Vì sao thái hậu ngạc nhiên khi biết sự lựa chọn của Tô Hiến Thành?

Khi Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng, Đỗ thái hậu và vua hỏi ông điều gì? Ông trả lời thế nào?

* Nội dung chính Một người chính trực

Tô Hiến Thành là một người trung trực. Dù có quyền chức, ông cũng không để tình cảm cá nhân, sự tham lam tiền bạc lấn át. Quyết một mực chính trực, đặt việc nước lên đầu, việc tư không màng tới, không hòng vụ lợi cá nhân.

Một người chính trực

Tô Hiến Thành làm quan triều Lý, nổi tiếng là người chính trực.

Năm 1175, vua Lý Anh Tông mất, di chiếu cho Tô Hiến Thành phố tả thái tử Long Cán, con bà thái hậu họ Đỗ, lên ngôi. Nhưng bà Chiêu Linh thái hậu lại muốn lập con mình là Long Xưởng. Bà cho người đem vàng bạc đút lót vợ Tô Hiến Thành để nhờ ông giúp đỡ. Tô Hiến Thành nhất định không nghe, cứ theo di chiếu lập Long Cần làm vua. Đó là vua Lý Cao Tông.

Phò tá Lý Cao Tông được 4 năm, Tô Hiến Thành lâm bệnh nặng. Quan tham tri chính sự là Vũ Tán Đường ngày đêm hầu hạ bên giường bệnh. Còn gián nghị đại phu Trần Trung Tả do bận nhiều công việc nên không mấy khi tới thăm Tô Hiến Thành được.

Một hôm, Đỗ thái hậu và vua tới thăm ông, hỏi:

– Nếu chẳng may ông mất thì ai sẽ là người thay ông?

Tô Hiến Thành không do dự, đáp:

– Có gián nghị đại phu Trần Trung Tá

Thái hậu ngạc nhiên hỏi:

– Vũ Tán Đường hết lòng vì ông, sao không tiến cử?

Tô Hiến Thành tâu:

– Nếu thái hậu hỏi người hầu hạ giỏi thì thần xin cử Vũ Tấn Đường, còn hỏi người tài ba giúp nước, thần xin cử Trần Trung Tá.

Theo QUỲNH CƯ - ĐỖ ĐỨC HÙNG

Tô Hiến Thành đã thể hiện sự chính trực như thế nào trong việc thực hiện di chiếu của vua Lý Anh Tông?

Trao đổi về câu chuyện

a) Em có suy nghĩ gì về tính cách của các nhân vật trong câu chuyện (nhà từ thiện, cậu bé, người trợ lí)?

b) Qua câu chuyện, em thấy thái độ của người trợ lí đối với cậu bé thay đổi như thế nào? Vì sao có sự thay đổi đó?

c) Câu chuyện giúp em hiểu điều gì?

Chiếc ví

Theo ĐĂNG DƯƠNG

Nghe và kể lại câu chuyện

Cấu tạo của bài văn tả cây cối

Trình tự miêu tả trong bài văn sau có gì khác bài văn Cây si?

Cây bàng

Đối với Thuỷ, cây bàng này thật thân thiết. Mùa hè, hết tầng lá nọ đến tầng lá kia che kín không cho một tia nắng nhỏ rồi được xuống đất. Những cái lá to của nó toàn một màu xanh ngắt, màu xanh mát mẻ biết bao nhiêu!

Sang cuối thu, lá của nó ngả màu vàng tía, cái màu fía kì diệu ấy không thể thấy ở bất cứ một cây nào khác, càng nhìn càng thấy đẹp. Đỗ anh hoạ sĩ nào pha được đúng cái màu fía ấy của lá bàng cuối thu!

Qua mùa đông, cây bằng trụi không còn một lá, cành như khô lại, in trên nền trời đục. Trong những ngày rét nhất, đám cảnh trơ trụi đó như cố co mình lại để chịu cho được cái rét buốt của mùa đông. Thuỳ và các bạn thấy thương xót trong lòng, những cảnh trụi hết lá kia trơ trơ ngoài trời chắc là rét lắm!

Cho tới mùa xuân, chỉ một đêm thôi, chồi xanh li ti đã điểm kín cành to, cảnh nhỏ. Rồi từng ngày, từng ngày, những chồi xanh ấy lớn nhanh như thổi, mỗi ngày một khác, mỗi lúc một khác nữa kia. Mùa xuân của cây bàng cũng như tuổi thơ của nó vậy.

Theo ĐẢO VŨ

Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:

Cây si

Cây si bao giờ cũng già hơn những cây khác, từ cây si cổ thụ bên giếng đầu làng đến cây si bé tí trong hòn non bộ của ông.

Rễ si làm thành bộ “râu” độc đáo của si. Bộ râu si rất rậm và dài. Những ngày sắp mua hoặc sau mưa, cây si lại càng già thêm vì râu cứ trắng ra. Cây si khác cây đa là những chòm râu ấy không thành những thân phụ, mà bao giờ cũng vẫn chỉ là bộ râu loà xoà. Còn cây đa, đến một ngày nào đó, có những râu sẽ ăn xuống đất, lồn lên, thành thân cây: một cây đa có khi có đến năm, sáu gốc.

Lá si tuy nhỏ nhưng nhiều nên bao giờ cũng cho bóng mát. Bước vào dưới bóng một cây si, sờ vào tùng chòm râu, ta cảm thấy mát rượi và quên ngay cái nắng gay gắt ngoài đường. Cây si không bao giờ rụng lá hàng loạt như cây bằng, cây sấu, cây xà cừ, cây xoan. Cây si già hơn những cây khác vì chòm râu nhưng cũng luôn trẻ hơn những cây khác vì xanh lá quanh năm.

Lá si tặng con người bóng mát, còn chòm râu thì để trẻ ngắm nghĩa mà nhớ đến ông nội, ông ngoại của mình, những người giả luôn yêu quý các em.

Theo BẰNG SƠN

a) Bài văn có mấy đoạn? Nêu nội dung của từng đoạn.

b) Cây si được miêu tả theo trình tự nào?

Viết vào phiếu đọc sách:

– Tên bài đọc và một số nội dung chính của bài đọc (sự việc, nhân vật, hình ảnh, câu văn em thích).

– Cảm nghĩ của em về một trong những nội dung trên.

Tìm đọc thêm ở nhà:

– 2 câu chuyện (hoặc 1 câu chuyện, 1 bài thơ) về tính trung thực.

– 1 bài văn (hoặc bài báo) miêu tả hoặc cung cấp thông tin về cây cối.

Em học được điều gì ở bài thơ này về cách tả cây cối?

Qua hình ảnh cây cau, tác giả bài thơ muốn nói lên điều gì?

Những từ ngữ, hình ảnh nào miêu tả cây cau như một con người giàu tình thương yêu, sẵn sàng giúp đỡ người khác?

Những từ ngữ nào tả hình dáng cây cau gọi cho em liên tưởng đến con người?

Cau

Đúng đâu là cao đấy

Mà chẳng che lấp ai

Dáng khiêm nhường, mảnh khảnh

Da bạc thếch tháng ngày.

Muốn cao thì phải thẳng

(Bài học ở cây cau)

Thân bền khinh bảo tổ

Nhờ mưa nắng dãi dầu.

Mà tấm lòng thơm thảo

Đỏ môi ngoại nhai trầu

Thương yêu đàn em lắm

Cho cưỡi ngựa tàu cau.

Nơi cho mây dũng nghỉ

Để đi bốn phương trời

Nơi chim về ấp trứng

Nở những bài ca vui.

Tai lắng tiếng ríu ran

Thoảng thơm trong hơi thở

Chắc chim mới ra ràng

Ồ! Hoa cau đang nở

(ĐẶNG HẤN)

Đọc từ mới xuất hiện ở cột dọc màu xanh. Tim thêm một vài từ khác chứa tiếng đầu có âm và nghĩa giống tiếng đầu của từ vừa tìm được.

Mẫu: trung hậu

Giải ô chữ:

Dựa vào gợi ý, tìm chữ cái phù hợp với mỗi ô trống để hoàn thành các từ theo từng dòng.

Dòng 1: Nói * không sợ mất lòng.

Dòng 2: Đói cho sạch, * cho thơm.

Dòng 3: Thẳng như * ngựa.

Dòng 4: Tre già. * mọc.

Dòng 5: Giấy rách phải * lấy lề.

Dòng 6: Ăn ngay nói *, mọi tật mọi lành.

Dòng 7: Ngang bằng sổ *.

Dòng 8: Danh * là điều quý nhất.

Dòng 9: * ngay không sợ chết đứng.

Em hiểu thế nào về nhận xét của ông hoạ sĩ: Bỗng vẽ như “đồng cỏ đến kì nở hoa”? Khoanh tròn chữ cái trước ý đúng:

a) Bống thường vẽ những đồng cỏ đang nở hoa.

b) Bống thường vẽ những người thân, những vật gần gũi với bạn ấy

c) Tranh Bống vẽ sống động, thể hiện một tài năng nhiều hứa hẹn

d) Ý kiến khác (nếu có)

Theo em, vì sao Bống vẽ rất đẹp? Khoanh tròn chữ cái trước những ý đúng:

a) Bống có năng khiếu hội hoạ.

b) Bống rất chăm tập vẽ.

c) Bống được bố mẹ hướng dẫn.

d) Bống được hoạ sĩ Phan dạy.

Những chi tiết nào trong bài cho thấy Bống rất mê vẽ? Đánh dấu ü vào những ô trống phù hợp:

a) Gạch dưới các danh từ riêng trong đoạn văn sau:

Nguyễn Hiền quê ở thôn Dương A, nay thuộc xã Nam Thắng, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Ông nổi tiếng là thần đồng. Dưới thời vua Trần Thái Tông, ông đỗ Trạng nguyên khi mới 12 tuổi.

b) Viết các danh từ riêng vừa tìm được vào nhóm thích hợp:

- Tên người:

- Tên địa lí:

a) Gạch dưới các danh từ trong đoạn văn sau:

Buổi sáng, gà hàng xóm te te gáy. Những con lợn trong chuồn đã ủn ỉn đòi ăn. Trên mái nhà, những làn khói bếp lan nhẹ nhàng Mọi người tập trung ở đầu làng. Các cụ phụ lão đang trồng vải thiễ dưới bãi. Hôm nay Chủ nhật, các bạn học sinh lớp 4B cũng ra đồng

b) Viết các danh từ trên vào nhóm thích hợp:

-Từ chỉ người:

- Từ chỉ thời gian:

- Từ chỉ vật:

- Từ chỉ con vật:

Tìm một số hình ảnh trong bài tập làm văn để hiểu vì sao ông khen Bé như vậy. Ghi lại những hình ảnh đó theo gợi ý sau:

– Cảnh buổi sáng trong làng …………………………………………………………

– Cảnh mọi người tập trung ở đầu làng, bắt đầu ra đồng: …………………………

– Cảnh mọi người xuống đồng làm việc: ……………………………………………

Ông đã khen Bé như thế nào? Gạch dưới những từ ngữ phù hợp:

Nghe xong, ông cười khà khà:

- Sáng hôm ấy, có cả ông xuống bãi trồng vải thiều đấy. Cháu giỏi quá! Viết như hệt!

Bé đã làm những việc gì để viết bài tập làm văn đó thật hay? Khoanh tròn chữ cái trước những ý đúng:

a) Dành mấy buổi sáng đứng ở đầu làng để quan sát.

b) Cùng các bạn đi làm đồng vào buổi sáng Chủ nhật.

c) Viết đi viết lại, sửa chữa bài văn nhiều lần.

d) Đọc bài văn cho ông để ông góp ý trước khi nộp bài.

Bài tập làm văn của Bé viết về nội dung gì? Khoanh tròn chữ cái trước ý đúng:

a) Bài văn kể về cuộc trò chuyện giữa Bé và ông.

b) Bài văn tả việc Bé ra đầu làng quan sát cảnh làng quê buổi sáng.

c) Bài văn tả cảnh mọi người đi làm đồng vào sáng Chủ nhật.

d) Bài văn tả cảnh một ruộng bí đang nở hoa rực rỡ.

Vì sao mấy hôm trước Bé đi học sớm? Khoanh tròn chữ cái trước ý đúng:

a) Vì Bé có việc cần làm ở lớp.

b) Vì Bé phải ra đồng cùng các bạn lớp 4B.

c) Vì Bé phải ra đầu làng để quan sát, chuẩn bị cho bài tập làm văn.

d) Vì Bé muốn có nhiều thời gian chơi với các bạn ở trường.

Việc làm của Giên đáng khen như thế nào? Đánh dấu ü vào ô trống trước những ý phù hợp:

Vì sao khi Giên xin lỗi, cô giáo nghẹn ngào nói: “Ồ không, Giên! phải xin lỗi em mới đúng."? Đánh dấu üvào ô trống trước ý đúng:

Theo em, vì sao Giên không trả được sách đúng hạn? Đánh dấu üvào ô trống trước ý đúng:

Cô giáo đã chứng kiến việc gì lúc đến nhà Giên? Đánh dấu những ô trống phù hợp:

Trường học của Giên ở đâu? Ngôi trường này có gì đặc biệt? Đánh dấu ü vào ô trống trước các ý đúng:

Tìm danh từ trong các câu sau và viết lại vào nhóm thích hợp:

Bố mẹ và chị xuống Phiêng Quảng làm ruộng. Hôm nay, A Lềnh chở ngô xuống cho bố mẹ.

a) Danh từ chung:

b) Danh từ riêng:

a) Ghi lại các danh từ được viết hoa ở câu trên.

…………………………………………………………………………

b) Vì sao các danh từ này được viết hoa? Đánh dấu ü vào ô trống trước ý đúng:

Gạch dưới các danh từ trong câu sau:

Lớp Minh có thêm học sinh mới. Đó là một cô bạn có cái tên rất ngộ: Thi Ca.

Em có cảm nghĩ gì về bạn nhỏ trong bài thơ? Khoanh tròn chữ trước ý em thích:

a) Bạn nhỏ rất chăm chỉ học tập, ham thích lao động.

b) Bạn nhỏ yêu rẫy, yêu rừng, yêu cảnh đẹp thiên nhiên.

c) Bạn nhỏ rất yêu thiên nhiên, đất nước.

d) Ý kiến khác (nếu có)

Vẻ đẹp của rẫy và khu rừng được tác giả miêu tả qua những hình ảnh nào? Đánh dấu ü vào những ô trống phù hợp: