Viết vào phiếu đọc sách:

Tên bài đọc, tác giả, tình cảm, cảm xúc của em về bài đọc (hoặc sự việc, nhân vật, hình ảnh, câu văn, câu thơ trong bài).

Tìm đọc thêm ở nhà:

- 2 câu chuyện (hoặc 1 câu chuyện, 1 bài thơ) về lòng yêu nước và về những công dân gương mẫu.

- 1 bài văn tả phong cảnh.

Những câu nói nào của anh Thành cho thấy anh đang nghĩ đến một việc lớn lao hơn chuyện tìm việc làm ở Sài Gòn?

Thực hiện một trong hai đề bài sau:

a. Viết đoạn văn thể hiện tình cảm, cảm xúc của em về một câu chuyện đã nghe, đã đọc về tình bạn.

b. Viết bài văn tả một người bạn đã gắn bó với em trong những năm học ở trường tiểu học.

Đọc bài và thực hiện yêu cầu:

Vật kỉ niệm của những người bạn

Bạn tôi có một chiếc “đàn chuông" xinh xắn. Đó là một chiếc hộp nhỏ, nhỉnh hơn chiếc đồng hồ để bàn một tí, bên trong có một bộ phận phát ra âm thanh. Mỗi lần lên dãy cót, những tiếng thành thót như tiếng dương cảm lại vắng ra, dìu dặt, ngân nga, tiếng rất thanh và dịu, càng nghe càng thấy mê. Không phải chì minh tôi, mà cả các bạn tôi cũng say mê tiếng đàn ấy. Thỉnh thoảng cả bọn lại rủ nhau cùng đến nhà bạn để nghe tiếng đàn chuông. Nó có một cái gì thật trong trẻo, thật thơ ngây, dễ thương. Nhất là vào những đêm trăng sáng thì phải nói là tuyệt diệu.

Chúng tôi tắt đèn cùng kéo nhau ra đứng ngoài ban công lắng nghe tiếng đàn chuộng. Cây hoàng lan toả hương thơm ngọt ngào và hát bóng lúc đậm lúc nhạt xuống chúng tôi. Không biết các bạn tôi lúc ấy nghĩ gì, còn tôi, tôi hình dung ra rất rõ, trên bãi có trong khu vườn yên tỉnh loang loảng ánh trăng kia, trong tiếng đàn dìu dặt, những loài côn trùng nhỏ bé đang kéo nhau đi dự hội.

Những kỉ niệm thời thơ ấu của bọn tôi gắn chặt với chiếc đàn chuồng. Hoàng Lan, bạn tôi, cô bé có chiếc đàn chuông ấy được gọi một cách nghịch ngợm nhưng thân thiết là "Lan đàn chuồng". Sau này, khi đã xa nhau, mỗi người đi một ngả, chúng tôi vẫn luôn nhớ về những buổi tối rất đẹp ấy. Mỗi lần gặp tôi, Lan vẫn nhắc lại kỉ niệm cũ và kể chuyện thính thoảng nhận được thư của bạn bè, ai cũng nhắc đến chiếc đàn chuông và “hỏi thăm” người bạn thời thơ ấu ấy. Quả thực, đó đúng là một người bạn thân thiết đã góp phần không nhỏ vào sự gắn bó của chúng tôi.

Theo Trần Hoài Dương

• Dây cót: (dây) lò xo hình xoắn ốc dùng để làm quay một bộ phận trong máy móc.

Chọn ý trả lời đúng cho các câu hỏi dưới đây.

a. Âm thanh của chiếc đàn chuông có gì đặc biệt?

• Lánh lót, trầm bổng, trong trẻo.

• Trong sáng, vang ngân, réo rắt.

• Lanh lãnh, cao vút, ngọt ngào.

• Thành thật, dìu dặt, ngân nga.

b. Thỉnh thoảng, nhóm bạn rủ nhau đến nhà bạn có chiếc đàn chuông để làm gì?

• Để nghe tiếng đàn chuồng.

• Để cùng nhau ngắm trăng.

• Để ngắm cây hoàng lan.

• Để xem chiếc đàn chuồng.

c. Nhân vật tôi hình dung ra những gì khi nghe tiếng đàn chuộng?

• Cây hoàng lan toả hương thơm ngọt ngào.

• Bãi cô và khu vườn yên tĩnh loang loảng ảnh trắng.

• Những loài côn trùng nhỏ bé đang kéo nhau đi dự hội.

• Đêm trắng sáng, các bạn cũng đứng dưới ảnh trắng.

d. Sau này, vì sao ai cũng "hỏi thăm" chiếc đàn chuông?

• Vì chiếc đàn là một người bạn thời thơ ấu.

• Vì chiếc đàn gắn bó với những đêm trăng.

• Vì chiếc đàn thân thiết với cây hoảng lan.

• Vì chiếc đàn là bạn của khu vườn yên tĩnh.

e. Hai câu: “Thỉnh thoảng cả bọn lại rủ nhau cùng đến nhà bạn để nghe tiếng đàn chuông. Nó có một cái gì thật trong trẻo, thật thơ ngây, dễ thương." được liên kết với nhau bằng cách nào?

• Lặp từ ngữ.

• Dùng từ ngữ nối.

• Thay thế từ ngữ.

• Lặp và thay thế từ ngữ.

g. Câu “Sau này, khi đã xa nhau, mỗi người đi một ngả, chúng tôi vẫn luôn nhớ về những buổi tối rất đẹp ấy." có mấy trạng ngữ?

• Một trạng ngữ

• Hai trạng ngữ

• Ba trạng ngữ

• Bốn trạng ngữ

Trả lời câu hỏi và thực hiện các bài tập dưới đây:

h. Theo em, vì sao khi xa nhau, các bạn vẫn luôn nhớ về những buổi tối rất đẹp ở nhà Hoàng Lan?

i. Vì sao nói chiếc đàn chuông đã góp phần không nhỏ vào sự gắn bó của các bạn?

k. Viết 1 – 2 câu bảy tỏ tình cảm, cảm xúc về tình bạn của các bạn nhỏ trong bài đọc.

l. Đặt một câu ghép để giới thiệu chiếc đàn chuông.

Viết bài văn tả một người làm việc ở trường (bác bảo vệ, cô thủ thư,...) mà em quý mến.

Gợi ý:

Viết đoạn văn bày tỏ tình cảm, cảm xúc về một câu chuyện mà em đã học ở lớp Năm.

Gợi ý:

Câu mở đầu: Giới thiệu và nêu cảm nhận chung về câu chuyện.

Các câu tiếp theo: Thể hiện tình cảm, cảm xúc về câu chuyện.

-        Về nội dung :

+ Chọn được người, vật, việc ... phù hợp để dẫn vào câu chuyện.

+ Có nhiều tình tiết mới mẻ, tạo được sự bất ngờ.

+?

-        Về nghệ thuật:

+ Chọn được từ ngữ phù hợp để tả ngoại hình, tinh cách,... nhân vật.

+ Cách viết lời nhân vật hấp dẫn.

+ ?

Câu kết thúc: Khẳng định ý nghĩa hoặc chia sẻ những suy nghĩ, mong muốn gợi ra từ câu chuyện.

Dựa vào kết từ hoặc cặp từ hô ứng gợi ý, đặt câu nói về nội dung của mỗi tranh sau:

Ghép hai câu đơn trong mỗi trường hợp sau thành một câu ghép bằng ba cách:

a. Trời nắng. Hoa giấy nở rực rỡ.

b. Gió thổi mạnh. Lá cây rụng nhiều.

Thực hiện yêu cầu:

a. Chọn một từ ngữ phù hợp trong khung thay cho mỗi □ để liên kết các câu trong đoạn văn sau:

(ngoài ra, đây, khỉ, bữa tiệc)

Lễ hội búp-phê cho khỉ được tổ chức vào tháng 11 hằng năm tại Lóp-bu-ri, Thái Lan. Hàng trăm chú □ được đưa tới tham dự bữa tiệc Búp-phê khổng lồ với rất nhiều món ăn như xúc xích nướng, kem đá, trái cây tươi, hạt dẻ,… □ còn có cả bánh kem, kẹo, sô-đa và nước hoa quả. □ cũng là dịp để người dân Thái Lan tổ chức nhiều trò chơi liên quan đến □ như nhảy với khỉ, tình diễn trang phục kèm mặt nạ khỉ. □, họ còn sử dụng những tượng gỗ hình khỉ để trang trí.

b. Cho biết các cách liên kết câu đã được sử dụng trong đoạn văn.

Tìm và nêu tác dụng của điệp từ, điệp ngữ trong mỗi đoạn thơ, đoạn văn sau:

a.            Ngày mai, muôn điều mới lạ

Viết từ thơ ấu ngọt ngào

Viết từ lời thầy nhắn nhủ

Với bao kì vọng, tin yêu.

Vũ Nguyệt Anh

b.       Gió tây lướt thướt bay qua rừng, quyến hương thảo quả đi, rãi theo triền núi, đưa hương thảo quả ngọt lựng, thơm nồng vào những thôn xóm Chin San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời thơm. Người đi từ rừng thảo quả về, hương thơm đậm ủ ấp trong từng nếp áo, nếp khăn.

Theo Ma Văn Kháng

Đọc câu thơ sau và thực hiện yêu cầu:

Mùa xuân là Tết trồng cây

Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.

Hồ Chí Minh

a. Từ xuân" trong dòng thơ nào mang nghĩa gốc, từ "xuân" trong dòng thơ nào mang nghĩa chuyển?

b. Tìm thêm 1 – 2 nghĩa chuyển của từ "xuân".

c. Đặt một câu với từ "xuân" mang nghĩa gốc, một câu với từ "xuân” mang

nghĩa chuyển.

Chọn một từ ngữ phù hợp trong khung thay cho mỗi □ trong đoạn thơ sau:

Vàng rực, vàng thơm, vàng óng, vàng mượt

Gà con □ lông tơ

Hoa cải □ đón chờ đàn ong

Kén tằm □ đầu nong

Tới mùa lúa chín cánh đồng □.

Theo Mai Đình Phẩm

Trao đổi với bạn:

a. Những âm thanh, hình ảnh quen thuộc gợi ra từ bài thơ.

b. Cảm xúc của bạn nhỏ thay đổi như thế nào trong ngày đầu vào lớp Một và ngày chia tay lớp Năm?

Đọc đoạn từ "Mới ngày nào" đến hết và trả lời câu hỏi:

Khi vào lớp Sáu, bạn nhỏ sẽ nhớ những gì ở trường tiểu học? Vì sao?

Đọc đoạn từ "Mới ngày nào" đến hết và trả lời câu hỏi:

Theo em, vì sao bạn nhỏ nói: “Năm năm, xa đã hoà gần/ Đã thành chị, đã thành anh hết rồi.”

Đọc đoạn từ đầu đến “đã thành anh hết rồi” và trả lời câu hỏi:

Bạn nhỏ nhớ lại những gì trong ngày đầu vào lớp Một? Vì sao?

Bốc thăm, đọc thành tiếng và trà lời câu hỏi:

Tạm biệt lớp Năm

Cũng là nắng của tháng Năm

Cũng là hoa phượng đỏ sân nắng vàng

Rộn ràng trong tiếng ve ran

Làm xao động đến muôn văn lá xanh.

Mới ngày nào, mắt long lanh

Theo chân mẹ, bước dọc hành lang vui

Em vào lớp Một, chao ôi!

Bao nhiêu bỡ ngỡ... thế rồi thành quen.

Cô thầy dìu dắt cho em

Nâng niu bài học, luyện rèn bản thân

Năm năm, xa đã hoá gần

Đã thành chị, đã thành anh hết rồi.

Lớp Năm ơi! Lớp Năm ơi!

Bảng đen còn đó, nụ cười còn đầy

Bầu trời vẫn biếc màu mây

Bạn bè ơi! Những vòng tay ấm nồng.

Mai vào lớp Sáu, nhớ không ?

Mái trường tiểu học ở trong tim mình.

Nguyễn Lãm Thắng

Đọc đoạn từ đầu đến “đã thành anh hết rồi” và trả lời câu hỏi:

Cảnh vật vào tháng Năm được tả bằng những từ ngữ, hình ảnh nào?

Cùng bạn trao đổi về những chi tiết thú vị trong bài đọc “Bên ngoài Trái Đất".

Chia sẻ kết quả bài tập 1 trong nhóm. Nghe bạn góp ý để chỉnh sửa và hoàn thiện:

Tìm, sắp xếp và ghi lại những ý chính cho đoạn văn. Gợi ý:

a. Khẳng định ý kiến tán thành hay không tán thành việc học sinh tiểu học mang điện thoại thông minh đến trường.

b. Tìm các lí do thuyết phục để bảo vệ ý kiến:

Câu tục ngữ dưới đây nói về điều gì?

Đi một ngày đàng, học một sàng khôn.

Viết 2 – 3 câu bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc của em về chuyến hành trình của bạn nhỏ trong bài “Bên ngoài Trái Đất”, trong đó có sử dụng từ ngữ tìm được ở bài tập 2.

Thực hiện yêu cầu:

a. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với mỗi từ ở cột A:

b. Chọn từ phù hợp ở bài tập a thay cho mỗi □ trong các câu sau:

- Nhờ ý tưởng □ của Việt, chúng tôi đã hoàn thành bộ sản phẩm “Vì môi trường” để giớ thiệu trong Hội chợ Xuân của trường.

- Trong hành trình □ Bắc Cực, đoàn thám hiểm đã phát hiện ra một hòn đảo mới.

- Những năm tháng tuổi thơ, Xti-vơn Hoóc-King say sưa □, khám phá về Trái Đất và bầu trời qua những cuốn sách bố mua tặng.

- Sau một thời gian dài □, các nhà khoa học đã phát hiện ra nhiều điều kì diệu về đời sống của một số loài động vật hoang dã.

Tưởng tượng minh được cùng nhân vật “tớ” tham gia chuyến hành trình bay vào vũ trụ và kể lại chuyến đi.

Em thích nhất chi tiết nào trong bài đọc? Vì sao?

Tìm những từ ngữ, hình ảnh tả vẻ đẹp của Mặt Trời, các vì sao nhìn từ con tàu.

Từ trên phi thuyền, bạn nhỏ đã thấy gì khi nhìn xuống Trái Đất?

Theo em, vì sao dù có chút sợ hãi nhưng bạn nhỏ vẫn quyết định bước lên phi thuyền?

Bên ngoài Trái Đất

Lúc đó, tớ đang đi dạo trên đường thì một chiếc phi thuyền è è đáp xuống. Cánh cửa bật mở, lời mời gọi vang lên: "Xin mời quý khách!”. Tớ ngạc nhiên, mắt mở to và miệng thì chắc còn to hơn nữa. Dù có chút sợ hãi nhưng tớ cũng quyết định bước lên phi thuyền. Nó rùng rùng rung chuyển và phóng vào lên không trung.

Chẳng mấy chốc. phi thuyền đã bay vào vũ trụ.

Tớ nhìn xuống Trái Đất. Ánh sáng của Mặt Trời chiều rọi làm Trái Đất lòng lãnh như một viên kim cương giữa vũ trụ tối tăm. Ngôi nhà của chúng ta trông giống như một tuyệt phẩm điêu khắc với cây cối xanh tươi, núi đồi trùng điệp. Trái Đất quả là đẹp tuyệt trần với màu lam biếc của nước biển và sắc xanh non của cây lá hoà quyện cùng màu trắng sửa của những dải mây.

Tớ phóng tầm mắt ra xa. về phía Mặt Trời rực rỡ. Mặt Trời bừng sáng như thể có hàng triệu ngọn nền đang được thắp lên. Xung quanh tớ là những ngôi sao đua nhau toả sáng. Khi đứng dưới mặt đất, tớ thấy máy ngôi sao chỉ là những chấm nhỏ lấp lánh. Nhưng giờ đây, chúng đều là những thiên thạch to đùng. Có những ngôi sao tinh nghịch còn chạy chơi trong không trung. Còn trên dài Ngân Hà lồn nhân vô số ngọc trai quý giá, nằm gọn trong bàn tay của vũ trụ giàu có. Bỗng một ngôi sao chổi bay vụt qua như một vệt pháo hoa, khiến tớ giật nảy mình.

Tớ mở choàng mắt. Tớ đang nằm lăn ra sàn nhà, gối đầu lên cuốn “Bên ngoài Trái Đất". Hoà ra đọc một lúc tớ đã ngủ thiếp đi lúc nào không hay và chuyến hành trình kì thú bay vào vũ trụ chỉ là một chuyển hành trình trong mơ mà thôi.

Theo Quỳnh Liên

Thiên thạch: vật thể bằng đá hoặc kim loại từ khoảng không vũ trụ rơi vào Trái Đất.

Trao đổi với bạn về những điều em quan sát được trong các bức ảnh sau:

Viết vào sổ tay những từ ngữ, hình ảnh đẹp trong bài đọc “Bài ca mặt trời”

Chia sẻ trong nhóm, nghe bạn nhận xét để hoàn chỉnh đoạn văn:

Đọc lại, chỉnh sửa và hoàn thiện đoạn văn đã viết:

– Các lí do và minh chứng đưa ra đã đủ sức thuyết phục hay chưa?

– Các lí do và minh chứng đưa ra đã được sắp xếp hợp lí hay chưa?

- ?

Viết đoạn văn dựa vào kết quả bài tập 1 trang 128 và các gợi ý:

Câu mở đầu

Giới thiệu hiện tượng. sự việc.

Các câu tiếp theo

– Khẳng định ý kiến tán thành hoặc không tán thành.

– Đưa ra các lí do để bảo vệ ý kiến.

Lưu ý:

– Chọn các lí do có tính thuyết phục. Có thể lấy thêm minh chứng từ

thực tế ở trường, lớp mình.

– Sắp xếp các lí do theo một trinh tự hợp lí.

Câu kết thúc

Bảy tỏ suy nghĩ, mong muốn,... về hiện tượng, sự việc.

Thực hiện yêu cầu:

a. Dựa vào lời giải nghĩa, đặt câu để phân biệt các từ sau:

• Đựng: chứa ở trong lòng của đồ vật.

• Giữ: làm cho ở nguyên tại vị trí nào đó.

• Mang: giữ cho lúc nào cũng cùng theo với mình mà di chuyển.

b. Thay các □ trong đoạn thơ sau bằng một từ phù hợp ở bài tập a:

Âm thanh □ trong dây đàn

Mùi thơm □ ở muôn vàn bông hoa

Cái quạt □ gió trong nhà

Kho cổ tích □ lòng bà, bà ơi!

Theo Lê Hồng Thiện

Viết 3 – 4 câu tả vẻ đẹp của mặt trời vào lúc bình minh hoặc hoàng hồn, trong đó có sử dụng từ tìm được ở bài tập 2.

Chọn một từ ngữ phù hợp trong ngoặc đơn thay cho mỗi □ trong đoạn văn sau:

          Ngoài vườn, nắng đẹp □ (vô vàn, vô tận, vô ngần). Khung cửa sổ xanh cắt lên vườn chuối một bức tranh mùa hạ nên thơ. Nắng sưởi trên tàu chuối xanh non, chỗ xanh trong, chỗ □ (óng, óng ánh, láng bóng) như mạ bạc, □ (soi, rọi, phản chiếu) lên trần bếp một thứ ánh sán □ (dịu, dìu dịu, dịu dàng) xanh mướt. Một con chim nào hót □(lảnh lót, líu ríu, lanh canh) trong rừng cao su xa xa…rồi lại im lặng.

Theo Trần Cư

Đặt một tên khác cho bài đọc và giải thích lí do em chọn tên đó.

Theo em, bài ca về mặt trời vang lên trong trái tim nhân vật tôi được gợi ra từ điều gì?