Xác định bố cục của văn bản Ghe xuồng Nam Bộ. Nêu nội dung chính của mỗi phần trong văn bản.

Các tài liệu tham khảo được tác giả xếp theo thứ tự nào?

Nội dung chính của phần 4 là gì?

Ở đoạn này, người viết có triển khai thông tin theo cách phân loại không?

Phần 3 giới thiệu về loại phương tiện gì? Chú ý các loại nhỏ trong đó.

Chú ý các cước chú (i) và (ii) của văn bản

Trong phần 2 có mấy đối tượng được nhắc đến?

* Nội dung chính:

Văn bản đề cập đến sự đa dạng của các loại ghe xuồng ở Nam Bộ, tác gải chỉ ra các đặc điểm và tác dụng cụ thể của các loại ghe, xuồng Nam Bộ

Xem lại phần Kiến thức ngữ văn để vận dụng vào đọc hiểu văn bản này.

- Khi đọc văn bản thông tin, các em cần chú ý:

+ Văn bản triển khai thông tin theo cách nào?

+ Bố cục của văn bản gồm mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì?

+ Đối tượng nào được giới thiệu trong văn bản?

+ Người viết chia đối tượng thành mấy loại? Trong mỗi loại lớn có những loại nhỏ nào?

+ Qua văn bản, em hiểu thêm những gì về đối tượng được giới thiệu?

- Đọc trước văn bản Ghe xuồng Nam Bộ; tìm hiểu thêm về các phương tiện này

- Em biết những phương tiện đi lại nào mang tính đặc trưng của người dân ở mỗi vùng miền trên đất nước ta? Trong số đó, em thích phương tiện nào nhất? Vì sao?

Sưu tầm tranh, ảnh, video clip, bản nhạc, bài hát …liên quan đến những đề tài đặt ra trong những văn bản đọc hiểu ở Bài 9

Viết một đoạn văn 5-7 dòng đề xuất cách bảo vệ các loài chim

Thông điệp chính mà tác giả muốn truyền tới bạn đọc qua văn bản Tiếng chim trong thành phố là gì?

Câu văn nào sau đây nêu được nội dung khái quát cho ba câu còn lại?

Qua văn bản trên có thể thấy tác giả là người như thế nào?

Câu văn nào sau đây như một lời than buồn bã của tác giả trước hiện thực thành phố vắng tiếng chim?

Câu văn nào sau đây nêu được nội dung khái quát cho ba câu còn lại?

Theo bài viết các loài chim trong thành phố Hà Nội được thoải mái bay lượn, không sợ săn bắn vào khoảng thời gian nào?

Tác giả sử dụng cách thức nào để miêu tả các loài chim trong thành phố

Nêu nội dung chính của phần 2 trong văn bản Tiếng chim trong thành phố là gì?

Nội dung chính của phần (1) trong văn bản Tiếng chim trong thành phố là gì?

Hãy trao đổi về vấn đề: “Hình ảnh người phụ nữ Việt Nam trong thời kì chống Mỹ cứu nước qua tản văn “Người ngồi đợi trước hiên nhà” của tác giả Huỳnh Như Phương

a. Chuẩn bị

- Xem lại nội dung đọc hiểu bài: “Người ngồi đợi trước hiên nhà”; tìm các thông tin liên quan đến vấn đề sẽ trao đổi. Ví dụ: những phẩm chất hoặc những hi sinh mất mát của người phụ nữ Việt Nam trong các cuộc kháng chiến; tấm gương của những người chị, người mẹ cụ thể,…

- Xem lại nội dung tìm ý và lập dàn ý trong phần Viết

- Chuẩn bị tranh, ảnh và phương tiện trình bày (nếu có)

b. Tìm ý và lập dàn ý

- Tìm ý cho bài nói bằng cách đặt và trả lời các câu hỏi sau:

- Lập dàn ý cho bài nói bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố cục 3 phần:

Mở đầu

- Giới thiệu vấn đề đặt ra trong văn bản Người ngồi đợi trước hiên nhà: dì Bảy – hình ảnh người phụ nữ Việt Nam

Nội dung chính:

- Lần lượt trình bày nội dung bài nói theo một trình tự nhất định

Ví dụ:

+ Nêu tóm tắt nội dung câu chuyện của dì Bảy

+ Phân tích những phẩm chất của nhân vật dì Bảy

+ Trình bày những suy nghĩ cảm xúc và thái độ của mình về hình ảnh người phụ nữ trong thời kì chống Mỹ cứu nước.

Kết thúc:

- Khẳng định lại phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam và nói lên những suy nghĩ của em trước nỗi đau mà họ phải chịu đựng trong chiến tranh.

c. Nói và nghe

- Dựa vào dàn ý để trình bày ý kiến của mình, trao đổi lại với các bạn về vấn đê đặt ra. Chú ý hình thức trình bày, trao đổi

- Trao đổi góp ý phần trình bày của bạn. Chú ý các lỗi cần tránh khi nghe và có thái độ phù hợp khi trao đổi

d. Kiểm tra và chỉnh sửa

- Người nói và người nghe cùng rút kinh nghiệm về nội dung và cách thức trao đổi về một vấn đề còn có ý kiến chưa thống nhất.

- Chú ý các lỗi trong khi trao đổi như: không nói rõ ràng, chưa tập trung,…

- Xác định được cách chỉnh sửa các lỗi

Viết bài văn biểu cảm về hình ảnh nhân vật dì Bảy trong bài tản văn “Người ngồi đợi trước hiên nhà” của tác giả Huỳnh Như Phương.

a. Chuẩn bị

- Xem lại nội dung đọc hiểu văn bản Người ngồi đợi trước hiên nhà

- Tìm hiểu thêm thông tin về những vẻ đẹp của người phụ nữ trong cuộc sống nói chung và đức hi sinh của người phụ nữ trong chiến tranh nói riêng.

b. Tìm ý và lập dàn ý

- Tìm ý cho bài viết bằng cách đặt và trả lời những câu hỏi sau:

- Lập dàn ý cho bài viết bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố cục 3 phần:

Mở bài:

+ Nêu ấn tượng chung về hình ảnh người phụ nữ trong tản văn Người ngồi đợi trước hiên nhà của Huỳnh Như Phương

Thân bài:

+ Lần lượt trình bày nội dung bài viết theo một trật tự nhất định

. Tóm tắt câu chuyện về người phụ nữ chờ chồng hai chục năm trong văn bản

. Phát biểu cảm xúc, tình cảm, thái độ của em trước tính cách và phẩm chất của người phụ nữ ấy.

. Phát biểu suy nghĩ về sự hi sinh thầm lặng, cao cả của những người phụ nữ trong các cuộc chiến tranh và trách nhiệm của xã hội trong việc ứng xử với những người như dì Bảy.

Kết bài:

. Nêu lên suy nghĩ và bài học của cá nhân em về hình ảnh người phụ nữ trong văn bản Người ngồi đợi trước hiên nhà

c. Viết

- Dựa vào dàn ý đã làm, em hãy viết bài văn biểu cảm theo yêu cầu của bài tập đã nêu ở trên

d. Kiểm tra và chỉnh sửa

Tham khảo việc kiểm tra chỉnh sửa các lỗi về viết ở Bài 6 mục d (trang 15)

Bài tùy bút cho em hiểu thêm được gì về điệu hát ru miền Bắc?

Dẫn ra một hoặc hai câu văn thể hiện rõ đặc điểm của tùy bút: ngôn ngữ rất giàu hình ảnh và cảm xúc.

Dẫn ra một số câu, đoạn thể hiện rõ tình cảm xúc động và những suy nghĩ sâu lắng của tác giả khi nghe tiếng hát ru.

Tiếng hát ru đã làm nhân vật “tôi” nhớ đến những gì?

Bài tùy bút Trưa tha hương viết về chuyện gì? Tình huống, địa điểm, thời gian xảy ra câu chuyện có gì đặc biệt?

Nhân vật “tôi” thấy hình ảnh gì của quê hương qua tiếng hát ru?

Chi tiết “ôm con người” cho biết người hát ru là ai?

Tiếng hát ru đã giúp “tôi” nhận ra điều gì?

Tiếng hát ru nhắc nhân vật “tôi” nhớ đến những gì

Từ “nạo” trong câu: “Tiếng võng đưa kẽo kẹt như nạo vào hồn.” diễn tả được những điều gì

* Nội dung chính:

“Trưa tha hương” thuật lại nỗi nhớ quê hương da diết của một người con lâu ngày rời xa quê hương. Chỉ với những âm thanh quen thuộc, đơn sơ, mộc mạc, đã gợi lại trong trái tim những kỉ niệm xưa cũ không thể nào quên.

- Đọc trước tùy bút Trưa tha hương và tìm hiểu thêm về tác giả Trần Cư

- Tìm hiểu điệu hát ru của miền Bắc

Viết một đoạn văn khoảng 5-7 dòng nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh cây tre được tác giả thể hiện trong bài tùy bút Cây tre Việt Nam, trong đó sử dụng ít nhất hai từ Hán Việt. Giải thích nghĩa của các từ Hán Việt đó.

Chọn các từ ngữ trong ngoặc đơn phù hợp với ô trống:

Phân biệt nghĩa của các yếu tố Hán Việt đồng âm trong các từ Hán Việt sau:

a. giác: tam giác, tứ giác, ngũ giác, đa giác/ khứu giác, vị giác, thính giác, thị giác.

b. lệ: luật lệ, điều lệ, ngoại lệ, tục lệ/ diễm lệ, hoa lệ, mĩ lệ, tráng lệ.

c. thiên: thiên lí, thiên lí mã, thiên niên kỉ/ thiên cung, thiên nga, thiên đình, thiên từ/ thiên cư, thiên đô.

d. trường: trường ca, trường độ, trường kì, trường thành/ chiến trường, ngư trường, phi trường, quảng trường.

Tìm từ Hán Việt trong những câu dưới đây (trích tùy bút Cây tre Việt Nam của Thép Mới). Xác định nghĩa của các từ Hán Việt đã tìm được và nghĩa của mỗi yếu tố cấu tạo nên các từ đó.

a. Tre ấy trong thanh cao, giản dị…như người (Thép Mới)

b. Dưới bóng tre xanh, ta gần gũi một nền văn hóa lâu đời, người dân cày…dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, khai hoang. (Thép Mới)

c. Tre là cánh tay của người nông dân (Thép Mới)

d. Tre là thẳng thắn, bất khuất (Thép Mới)

Có người nói: Dì bảy trong bài tản văn giống như hình tượng hòn Vọng Phu ở các câu chuyện cổ. Ý kiến của em như thế nào?

Bài tản văn cho người đọc thấy sự hi sinh thầm lặng mà lớn lao của những người phụ nữ trong cuộc chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Vấn đề ấy gợi cho em suy nghĩ gì khi sống trong hòa bình?