Mỗi đoạn trong bài văn dưới đây tả phong cảnh ở thời điểm nào của buổi sáng mùa hè? Tìm những hình ảnh tiêu biểu cho phong cảnh ở từng thời điểm, thể hiện sự quan sát tinh tế của tác giả.

Buổi sáng mùa hè trong thung lũng

Rừng núi còn chìm trong màn đêm. Trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lãnh lạnh, mọi người đang ngon giấc trong những chiếc chăn đơn. Bỗng một con gà trống vỗ cánh phành phạch và cất tiếng gáy lanh lảnh ở đầu bản. Tiếp đó, rải rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran. Trên mấy cây cao cạnh nhà, ve kêu ra rả. Đó đây, ảnh lửa hồng bập bùng trên các bếp. Bản làng đã thức giấc.

Tảng sáng, vòm trời cao xanh mênh mông. Gió từ trên đỉnh núi tràn xuống thung lũng mát rượi. Khoảng trời sau dãy núi phía đông ủng đỏ. Những tia nắng đầu tiên hắt chéo qua thung lũng, trải lên đỉnh núi phía tây những vệt sáng màu lá mạ tươi tắn. Nắng vàng lan nhanh xuống chân núi rồi rải vội lên đồng lúa.

Mặt Trời nhô dần lên cao. Ánh nắng mỗi lúc một gay gắt. Dọc theo những con đường mới đắp, vượt qua những chiếc cầu gỗ bắc qua con suối, từng tốp nam nữ thanh niên thoăn thoắt gánh lúa về sân phơi. Tiếng cười giòn tan vọng vào vách đá.

Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:

Chiều ngoại ô

Chiều hè ở ngoại ô thật mát mẻ và cũng thật là yên tĩnh. Khi những tia nắng cuối cùng nhạt dần cũng là khi gió bắt đầu lộng lên. Không khí dịu lại rất nhanh và chỉ một lát, ngoại ô đã chìm vào nắng chiều.

Những buổi chiều hè êm dịu, tôi thường cùng lũ bạn đi dạo dọc con kênh nước trong vắt. Hai bên bờ kênh, dải cỏ xanh êm như tấm thảm trải ra đón bước chân người. Qua căn nhà cuối phố là những ruộng rau muống. Mùa hè, rau muống lên xanh mơn mởn, hoa rau muống tím lấp lánh. Rồi những rặng tre xanh đang thì thầm trong gió. Đằng sau lưng là phố xá, trước mặt là đồng lúa chín mênh mông và cả một khoảng trời bao la, những đám mây trắng vui đùa đuổi nhau trên cao. Con chim sơn ca cất tiếng hót tự do, thiết tha đến nỗi khiến người ta phải ao ước giá mình có một đôi cánh. Trải khắp cánh đồng là rằng chiều vàng dịu và thơm hơi đất, là gió đưa thoang thoảng hương lúa chín và hương sen. Vẻ đẹp bình dị của buổi chiều hè vùng ngoại ô thật đáng yêu.

Nhưng có lẽ thú vị nhất trong chiều hè ngoại ô là được thả diều cùng lũ bạn.Khoảng không gian vắng lặng nơi bãi cỏ gần nhà tự nhiên chen chúc những cánh diều. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Ngồi bên nơi cắm diều, lòng tôi lâng lâng, tôi muốn gửi ước mơ của mình theo những cánh diều lên tận mây xanh.

Theo NGUYỄN THUỴ KHA

a) Bài văn tả cảnh gì? Theo trình tự nào?

b) Tác giả quan sát các sự vật bằng những giác quan nào?

c) Bằng mọi giác quan, tác giả cảm nhận được điều gì?

* Nội dung bài Sắc màu em yêu : Bài thơ miêu tả về các loại màu sắc trong cuộc sống mà bạn nhỏ yêu thích và mỗi màu lại ứng với những sự vật sự việc khác nhau

Sắc màu em yêu

(Trích)

Em yêu màu đỏ:

Như máu con tim,

Lá cờ Tổ quốc

Khăn quàng đội viên.

Em yêu màu xanh:

Đồng bằng, rừng núi,

Biển đầy cá tôm,

Bầu trời cao vợi.

Em yêu màu vàng:

Lúa đồng chín rộ,

Hoa cúc mùa thu,

Nắng trời rực rỡ.

Em yêu màu trắng:

Trang giấy tuổi thơ,

Đoá hoa hồng bạch,

Mái tóc của bà.

Em yêu màu đen:

Hòn than óng ánh,

Đôi mắt bé ngoan,

Màn đêm yên tĩnh.

Em yêu màu tím:

Hoa cà, hoa sim,

Chiếc khăn của chị,

Nét mực chữ em.

Em yêu màu nâu:

Áo mẹ sờn bạc,

Đất đai cần cũ,

Gỗ rừng bát ngát.

Trăm nghìn cảnh đẹp

Dành cho em ngoan.

Em yêu tất cả

Sắc màu Việt Nam.

PHẠM ĐÌNH ÂN

Bạn nhỏ yêu những màu sắc nào?

Bài văn sau có những điểm nào giống và khác bài Con suối bản tôi:

a) Về cấu tạo?

b) Về trình tự miêu tả?

Chuẩn bị nội dung để giới thiệu bài em đã đọc cho các bạn trong lớp.

Viết vào phiếu đọc sách:

Tên bài đọc, tác giả, tình cảm, cảm xúc của em về bài đọc (hoặc sự việc, nhân vật, hình ảnh, câu văn, câu thơ trong bài)

Tìm những từ ngữ miêu tả thời tiết và hoạt động của con người trong ngày mùa.

Vì sao có thể nói các từ ngữ chỉ màu sắc trong bài đã tạo nên bức tranh đẹp về một vùng quê trù phú và đa dạng?

Chia sẻ với người thân một vài thông tin thú vị về cây lộc vùng chín gốc ở Hồ Gươm.

Đọc lại, chỉnh sửa và hoàn thiện bài đã viết.

Viết bài văn dựa vào dàn ý đã lập ở bài tập 1 trang 20, 21.

Lưu ý:

Mở bài: Chọn một trong hai cách:

- Mở bài trực tiếp

- Mở bài gián tiếp

Thân bài

Tả người thân theo một trình tự hợp lý

1. Chọn tả một vài đặc điểm nổi bật về ngoại hình của người thân

- Khuôn mặt

- Mái tóc

- Dáng đi

- ?

2. Chọn tả một vài đặc điểm nổi bật về tính tình, hoạt động thể hiện sự gắn bó với em:

+ Làm vườn

+ Đọc sách

+ Nấu cơm

+ ?

– Sử dụng từ ngữ chỉ hình dáng, màu sắc, hoạt động, tinh tình,....

– Sử dụng biện pháp so sánh.

Kết bài: Chọn một trong hai cách:

- Kết bài không mở rộng

- Kết bài mở rộng

Đặt 1 – 2 câu cho mỗi trường hợp sau:

a. Câu có sử dụng cặp từ hô ứng “... càng ... càng ...” để nói về sự thay đổi của cảnh vật vào một buổi trong ngày.

b. Câu có sử dụng cặp từ hô ứng “... vừa ... đã ..." để nói về sự thay đổi của cảnh vật vào một mùa trong năm.

Chọn cặp từ hô ứng phù hợp trong khung thay cho hai ô trong mỗi câu sau:

- ……vừa ... đã ....

- ….càng…..càng…..

- ... bao nhiêu ... bấy nhiêu

- …..đâu…..đó….

a. Trời □ về chiều, nắng □ sẫm lại.

b. Trời nắng gắt □ , muối khô nhanh □.

c. Gió thổi về □ , mây dạt về hướng □.

d. Trời □ rạng sáng, bà con □ ra đồng gặt lúa.

Đọc các câu ghép sau và thực hiện yêu cầu:

a. Trời càng rét, thông càng xanh.

Ma Văn Kháng

b. Thuyền chưa cập bến, dân làng đã ùa ra đón.

Minh Tâm

c. Mặt trời vừa lên, nắng đã lấp lánh trên những con sóng.

Hồng Hoa

d. Tàu chạy đến đâu, đàn cá heo bơi theo đến đó.

Hữu Long

– Xác định các vế câu của mỗi câu ghép,

– Chỉ ra cặp từ hô ứng được sử dụng để nối các về câu trong mỗi câu.

Sinh hoạt câu lạc bộ đọc sách

Chủ điểm Giữ mãi màu xanh

(a) Tìm đọc bản tin:

Gợi ý:

(b) Ghi chép và trang trí Nhật kí đọc sách:

c. Cùng bạn chia sẻ:

– Bản tin đã đọc.

– Nhật kí đọc sách.

– Hình thức trình bày bản tin.

- ?

d. Thi “Phát thanh viên nhí": Đọc và bày tỏ suy nghĩ sau khi đọc bản tin.

e. Ghi chép những thông tin chính về một bản tin được bạn chia sẻ.

Em thích khổ thơ nào trong bài? Vì sao?

Hoa lộc vừng được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

Câu thơ sau gợi nhắc đến câu chuyện nào?

Tán nhoà trong bóng vua xưa

Dáng nghiêng kính cần như vừa trả gươm.

Lộc vừng mùa xuân

Ngỡ cùng tuổi với sương mù

Xanh vươn từ thuở hoang vu đất này

Gốc nhoài chín nhánh rồng bay

Sông xa hắt đỏ từng dây lộc vừng.

Trải bao giông gió bão bùng

Cây cùng lịch sử soi chung mặt hồ

Tán nhoà trong bóng vua xưa

Dáng nghiêng kính cần như vừa trả gươm.

Dây hoa thả những chuỗi cườm

Gốc rêu trầm tích ngùi thơm sẽ sàng

Tưởng đầu mưa nắng, cũ càng

Sắc hoa vẫn toả rỡ ràng sớm nay.

Hứng chùm bông phấn bay bay

Lắng nghe hoài niệm đong đầy tuổi thơ

Gió vừa nhắc chuyện ngày xưa

Hồ Gươm dào dạt hoa mưa lộc vùng.

Trương Nam Hương

Lộc vừng: cây thân gỗ, sống lâu năm, hoa màu đỏ, kết thành chùm buông xuống.

Khổ thơ đầu giới thiệu những gì đặc biệt về cây lộc vừng ở Hồ Gươm?

Tìm từ ngữ miêu tả cây lộc vừng được vẽ trong bức tranh minh hoạ bài đọc dựa vào gợi ý:

- Gốc

- Thân

- Cành, lá

- Hoa

- ?

Em hãy sưu tầm một tấm gương bảo vệ cái đúng, cái tốt trong cuộc sống và chia sẻ điều em học hỏi được từ tấm gương đó.

Hãy viết về một việc em đã làm để bảo vệ cái đúng, cái tốt. Chia sẻ cảm xúc, suy nghĩ của em về việc làm đó.

Xử lí tình huống:

a Trên đường đi học về, Dũng và Phong thấy một số bạn đang chui qua lỗ hồng hàng rào để hái ổi của một nhà dân bên đường. Dũng nói với Phong: “Mình phải ngăn các bạn kia lại!”. Phong kéo tay Dũng và nói: “Thôi, mặc kệ đi!”.

Nếu có mặt ở đó, em sẽ làm gì?

b Nhung có sở thích làm đồ tái chế nên thường thu thập chai nhựa, hộp giấy bỏ đi. Một số bạn chế giễu, trêu chọc và gọi bạn là “Nhung nhặt rác”.

Nếu chứng kiến việc làm đó của các bạn, em sẽ làm gì?

c) Thấy bà bán hàng đánh rơi tiền, Hà nhặt lên và đưa lại cho bà. Nga trách Hà: “Nếu cậu không trả tiền cho bà thì bây giờ chúng mình có tiền mua kem rồi.”

 Nếu là bạn của Nga và Hà, em sẽ nói gì?

Bạn nào biết bảo vệ hoặc chưa biết bảo vệ cái đúng cái tốt? Vì sao?

a) Lớp Lan đi tham quan trang trại sinh thái, Thấy Lan cầm chiéc túi đựng vỏ bánh kẹo, Bình nói: “ Sao bạn không vứt luôn ở gốc cây đi!”. Lan trả lời:” Lát nữa đến chỗ có thùng rác, tớ sẽ vứt”.Thấy thế Minh nói với Bình: “ Lan làm như vậy là đúng rồi”

b) Là lớp trưởng, Hoa luôn thẳng thắn phê bình các bạn đi học muộn khiển những bạn đó ghét Hoa. Ngân cảm thấy ái ngại cho Hoa nhưng không dám bệnh vụng bạn

c) Nhìn thấy một người phụ nữ đang có ý định vứt rác xuống sông, Thắng liền

nhờ chú bảo vệ gần đó đến can thiệp.

d) Huy, Hoà và Thức cùng đi học. Trên đường đi, Huy dừng lại để kéo cành cây gãy vào lề đường. Thức cằn nhằn: “ Hơi đâu mà cậu làm thế! Đi thôi! Muộn giờ học rồi đấy!” Thấy vậy, Hoà nói: “ Nếu để cành cây như vậy sẽ gây nguy hiểm cho người đi đường. Chúng mình cùng làm cho nhanh đi”

Em lựa chọn cách nào để bảo vệ cái đúng, cái tốt? Vì sao?

Em tán thành hay không tán thành với ý kiến nào dưới đây? Vì sao?

Tìm hiểu một số cách đơn giản để bảo vệ cái đúng, cái tốt.

Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

Câu hỏi:

- Trong các trường hợp trên, các bạn đã bảo vệ cái đúng, cái tốt như thế nào?

- Theo em có những cách nào để bảo vệ cái đúng, cái tốt?

Tìm hiểu vì sao phải bảo vệ cái đúng, cái tốt.

Đọc câu chuyện và trả lời câu hỏi:

Bảo vệ như thế là rất tốt

Đơn vị bảo vệ Bác Hồ ở chiến khu có thêm một chiến sĩ mới. Đó là Lí Phúc Nha, người dân tộc Sán Chỉ.

Ngày đầu đứng gác trước nhà Bác, Nha vừa tự hào, vừa lo. Anh chăm chú nhìn con đường dẫn vào vọng gác. Đang quan sát, bỗng anh thấy từ xa một cụ già cao, gầy, chân đi dép cao su rảo bước về phía mình.

Nha chưa kịp hỏi, ông cụ đã cất tiếng chào:

– Chú gác ở đây à?

Nói rồi, cụ định đi vào nhà. Nha vội nói:

– Cụ cho cháu xem giấy tờ ạ!

Ông cụ vui vẻ nói:

– Bác đây mà.

– Bác cũng phải có giấy! Có giấy mới được vào ạ!

Lúc ấy, đại đội trưởng chạy tới, hoảng hốt:

– Bác Hồ đây mà. Sao đồng chí không để Bác vào nhà của Bác?

Nhưng Bác Hồ đã ôn tồn bảo:

– Chú ấy làm nhiệm vụ bảo vệ như thế là rất tốt.

(Theo Kể chuyện Bác Hồ, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014)

Câu hỏi:

- Cái đúng, cái tốt cần phải bảo vệ trong câu chuyện trên là gì? Lời nói của Bác thể hiện điều gì?

- Theo em, Vì sao chúng ta cần bảo vệ cái đúng, cái tốt?

Nhận biết cái đúng, cái tốt cần được bảo vệ.

Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu:

Câu hỏi:

- Hãy chỉ ra những cái đúng, cái tốt cần được bảo vệ trong những tranh trên.

- Em hãy kể thêm những cái đúng, cái tót khác cần được bảo vệ mà em biết.

Em hãy kể về một việc làm đúng, tốt của các bạn trong lớp, trong trường mà em đã chứng kiến. Theo em, chúng ta cần ứng xử như thế nào với những việc làm đó?

Sự việc bắt cướp đã nói lên điều gì về ông Nguyễn Khoa Đăng? Tìm các ý đúng:

a) Ông Nguyễn Khoa Đăng là một vị quan rất mưu trí.

b) Ông Nguyễn Khoa Đăng là một vị quan rất liêm khiết.

c) Ông Nguyễn Khoa Đăng có tài xét xử những vụ án rất phức tạp.

d) Ông Nguyễn Khoa Đăng có công bảo vệ cuộc sống yên bình cho dân.

Ông Nguyễn Khoa Đăng

Nguyễn Khoa Đăng là một vị quan có tài xét xử và trị an, được dân mến phục. Một lần, ở chợ nọ, có người bán dầu bị mất tiền,. Bác bán dầu nghi ngờ một người đàn ông lấy cắp, nhưng người này ra sức chối cãi. Hai bên không ai chịu ai, bèn dắt nhau lên công đường. Nguyễn Khoa Đăng hỏi người đàn ông:

– Nhà ngươi có mang theo tiền không?

Người ấy đáp:

– Có ạ, nhưng đấy là tiền của tôi.

– Cứ đưa đây. Của ai rồi sẽ rõ.

Quan sai người múc một chậu nước, bảo người ấy bỏ tiền vào chậu. Một lúc sau, trong chậu nước có văng dầu nổi lên. Người đàn ông đành nhận tội.

Bấy giờ, trong nước có truông Nhà Hồ là nơi thường xảy ra nạn cướp. Triều đình cử Nguyễn Khoa Đăng đi dẹp nạn cướp ấy. Nguyễn Khoa Đăng sai chế một loại hòm gỗ to, cô khoa bên trong. Ông kén một số võ sĩ đem theo vũ khí ngồi vào hõm, rỗi sai quân lĩnh mặc quần áo dân thường khiêng những hôm ấy qua truồng. Ông lại cho người đánh tiếng có một vị quan lớn sắp đi qua truông, mang theo nhiều của cải quý. Bọn cướp rình lúc đoàn người đi qua của trường thì cướp, rồi hi hủng khiêng những hòm nặng ấy về tận sào huyệt. Bỗng những cái hòm bật mở toang, các võ sĩ bất ngờ xông ra đánh. Cùng lúc đó, phục binh của triều đình từ ngoài ùn ùn kéo vào đông như kiến, bọn cướp đành chấp tay xin tha mạng.

Bọn cướp ấy, Nguyễn Khoa Đăng đưa đi khai khẩn đất hoang ở biên giới. Ông lại cho dân đến lập làng xóm ở dọc hai bên trường, khiến vùng núi rừng vắng vẻ trở thành những xóm làng dân cư đông đúc, bình yên.

Theo NGUYỄN ĐỔNG CHI

Giới thiệu và bình chọn văn hay..

Em hãy tìm hiểu về một tấm gương học sinh vượt khó và chia sẻ với các bạn theo gợi ý:

- Giới thiệu về bạn đó và những khó khăn mà bạn đã gặp.

- Bạn đã làm gì để vượt qua khó khăn?

- Em học được điều gì từ tấm gương đó?

Hãy nêu những khó khăn mà em có thể gặp phải và những biện pháp để khắc phục khó khăn đó theo gợi ý sau:

Em hãy tư vấn cho các bạn dưới đây những việc cần làm để vượt qua khó khăn

Em hãy đưa ra nhận xét đối với việc làm của các bạn dưới đây:

Em hãy vận dụng các bước dưới đây để giúp bạn vượt qua khó khăn trong những tình huống ở Hoạt động 1 phần Khám phá.

Em hãy cho biết điều gì có thể xảy ra khi gặp khó khăn nếu: