Phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: ........................................

Tác dụng của việc sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ ấy trong văn bản là: ..............

Cách trình bày thông tin của đoạn trích “Hằng năm cứ vào mùa đông, nhiều loài chim lại kéo nhau bay về phương nam để tránh rét và tìm kiếm thêm thức ăn... mỗi chiếc bay sau có thể tiết kiệm tối đa 18% lượng nhiên liệu” là: ........................................................................

Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu:

“Én-sân mơ-rơ-lít là một loài chim vô cùng kì lạ. Mỏ của chúng giống loài chim sẻ, cơ thể lại giống một con chim cánh cụt, đôi cánh giống loài vịt và chim non trông giống những con gà con. Điều khác biệt nhất so với các loài chim khác là chân của chúng ở rất gần đuôi và có hình dáng thẳng đứng. Tuy nhiên, chúng có vẻ khá vụng về. Loài chim này bay khoảng 8 000 km mỗi năm trên toàn bộ khu vực Bắc Thái Bình Dương, giữa các quốc gia châu Mỹ và châu Á. Chúng sinh sản ở miền tây Ca-na-đa, sau đó bay hàng ngàn dặm, băng qua đại dương ở khu vực Nhật Bản và Hàn Quốc để trú đông. Đây cũng là loài chim duy nhất được biết đến trên khắp Bắc Thái Bình Dương”.

Thông tin cơ bản của đoạn văn trên là: .......................................................................

Thông tin chi tiết của đoạn văn trên là: .......................................................................

Vai trò của những thông tin chi tiết trong đoạn văn trên là: .......................................................................

Hoàn thành phiếu học tập sau:

Viết đoạn văn (khoảng sáu đến tám câu) trình bày vai trò của máy vi tính đối với cuộc sống của chúng ta hiện nay.

Đoạn văn trên thuộc kiểu đoạn: ..................................................................................

Viết câu chủ đề cho các đoạn văn sau:

a. ..................... Khi tiếp xúc với không khí ô nhiễm trong một thời gian dài, làn da của chúng ta có nguy cơ bị lão hóa. Dấu hiệu nhận biết rõ nhất là sự xuất hiện của các đốm sắc tố và nếp nhăn trên da. Ngoài ra, ô nhiễm không khí còn là nguyên nhân gây khởi phát hoặc làm tăng nặng một số bệnh lí về da như viêm da dị ứng, viêm da cơ địa, mụn trứng cá, mề đay… Không chỉ vậy, ô nhiễm không khí còn làm cho một số bệnh về da kém đáp ứng điều trị, dễ tái phát, kéo dài và khó điều trị hơn.

(Nhóm biên soạn)

b. Trong bối cảnh nguồn nhiên liệu hóa thạch đang dần cạn kiệt vì bị khai thác quá độ như hiện nay thì việc tiết kiệm năng lượng góp phần tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên. Bên cạnh đó, tiết kiệm năng lượng còn giúp giảm bớt chi phí sinh hoạt cho con người. Ngoài ra, khi nhiên liệu hóa thạch được đốt cháy ít hơn thì lượng khí thải CO2 vào bầu khí quyển của Trái Đất cũng giảm đi, hạn chế sự nóng lên toàn cầu và các hiện tượng biến đổi khí hậu khác .........................

(Nhóm biên soạn)

Sắp xếp các câu dưới đây để tạo thành đoạn văn mạch lạc:

(1) “Khi những đợt sóng liên tiếp tràn vào các vùng vịnh, chúng bị bật ngược trở lại và gặp những đợt sóng liên tiếp theo gây ra sự cộng hưởng. (2) Hiệu ứng này có thể làm tăng sức mạnh và sự phá hủy của những đợt sóng thần lên gấp nhiều lần, khiến cho thiệt hại ở những khu vực có sự cộng hưởng lớn hơn rất nhiều so với những khu vực khác. (3) Một điểm nữa tạo nên những đợt sóng thần có sức mạnh khủng khiếp nhất đó là hiệu ứng cộng hưởng.”

(Theo Sóng thần – cơn “giận dữ” của biển cả, https:// tuyenquang.gov, ngày 16/3/2022)

=> Trật tự câu được sắp xếp để tạo thành đoạn văn mạch lạc: ..................................

Xác định kiểu đoạn văn trong những trường hợp sau và tìm câu chủ đề của đoạn (nếu có):

a. “Nhiều người tin rằng, khi nhìn lên bầu trời và thấy sao băng, nếu nhanh chóng ước một điều gì đó thì điều đó chắc chắn sẽ trở thành sự thật. Một số quan niệm cho rằng, sao văng là một hình tượng đẹp và thường gắn liền với nhiều câu chuyện về tình yêu”.

(Theo Sao băng là gì và những điều bạn cần biết về sao băng, http: //voh.com.vn, ngày 16/3/2022)

=> Kiểu đoạn văn: ......................................................................................................

=> Câu chủ đề (nếu có):

..............................................................................................

b. “Lúc đầu, mọi người nghĩ rằng chim di cư là để tránh cái lạnh của mùa đông, tuy nhiên, nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng điều này không hoàn toàn đúng. Những nơi mà loài chim này di cư tới so với nơi chúng sinh ra đều có khí hậu ôn đới khá tương đồng tại cùng một thời điểm. Về mặt lí thuyết, nếu chúng ở lại nơi được sinh ra vào mùa đông thì điều kiện khí hậu ở đó cũng không ảnh hưởng nhiều và chính vẫn có thể sống sót bình thường. Vậy tại sao chúng vẫn phải thực hiện một hành trình dài để di cư hằng năm? Về vấn đề này, các nhà khoa học vẫn cảm thấy bối rối và chưa thể tìm được câu trả lời”.

(Theo 1001 thắc mắc: Sự thực có phải chim di cư là do chúng sợ lạnh?, http: tienphong.vn, ngày 17/3/2022)

=> Kiểu đoạn văn: ......................................................................................................

=> Câu chủ đề (nếu có): ......................................................................................

c. “Một trong những hành động góp phần bảo vệ môi trường là sử dụng các sản phẩm tái chế. Chúng ta có thể tái chế giấy, nhựa, báo, thủy tinh và lon nhôm… Bằng cách tái chế một nửa số rác thải sinh hoạt, mỗi người có thể giảm khoảng 1,2 tấn khí CO2, mỗi năm vì việc đốt cháy rác thải làm tăng mức độ các-bon đi-ô-xít (carbon dioxide) trong khí quyển. Đây là tác nhân chính gây ra hiệu ứng nhà kính và sự nóng lên toàn cầu. Vì vậy, con người nên lựa chọn các sản phẩm tái chế để có thể góp phần bảo vệ môi trường.”

(Theo Lan Anh tổng hợp, Mười biện pháp giảm thiểu sự nóng lên của Trái Đất, https: kinhtemoitruong.vn, ngày 9/9/2022)

=> Kiểu đoạn văn: ......................................................................................................

=> Câu chủ đề (nếu có): ........................................................................................

d. “Chúng ta có thể sử dụng bản đồ tư duy khi lập dàn ý cho bài viết. Với tư cách là một công cụ có hệ thống kích thích tư duy sáng tạo, bản đồ tư duy có thể tổ chức và hệ thống hóa những ý nghĩ lộn xộn, thiếu mạch lạc. Chính vì thế, bản đồ tư duy có thể hỗ trợ bạn xác định cần nói những gì và nói như thế nào để được hiệu quả nhất.”

(1980 Books, Ứng dụng bản đồ tư duy trong học tập)

=> Kiểu đoạn văn: ......................................................................................................

Cách cảm nhận của tác giả về thiên nhiên gợi cho em suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên như sau:................................................................

Trong bài thơ, tác giả thể hiện (những) cảm xúc như: .........................................................................................

Hoàn thành sơ đồ sau để trình bày cảm nhận của em về hình ảnh thiên nhiên được gợi tả trong bài thơ:

(Những) loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: .............................................................

Ý nghĩa của việc sử dụng (những) loại phương tiện ấy trong văn bản là: .............................................................

Điền vào chỗ trống trong sơ đồ sau để hoàn thành việc tóm tắt thông tin cơ bản của văn bản:

Điểm khác biệt trong cách trình bày đề mục của văn bản Sao băng là gì là những điều bạn cần biết về sao băng với văn bản Bạn đã biết gì về sóng thần? là:

=> Tác dụng của cách trình bày ấy trong việc thực hiện mục đích của văn bản là: .....................................................................................................................................

Hoàn thành phiếu học tập sau để xác định văn bản Sao băng là gì là những điều bạn cần biết về sao băng có phải là văn bản giải thích một hiện tượng tự nhiên hay không?

Xác định thông tin chính và thông tin chi tiết

Thông tin chính của phần văn bản “Mỗi năm có rất nhiều ... 12 - 13 tháng 12” là: .....................................................................................................................................

Thông tin chi tiết của phần văn bản “Mỗi năm có rất nhiều ... 12 - 13 tháng 12” là:

.....................................................................................................................................

Em đã thực hiện kĩ năng xác định thông tin chính và thông tin chi tiết ấy theo cách sau: ...............................................................................................................................

Theo dõi

Nội dung chính của đoạn văn “Khi quan sát những trận mưa sao băng ... tâm điểm của trận mưa sao băng đó hướng tới” là:

.....................................................................

Em đã thực hiện kĩ năng theo dõi theo cách:

...............................................................

Suy luận

Mục đích của đoạn văn “Sao băng thực chất là đường nhìn thấy ... từ các sao chổi hoặc các tiểu hành tinh” là: .........................................................................................

Em đã thực hiện kĩ năng suy luận theo cách: ..............................................................

Hướng dẫn thực hiện phiếu KWL:

- Ở hoạt động Chuẩn bị đọc, em hãy hoàn thành cột K và W của phiếu học tập này.

- Sau khi hoàn thành các câu hỏi trong phần Suy ngẫm và phản hồi của bài học, em hãy quay trở lại và hoàn thành cột L để tự đánh giá về những gì đã học được từ bài học này.

Sau khi đọc văn bản, (những) điều em hiểu thêm về sóng thần là: ..............................................................

Loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là: ............................................................................

Nhận xét về hiệu quả biểu đạt của những phương tiện phi ngôn ngữ ấy trong văn bản: ..............................................................................................................................

Đọc đoạn văn dưới đây và thực hiện các yêu cầu:

“Sóng thần đã được nhắc đến từ thời thượng cổ. Năm 365, sóng thần tại A-lếch-xan-đri-a làm hàng nhìn người thiệt mạng. Sóng thần tai hại nhất trong lịch sử loài người xảy ra vào ngày 27/8/1883, sau khi núi lửa Kra-ca-tô-a tại In-đô-nê-xi-a phun trào khiến 36 000 người thiệt mạng trên bờ biển Gia-va và Su-ma-tra. Ngày 15/6/1896, sóng thần cao 23m làm hơn 26 000 người thiệt mạng trong một lễ hội tôn giáo ở Nhật Bản. Ngày 22/5/1960, sóng thần cao 11m làm hơn 1 000 người thiệt mạng tại Chi-lê. Ngày 16/8/1976, hơn 5 000 người chết tại vịnh Mo-ro, Phi-líp-pin vì sóng thần. Ngày 17/7/1998, sóng thần làm hơn 2 100 người chết tại Pa-pua Niu Ghi-nê”.

Thông tin cơ bản của đoạn văn là: .............................................................................

Thông tin cơ bản trên đã được thể hiện bằng những chi tiết như: .............................

Mục đích viết của văn bản là: .................................................................................................................................

Những đặc điểm của văn bản giúp em nhận ra mục đích viết:

+ Đặc điểm về cấu trúc của văn bản:

...........................................................................

+ Đặc điểm về cách sử dụng ngôn ngữ của văn bản:

..................................................

Những hiểu biết của em về sóng thần là:

.....................................................................

Giả định nếu chẳng may gặp sóng thần, để bảo vệ mình và hỗ trọ những người xung quanh, em cần làm (những) việc như:

................................................................

Một số kĩ năng mà em có được khi nghe và tóm tắt nội dung thuyết minh của người khác là:

Bài thơ tự do mà em yêu thích nhất là: ..............................................................................................................

Đoạn văn chia sẻ cảm nghĩ của em về bài thơ: ...........................................................

Trải nghiệm thú vị nhất mà em có được khi làm một bài thơ sáu chữ, bảy chữ là:

Xác định từ tượng hình, từ tượng thanh và tác dụng của các câu:

- Câu a: ...........................................................................................

Tác dụng:

- Câu b: ............................................................................................

Tác dụng:

Cách ngắt nhịp ....................., gieo vần .................... (...... - ......) kết hợp vần ............... (.....- .....)

Để có thể nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình về một tác phẩm văn học yêu thích, em hãy thực hiện các nhiệm vụ sau:

Bước 1: Chuẩn bị trước khi nghe

- Đề tài của bài thuyết trình là: ...................................................................................

- Những gì em đã biết về bài thuyết trình là: ..............................................................

- Điều em quan tâm, muốn tìm hiểu thêm về đề tài của bài thuyết trình là: ...............

- Mục đích nghe của em là: ................................................................................

Bước 2: Nghe và ghi chép

Em có thể dùng mẫu dưới đây để ghi chép trong quá trình nghe:

Câu hỏi mà em muốn nêu ra cho người thuyết trình là:

1. ..................................................................................................................................

2. ..................................................................................................................................

Bước 3: Đọc lại, chỉnh sửa và phản hồi

Hãy dùng bảng kiểm trong SGK để tự kiểm tra kĩ năng nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình của người khác, sau đó, tự đánh giá kĩ năng nghe và tóm tắt thuyết trình của bản thân:

Bảng kiểm kĩ năng nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình của người khác

Chọn một bài thơ tự do mà em yêu thích, viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ của em về bài thơ đó.

Bước 1: Chuẩn bị trước khi viết:

- Đề tài của đoạn văn là: ..........................................................................................

- Mục đích viết là: ...................................................................................................

- Người đọc: ............................................................................................................

- Thu thập tư liệu cho bài viết bằng cách hoàn thành phiếu học tập sau:

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý

Từ tư liệu đã tìm, em hãy đọc diễn cảm bài thơ vài lần và ghi lại những cảm xúc, suy nghĩ của mình vào phiếu tìm ý sau:

Bước 3: Viết đoạn

.....................................................................................................................................

Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm

Hãy sử dụng bảng kiểm sau để kiểm soát đoạn văn và điều chỉnh những chỗ chưa đạt:

Bảng kiểu đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về một bài thơ tự do

Các phép liên kết được sử dụng trong đoạn văn là ............. (thể hiện ở từ “..............”), phép ................... (thể hiện ở từ “....................”), phép ................... (thể hiện ở từ “...................”).