, 4/3

Sắc thái nghĩa của từ ngữ là gì?

A. Nghĩa bổ sung cho nghĩa cơ bản của từ ngữ

B. Nghĩa gốc của từ ngữ

C. Nghĩa chuyển của từ ngữ

D. Nghĩa cơ bản của từ ngữ

Cảm hứng chủ đạo trong bài thơ là gì?

A. Hứng thú, rung động của nhà thơ trước thiên nhiên, con người, cuộc sống được thể hiện trong một phần của bài thơ

B. Dòng cảm xúc, suy tư trong bài thơ nhằm thể hiện tư tưởng của tác giả

C. Trạng thái cảm xúc, tình cảm cao trào được thể hiện tập trung trong một phần của tác phẩm nhằm thể hiện tư tưởng của tác giả

D. Trạng thái cảm xúc, tình cảm mãnh liệt được thể hiện xuyên suốt tác phẩm nhằm thể hiện tư tưởng của tác giả

Phương án nào nêu đúng về mạch cảm xúc trong bài thơ?

A. Diễn biến sự việc được tái hiện trong bài thơ nhằm khơi gợi cảm xúc của người đọc

B. Diễn biến dòng cảm xúc, tâm trạng của tác giả trong bài thơ

C. Trình tự miêu tả bức tranh thiên nhiên trong bài thơ để thể hiện cảm xúc của tác giả

D. Trình tự miêu tả bức tranh con người trong bài thơ để thể hiện tâm trạng, suy tư của tác giả

Bố cục của bài thơ là gì?

A. Sự tổ chức, sắp xếp, gieo vần trong bài thơ theo cách thức mới lạ, độc đáo để thể hiện cá tính sáng tạo của tác giả

B. Sự tổ chức, sắp xếp các dòng thơ, khổ thơ tương ứng với một nội dung nhất định để tạo thành một bài thơ

C. Sự tổ chức, sắp xếp các hình ảnh trong mỗi dòng thơ để tạo ấn tượng, thu hút sự chú ý của người đọc

D. Sự tổ chức, sắp xếp các dòng trong bài thơ để tạo thành từng khổ thơ

Các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

Người nói và người nghe thường mắc những lỗi nào?

Hoạt động nói và nghe cần đáp ứng được các yêu cầu như thế nào?

Để trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội, các em cần chú ý những nội dung gì?

Đề văn nào trong phần Nói và nghe (Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội) liên quan đến phần Đọc hiểu của Bài 1?

Viết mở bài cho đề văn: Kể lại một hoạt động xã hội giàu ý nghĩa.

Tìm hiểu đề văn: Kể lại một chuyến đi đã để lại trong em những ấn tượng sâu sắc.

Thế nào là bài văn kể lại một chuyến đi hoặc một hoạt động xã hội để lại cho bản thân người tham gia nhiều suy nghĩ và tình cảm sâu sắc? Để viết được bài văn theo yêu cầu này cần chú ý những gì?

c) Người kể đã hiểu nhầm từ “anh hùng” như thế nào? Em hiểu vì sao bà mẹ vườn cau lại là một anh hùng?

b) “Ở đây cái gì cũng chín...”. Vì sao trong các thứ “chín” ấy, có cả “tóc nội cũng

trắng phau phau”. Em hiểu nghĩa của từ “chín” ở câu này là gì?

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“Bà nội dẫn tôi ra vườn, cái nắng sau mưa nồng ngả vàng pha sắc đỏ, những giọt nước còn đọng lại trên tán lá non. Ở đây cái gì cũng chín, từ trái mít, trái đu đủ, trái chanh, đến cả buồng cau. Trái chín đỏ lừ bên hông cau trắng muốt, tóc nội cũng trắng phau phau. Bà nắm tay tôi, bàn tay bà nhăn nheo, gân guốc. Đêm hôm ấy bà mắc mùng cho tôi ngủ, giường lạ ngủ không được. Ba kể hồi trước, ba cùng hai chú ở trên bàn thờ là đồng chí của nhau, các chú ấy hiên ngang và anh dũng lắm, ba bảo nội là một bà mẹ anh hùng. Tôi hơi bất ngờ, lẽ ra anh hùng phải là cao to, đẹp khoẻ chứ!

- Vậy nội có súng không ba?

- Nội bán ve chai.

- Bán ve chai cũng là anh hùng hở ba?

Ừ, nội gánh giỏ đi đầu làng cuối xóm. Nội đưa thư cho ba. Nội mang thức ăn tin tức.

Ba vuốt đầu tôi, cái tay nặng trịch:

- Giá mà các chú ấy còn sống, bây giờ nội đã có cháu, đâu phải sống một mình. Tôi nghe gai gai người, nhớ cái dáng còm cõi, nụ cười phúc hậu, đôi mắt già nua nheo nheo. Trông ra ngoài, thấy bóng còng còn in trên vách, tôi nhổm dậy, “con ra ngủ với bà nghe ba”.”.

(Trích Người mẹ vườn cau – Nguyễn Ngọc Tư)

a) Dựa vào đoạn trích trên, hãy cho biết: “Người mẹ vườn cau” là ai?

Hình ảnh “người mẹ vườn cau” đã được tái hiện với những chi tiết tiêu biểu nào? Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?