Hộp quà màu thiên thanh

Tân vừa nấu cơm xong thì Quang và Huệ tới. Quang nói:

– Ngày mai tổng kết năm học, mỗi bạn sẽ viết một lá thư như một món quà đặc biệt để tặng cô chủ nhiệm.

Huệ cười:

– Cậu nhớ viết nhé!

Nói rồi, hai đứa phóng xe đi.

Buổi tối, Tân ngồi vào bàn học chuẩn bị viết thư. Tân nhớ về kỉ niệm một lần đi học muộn vì mải bẻ ngô giúp mẹ. Khi cô hỏi lí do, Tân còn đang ấp úng thì Huệ nhanh nhảu:

– Thưa cô, chắc Tân lại giúp mẹ làm vườn.

Tân thấy mặt nóng ran. Cô nhìn Tân trìu mến:

– Tân như thế là biết thương mẹ. Nhưng nếu em vừa biết giúp mẹ vừa đi học đúng giờ thì còn biết thương mẹ nhiều hơn!

Tân thầm hứa sẽ không đi học muộn nữa...

Cảm xúc dâng trào, Tân bèn cầm bút viết. Tân kể lại buổi đi học muộn hôm ấy và cả những cố gắng của Tân trong học tập: dậy sớm hơn để học bài, tranh thủ các buổi chiều nghỉ học, Tân giúp mẹ việc nhà,... Cuối năm, Tân được cô giáo khen vì có nhiều tiến bộ. Giờ sắp phải xa cô, xa trường lớp, Tân sẽ rất nhớ cô...

Hôm sau, Tân đến lớp sớm. Huệ đang đón những lá thư của các bạn xếp vào chiếc hộp màu thiên thanh.

– Cậu viết gì gửi cô đấy? – Quang vừa đi vào vừa hỏi.

Tân mỉm cười:

– Thư gửi cô, tớ phải giữ bí mật chứ!

Nói xong, Tân đặt lá thư của mình vào chiếc hộp.

Cô giáo mặc áo dài màu thiên thanh bước vào lớp trong tiếng vỗ tay giòn giã. Quang thay mặt lớp cảm ơn cô đã dạy dỗ. Đôi má cô ửng hồng khi nhận hộp quà với lời nhắn của Quang: “Chúng em gửi cô hết ở trong này, cô về đọc nhé!".

Ba mươi lăm lá thư tạo thành một hộp quà đặc biệt tặng cô được giữ bí mật tuyệt đối. Chỉ cô giáo mới biết từng học trò đã viết gì trong những lá thư ấy.

(Nguyễn Thu Hằng)

Lớp Tân có dự định gì trong buổi tổng kết năm học?

Theo em, có những cách nào để bày tỏ tình cảm yêu quý của mình với người thân, bạn bè, thầy cô giáo?

Trao đổi với người thân về sở trường, sở thích,... của từng thành viên trong gia đình.

Trao đổi về kết quả quan sát.

a. Chia sẻ kết quả quan sát.

– Người được quan sát là ai?

– Người đó có những đặc điểm nào nổi bật?

b. Nhận xét, góp ý về kết quả quan sát.

– Cách lựa chọn, sắp xếp đặc điểm của người được quan sát

– Cách miêu tả đặc điểm ngoại hình, hoạt động,...

Quan sát và ghi chép kết quả.

Lưu ý: Cần lựa chọn những chi tiết tiêu biểu (về ngoại hình, hoạt động. sở trường,
sở thích,...) thể hiện nét riêng, giúp phân biệt người được tả với những người khác.

Viết đoạn văn (3 - 5 câu) về bài thơ Hạt gạo làng ta, trong đó có câu ghép gồm các vế nối bằng một kết từ hoặc nối trực tiếp.

Chọn kết từ thay cho mỗi bông hoa trong các câu ghép sau:

a. Chích bông là loài chim bé nhỏ nó lại là loài chim có ích đối với nhà nông.

b. Ngoài sân, mèo mun đang nằm sưởi nắng  cún con cũng vậy.

c. Vườn nhà em, ban ngày, hoa mẫu đơn, hoa lan, hoa cúc đua nhau khoe sắc  ban đêm, hoa nguyệt quế, hoa hoàng lan, hoa mộc lại cùng nhau toả hương.

d. Ngày nghỉ, em dậy sớm đá bóng với bố em cùng mẹ ra vườn tưới cây.

Tìm các vế của mỗi câu ghép dưới đây và cho biết cách nối các vế câu ở bài tập này có gì khác so với cách nối các vế câu ở bài
tập 1.

a. Hoa cánh kiến nở vàng trên rừng, hoa sở và hoa kim anh trắng xoá.

(Xuân Quỳnh)

b. Dưới ánh trăng, dòng sông sáng rực lên, những con sông nhỏ lăn tăn gợn đều mơn man vỗ nhẹ vào hai bên bờ cát.

(Khuất Quang Thụy)

c. Ở mảnh đất ấy, tháng Giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng Tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng Chín, tháng Mười, đi móc con da dưới vệ sông.

(Nguyễn Khải)

Tìm câu ghép trong các đoạn dưới đây và cho biết kết từ nào được dùng để nối các vế câu.

Năm nay, vườn của ông tôi được mùa cả hoa lẫn quả. Ôi chao, cây khế sai chi chít những quả chín và giàn nhót đỏ mọng những chùm trái ngon lành.

(Vũ Tú Nam)

Trong bài thơ, vì sao hạt gạo được gọi là “hạt vàng" (ý nói quý như vàng)? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.

A. Vì hạt gạo nuôi sống con người từ bao đời nay.

B. Vì hạt gạo kết tinh từ những tinh tuý của đất trời.

C. Vì hạt gạo chứa đựng bao mồ hôi, công sức của người nông dân.

Các bạn nhỏ đã đóng góp những gì để làm ra hạt gạo?

Hai dòng thơ “Bát cơm mùa gặt/ Thơm hào giao thông” gợi cho em suy nghĩ gì? Em chọn ý nào dưới đây? Vì sao?

Bài thơ cho thấy nét đẹp gì của người nông dân trong quá trình làm ra hạt gạo? Nét đẹp ấy được thể hiện qua những hình ảnh nào?

Trao đổi với bạn những điều em biết về công việc của người nông dân.

Chia sẻ với người thân về một việc tốt em đã làm hoặc em mong muốn được làm cho cộng đồng.

Đọc sách báo viết về người tốt, việc tốt.

Cậu học sinh nghèo trả lại 20 triệu đồng nhặt được Cậu học sinh nghèo trả lại 20 triệu đồng nhặt được là câu chuyện có thật, được đăng trên báo Tiền phong ngày 15 tháng 3 năm 2015. Truyện kể về em Hà Trung Tuấn, học sinh lớp 7B Trường Trung học cơ sở Lâm Sơn, xã Nghĩa Lâm, huyện Nghĩa Đàn, tỉnh Nghệ An. Trên đường cùng mẹ từ chợ về nhà, em nhặt được một chiếc ví tiền. Ngay sau đó, em đã nhờ người liên hệ trả lại chiếc ví cho người bị mất.

Bộ sách Gương thiếu nhi làm theo lời Bác là bộ sách được phát hành nhân dịp kỉ niệm 80 năm ngày thành lập Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh. Bộ sách gồm nhiều truyện, mỗi truyện kể về một tấm gương thiếu nhi làm việc tốt như: Cõng bạn đi học, Cậu bé mồ côi ham học,...

Trao đổi về cách viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài văn tả người.

– Khi viết mở bài gián tiếp, có thể giới thiệu người được tả bằng cách nào?

– Khi viết kết bài mở rộng, nên mở rộng theo hướng nào?

Viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài Chú bé vùng biển theo cách của em.

Nêu những điểm khác nhau giữa các cách mở bài và kết bài dưới đây:

Viết 2 – 3 câu về người mẹ trong bài thơ Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ, trong đó có sử dụng ít nhất một câu đơn và một câu ghép.

Trong đoạn thơ dưới đây, những từ nào được dùng để xưng hô?

Em hiểu thế nào về hai dòng thơ "Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi/ Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng"?

Những mong ước gì của người mẹ được gửi gắm trong lời ru ở khổ thơ thứ hai?

Người mẹ làm những công việc gì? Những công việc đó có ý nghĩa như thế nào?

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

(Trích)

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi

Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ

Me giã gạo mẹ nuôi bộ đội

Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng

Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi

Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối

Lưng đưa nôi và tim hát thành lời:

– Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi

Mẹ thương a-kay, mẹ thương bộ đội

Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần

Mai sau con lớn vung chày lún sân...

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi

Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ

Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka-lưi

Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ

Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi

Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi

Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng

– Ngủ ngoan a-kay ơi, ngủ ngoan a-kay hỡi...

(Nguyễn Khoa Điềm)

Bài thơ như lời ru ngọt ngào của người mẹ dành cho con. Những từ ngữ nào cho em biết điều đó?

Nêu nội dung mỗi bức tranh dưới đây. Theo em, những bức tranh đó thể hiện điều gì?

Tìm đọc các đoạn văn hoặc bài văn tả người (trẻ em, người lớn,...).

Trao đổi về những điểm cần lưu ý khi viết bài văn tả người.

Trong phần thân bài, đặc điểm của người được tả (một đứa trẻ lớn lên với nắng, nước mặn và gió biển) hiện ra như thế nào?

Tìm phần mở bài, thân bài, kết bài của bài văn trên và nêu nội dung chính của mỗi phần.

Đọc bài văn dưới đây và thực hiện yêu cầu.

Chú bé vùng biển

Thắng, con cá vược của thôn Bần, là địch thủ bơi lội đáng gờm nhất của bọn trẻ.

Lúc này, Thắng đang ngồi trên chiếc thuyền đậu ở ngoài cùng. Nó trạc tuổi thằng Chân “phệ” nhưng cao hơn hẳn cái đầu. Nó cởi trần, phơi nước da rám đỏ khoẻ mạnh của những đứa trẻ lớn với nắng, nước mặn và gió biển. Thân hình nó rắn chắc, cân đối, nở nang: cổ mập, vai rộng, ngực nở căng, bụng thon hằn rõ những múi, hai cánh tay gân guốc như hai cái bơi chèo, cặp đùi dế chắc nịch. Thắng có cặp mắt to và sáng. Miệng tươi, hay cười. Cái trán hơi dô ra, trông có vẻ là một tay bướng bỉnh, gan dạ.

Tấm lưới rộng đang vá phủ lên hai đầu gối, tay Thắng cầm kim tre đưa lên đưa xuống thoăn thoắt coi bộ rất thành thạo. Chỗ lưới thủng cứ mỗi lúc một nhỏ dần lại. Tay vẫn thoăn thoắt vá lưới nhưng mắt Thắng thỉnh thoảng lại nhìn lên bờ như có ý chờ đợi ai. Nhác trông thấy lũ trẻ chạy xuống bến, nó vội vàng đặt tấm lưới trên gối xuống, bước đến bên mạn thuyền, bám tay vào cọc chèo và đu mình xuống nước, êm không một tiếng động. Nó ngụp một cái lặn biến đi như một con cá.

Bọn trẻ đứng trên bờ nhìn nó lặn vừa ghen vừa phục.

(Theo Trần Vân)

Người được tả trong bài văn trên là ai?

Đặt 1 – 2 câu ghép nói về nhân vật Nai Ngọc trong bài đọc Tiếng hát của người đá.

Tìm câu ghép trong đoạn văn dưới đây và xác định các vế trong mỗi câu ghép.

(1) Chúng tôi đi chăn trâu, ngày nào cũng qua suối. (2) Cỏ gần nước tươi tốt nên trâu ăn cỏ men theo bờ suối, rồi mới lên đồi, lên núi. (3) Chiều về, đàn trâu no cỏ đằm mình dưới suối, chúng tôi tha thẩn tìm những viên đá đẹp cho mình. (Theo Văn Thành Lê)